Ngày ửng hồng sau màn sương gấm mỏng,
Nắng dát vàng trên bãi cỏ non xanh.
Dịp cầu xa lồng bóng nước long lanh,
Đàn cò trắng giăng hàng bay phấp phới.
Trên cành cây, bỗng một con chim gọi
Lũ người đi lí nhí một hàng đen
Trên con đường cát trắng cỏ lam viền
Họ thong thả tiến theo chiều gió thổi,
Dưới bầu trời trong veo không mảy bụi,
Giữa cánh đồng phơn phớt tựa màu nhung.
Một cụ già râu tóc trắng như bông,
Mặc áo đỏ, cầm hương đi trước đám.
Dăm sáu cụ áo mền bông đỏ sẫm,
Quần nâu hồng, chống gậy bước theo sau.
Hàng ô đen thong thả tiến lên sau.
Kế những chiếc mâm đồng che lụa đỏ.
Bọn trai tơ mặt mày coi hớn hở,
Quần lụa chùng, nón dứa áo sa huê.
Một vài bà thanh lịch kiểu nhà quê,
Đầu nón nghệ, tay cầm khăn mặt đỏ.
Bà lão cúi lom khom bên cháu nhỏ,
Túi đựng trầu chăm chăm giữ trong tay.
Thằng bé em mẹ ẵm, má hây hây,
Đầu cạo nhẵn, áo vàng, quần nâu sẫm.
Cô bé để cút chè người xẫm mẫm,
Đi theo bà váy lĩnh, dép quai cong.
Một chị sen đầu đội chiếc khăn hồng,
Đặt trên cái hòm da đen bóng lộng.
Người cô dâu hôm nay coi choáng lộn.
Vành khuyên vàng, áo mớ, nón quai thao.
Các cô bạn bằng tuổi cũng xinh sao,
Hai má thắm, ngây thơ nhìn trời biếc.
Dăm bảy cô phủ mình trong những chiếc
Áo đồng lầm, yếm đỏ, thắt lưng xanh.
Một lúc sau đi tới chỗ vòng quanh,
Nếp chùa trắng in hình trên trời thắm,
Thì cả bọn dần dần cùng khuất lẩn
Sau trái đồi lấp lánh ánh sương ngân.
Chỉ còn nghe văng vẳng tiếng chim xuân
Ca ánh ỏi trên cành xanh tắm nắng.
1940
Báo Ngày nay
| DÀN Ý CHI TIẾT
1. Mở đoạn – Giới thiệu bài thơ (nhan đề, tác giả): Trong số những nhà thơ của phong trào Thơ Mới (1932 – 1945), Đoàn Văn Cừ được mệnh danh là “nhà thơ của mùa xuân và chợ Tết” bởi dường như ông vô cùng yêu thích và đã có nhiều thành công với đề tài này. – Nêu ấn tượng chung về bài thơ: Đám cưới mùa xuân là một bài thơ để lại cho người đọc dư âm của cảm xúc rộn rã, tươi vui, phấn khởi và hạnh phúc. Đám cưới là kết tinh cho tình yêu, khởi đầu của cuộc sống hôn nhân; lại được diễn ra trong ngày xuân tươi tắn nên càng thêm sức sống. 2. Thân đoạn * Trình bày cảm nghĩ về nội dung (mạch cảm xúc, chủ đề, thông điệp…) của bài thơ. – Mạch cảm xúc: Bài thơ mở đầu với tiếng chim réo rắt reo vui, mở ra không gian làng quê đẹp đẽ, sống động và vui mừng trong một đám cưới ngày xuân. Theo bước tiến của thời gian, khi bắt đầu ngày mới cũng là lúc đám cưới trên đường quê được miêu tả rộn rã. Bức tranh đầy sắc màu, tươi đẹp của thiên nhiên cùng với sự hân hoan vui sướng của con người được lột tả tinh tế qua tài năng của thi nhân, khiến bài thơ thêm hấp dẫn. – Vẻ đẹp tươi trẻ của thiên nhiên trong mùa xuân: Bài thơ có rất nhiều yếu tố kể, tả; phác họa được bức tranh thiên nhiên tươi tắn, sống động, giàu sức sống. Đó là màn sương gấm mỏng bắt đầu một ngày trời trong với nắng dát vàng lung linh, là con đường cát trắng cỏ lam viền đẹp đẽ nâng bước chân người, là hình ảnh bình yên và thơ mộng Đàn cò trắng giăng hàng bay phấp phới được điểm tô bởi cánh đồng phơn phớt tựa màu nhung… Khung cảnh đẹp đẽ đó được điểm tô bởi tiếng chim ríu rít càng khiến không gian thêm yên bình. – Vẻ đẹp phấn khởi, vui sướng của con người: Đoàn người trong đám cưới được miêu tả bằng những nét phác họa cặn kẽ, tỉ mỉ; khiến người đọc có hình dung rõ nét về sự hân hoan, vui sướng, hạnh phúc của họ. + Sự vui sướng ấy hiện lên từ hành động thong thả chống ô đen đi trước của Một cụ già râu tóc trắng như bông và Dăm sáu cụ áo mền bông đỏ sẫm; trên mặt mày coi hớn hở của những cậu thanh niên mới lớn hay má hây hây của cậu bé trên tay mẹ; từ việc chuẩn bị áo xống của Một vài bà thanh lịch kiểu nhà quê cho đến bà váy lĩnh, một chị sen. + Nhân vật chính của đám cưới là cô dâu được miêu tả cận cảnh với sự trau chuốt về quần áo, hình dáng đến mức coi choáng lộn cùng với Vành khuyên vàng, áo mớ, nón quai thao – phục sức đẹp nhất thể hiện sự đầu tư, tỉ mỉ, hạnh phúc của cô gái trong ngày quan trọng của cuộc đời mình. Vẻ đẹp của cô dâu được điểm tô thêm bởi những cô bạn bằng tuổi với hai má thắm cùng áo đồng lầm, yếm đỏ, thắt lưng xanh… => Thiên nhiên và con người giao hòa trong niềm vui, hạnh phúc. Mùa xuân là mùa khởi đầu của đất trời, là mùa khởi đầu của tình yêu, tuổi trẻ và hạnh phúc. Vì vậy, bức tranh đám cưới trong mùa xuân thì càng nhân lên gấp bội sự mừng vui và hạnh phúc ấy. => Phải có tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu con người và tinh tế, tài năng đến nhường nào thì Đoàn Văn Cừ mới có thể miêu tả được một bức tranh đám cưới mùa xuân sinh động và đẹp đẽ như thế! – Chủ đề: Qua việc khắc họa bức tranh thiên nhiên tươi đẹp cùng sự hân hoan của con người trong đám cưới mùa xuân một cách tinh tế, đẹp đẽ; tác giả đã thể hiện tình yêu quê hương tha thiết của mình qua việc yêu từ những cảnh đẹp, con người thôn quê cho đến những nét phong tục đẹp của người Việt. – Thông điệp: Tác giả muốn gửi gắm đến người đọc tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết của mình, mong mỗi người hãy luôn yêu thương những gì gần gũi nhất với mình và hãy giữ gìn những nét phong tục đẹp xung quanh mình. * Nêu cảm nghĩ về những yếu tố nghệ thuật và tác dụng của chúng trong việc biểu đạt nội dung; nêu tác dụng của thể thơ tám chữ trong việc tạo nên nét đặc sắc của bài thơ – Vận dụng các hình ảnh giàu sức gợi hình và gợi tả trong suốt bài thơ để lột tả được sức sống của thiên nhiên và con người. Đó là ngày ửng hồng, màn sương gấm mỏng, nắng dát vàng, bóng nước long lanh, con đường cát trắng cỏ lam viền, cánh đồng phơn phớt tựa màu nhung… Đặc biệt, thi nhân đã phối các sắc màu hài hòa và tươi tắn, tạo nên một bức tranh sống động, rực rỡ, tươi vui. – Sử dụng hệ thống từ ngữ đa dạng với các từ láy, từ tượng hình, từ địa phương trải dài suốt bài thơ và xuất hiện với tần suất dày đặc: long lanh, phấp phới, lí nhí, phơn phớt, thong thả, hớn hở, lom khom, hây hây, xẫm mẫm, dần dần, lấp lánh, văng vẳng… khiến bài thơ thêm cuốn hút, hấp dẫn, gợi liên tưởng. – Bài thơ được viết theo thể thơ tám chữ, có cấu trúc tự sự với các yếu tố kể và tả, khiến đám cưới hiện lên dưới dạng một sự kiện. Nhà thơ kể lại theo trình tự diễn biến, mở, thân, kết cùng lối kể hóm hỉnh, tươi vui càng tăng thêm sức hút cho bài thơ. 3. Kết đoạn – Khái quát cảm nghĩ về bài thơ: Nhà phê bình Hoài Thanh đã nhận xét rằng những bức tranh thơ của Đoàn Văn Cừ, bức nào cũng “đầy rẫy sự sống và rộn rịp những hình sắc tươi vui”, quả thật là như vậy! Đọc Đám cưới mùa xuân, ta như thấy tâm hồn xao động và rạo rực, khiến ta thêm yêu những nét đẹp bình dị của thôn quê và phong tục của người Việt. |
BÀI VIẾT THAM KHẢO KHỚP DÀN Ý CHI TIẾT
Trong số những nhà thơ của phong trào Thơ Mới (1932 – 1945), Đoàn Văn Cừ được mệnh danh là “nhà thơ của mùa xuân và chợ Tết” bởi dường như ông vô cùng yêu thích và đã có nhiều thành công với đề tài này. Đám cưới mùa xuân là một bài thơ để lại cho người đọc dư âm của cảm xúc rộn rã, tươi vui, phấn khởi và hạnh phúc. Đám cưới là kết tinh cho tình yêu, khởi đầu của cuộc sống hôn nhân; lại được diễn ra trong ngày xuân tươi tắn nên càng thêm sức sống. Bài thơ mở đầu với tiếng chim réo rắt reo vui, mở ra không gian làng quê đẹp đẽ, sống động và vui mừng trong một đám cưới ngày xuân. Theo bước tiến của thời gian, khi bắt đầu ngày mới cũng là lúc đám cưới trên đường quê được miêu tả rộn rã. Bức tranh đầy sắc màu, tươi đẹp của thiên nhiên cùng với sự hân hoan vui sướng của con người được lột tả tinh tế qua tài năng của thi nhân, khiến bài thơ thêm thu hút. Bài thơ có rất nhiều yếu tố kể, tả; phác họa được bức tranh thiên nhiên tươi tắn, sống động, giàu sức sống. Đó là màn sương gấm mỏng bắt đầu một ngày trời trong với nắng dát vàng lung linh, là con đường cát trắng cỏ lam viền đẹp đẽ nâng bước chân người, là hình ảnh bình yên và thơ mộng Đàn cò trắng giăng hàng bay phấp phới được điểm tô bởi cánh đồng phơn phớt tựa màu nhung… Khung cảnh đẹp đẽ đó được điểm tô bởi tiếng chim ríu rít càng khiến không gian thêm yên bình. Trong không gian tươi đẹp đó, con người hiện lên với vẻ đẹp phấn khởi, vui sướng. Đoàn người trong đám cưới được miêu tả bằng những nét phác họa cặn kẽ, tỉ mỉ; khiến người đọc có hình dung rõ nét về sự hân hoan, vui sướng, hạnh phúc của họ. Sự vui sướng ấy hiện lên từ hành động thong thả chống ô đen đi trước của Một cụ già râu tóc trắng như bông và Dăm sáu cụ áo mền bông đỏ sẫm; trên mặt mày coi hớn hở của những cậu thanh niên mới lớn hay má hây hây của cậu bé trên tay mẹ; từ việc chuẩn bị áo xống của Một vài bà thanh lịch kiểu nhà quê cho đến bà váy lĩnh, một chị sen. Nhân vật chính của đám cưới là cô dâu được miêu tả cận cảnh với sự trau chuốt về quần áo, hình dáng đến mức coi choáng lộn cùng với Vành khuyên vàng, áo mớ, nón quai thao – phục sức đẹp nhất thể hiện sự đầu tư, tỉ mỉ, hạnh phúc của cô gái trong ngày quan trọng của cuộc đời mình. Vẻ đẹp của cô dâu được điểm tô thêm bởi những cô bạn bằng tuổi với hai má thắm cùng áo đồng lầm, yếm đỏ, thắt lưng xanh… Ta thấy được thiên nhiên và con người giao hòa trong niềm vui, hạnh phúc. Mùa xuân là mùa khởi đầu của đất trời, là mùa khởi đầu của tình yêu, tuổi trẻ và hạnh phúc. Vì vậy, bức tranh đám cưới trong mùa xuân thì càng nhân lên gấp bội sự mừng vui và hạnh phúc ấy. Phải có tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu con người và tinh tế, tài năng đến nhường nào thì Đoàn Văn Cừ mới có thể miêu tả được một bức tranh đám cưới mùa xuân sinh động và đẹp đẽ như thế! Qua việc khắc họa bức tranh thiên nhiên tươi đẹp cùng sự hân hoan của con người trong đám cưới mùa xuân một cách tinh tế, đẹp đẽ; tác giả đã thể hiện tình yêu quê hương tha thiết của mình qua việc yêu từ những cảnh đẹp, con người thôn quê cho đến những nét phong tục đẹp của người Việt. Tác giả muốn gửi gắm đến người đọc tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết của mình, mong mỗi người hãy luôn yêu thương những gì gần gũi nhất với mình và hãy giữ gìn những nét phong tục đẹp xung quanh mình. Thông điệp ấy đã được tác giả diễn tả bằng những nét đặc sắc về mặt nghệ thuật. Đó là việc vận dụng các hình ảnh giàu sức gợi hình và gợi tả trong suốt bài thơ để lột tả được sức sống của thiên nhiên và con người như ngày ửng hồng, màn sương gấm mỏng, nắng dát vàng, bóng nước long lanh, con đường cát trắng cỏ lam viền, cánh đồng phơn phớt tựa màu nhung… Đặc biệt, thi nhân đã phối các sắc màu hài hòa và tươi tắn, tạo nên một bức tranh sống động, rực rỡ, tươi vui. Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng hệ thống từ ngữ đa dạng với các từ láy, từ tượng hình, từ địa phương trải dài suốt bài thơ và xuất hiện với tần suất dày đặc: long lanh, phấp phới, lí nhí, phơn phớt, thong thả, hớn hở, lom khom, hây hây, xẫm mẫm, dần dần, lấp lánh, văng vẳng… khiến bài thơ thêm cuốn hút, hấp dẫn, gợi liên tưởng. Điểm đặc sắc khác của bài thơ đó là được viết theo thể thơ tám chữ, có cấu trúc tự sự với các yếu tố kể và tả, khiến đám cưới hiện lên dưới dạng một sự kiện. Nhà thơ kể lại theo trình tự diễn biến, mở, thân, kết cùng lối kể hóm hỉnh, tươi vui càng tăng thêm sức hút cho bài thơ. Nhà phê bình Hoài Thanh đã nhận xét rằng những bức tranh thơ của Đoàn Văn Cừ, bức nào cũng “đầy rẫy sự sống và rộn rịp những hình sắc tươi vui”, quả thật là như vậy! Đọc Đám cưới mùa xuân, ta như thấy tâm hồn xao động và rạo rực, khiến ta thêm yêu những nét đẹp bình dị của thôn quê và phong tục của người Việt.
