Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng,
Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi
Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng
Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời.
Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ
Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ;
Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió,
Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.
Trong đồng lúa xanh rờn và ướt lặng,
Lũ cò con chốc chốc vụt bay ra,
Làm giật mình một cô nàng yếm thắm
Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa.
Trích tập thơ Bức tranh quê (1941)
| DÀN Ý CHI TIẾT
1. Mở đoạn – Giới thiệu bài thơ (nhan đề, tác giả): Anh Thơ là một trong những nhà thơ nữ để lại dấu ấn sâu đậm trên văn đàn Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX với phong cách thơ nhẹ nhàng, dung dị. – Nêu ấn tượng chung về bài thơ: Chiều xuân là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của nữ thi sĩ, phác họa được một bức tranh quê đẹp dung dị mà tươi tắn, thấm đượm hồn quê và tình yêu quê hương đất nước của nữ sĩ. 2. Thân đoạn * Trình bày cảm nghĩ về nội dung (mạch cảm xúc, chủ đề, thông điệp…) của bài thơ. – Mạch cảm xúc: Bài thơ bắt đầu với việc miêu tả cảm nhận của tác giả về bức tranh chiều quê mùa xuân ở làng quê Bắc Bộ mộc mạc, êm dịu, thanh bình với những hình ảnh bình dị, quen thuộc, thơ mộng: mưa bụi, con đò, dòng sông, quán tranh, hoa xoan, con đê, đàn sáo, trâu bò, đồng lúa… đến việc thể hiện không khí và nhịp sống thôn quê trong bài thơ; làm nên một bức tranh xuân tuyệt đẹp với sự hòa quyện con người và thiên nhiên. + Khổ thơ đầu lột tả cảnh bức tranh thiên nhiên trên bến đò với những nét phác họa đẹp đẽ mà tĩnh lặng. Các đối tượng được miêu tả trong trạng thái nhẹ nhàng, khoan thai: mưa đổ bụi êm êm, bến vắng, chòm xoan hoa tím… Khung cảnh tĩnh lặng trong một buổi chiều mưa xuân tuyệt đẹp. + Khổ thơ thứ hai đã miêu tả thêm những âm thanh của cuộc sống, khiến bức tranh quê trở nên sinh động hơn với hoạt động của sự vật, con người nơi thôn quê. Đó là đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ, là cánh bướm rập rờn, là đàn trâu bò thong thả cúi ăn mưa … + Khổ thơ cuối là sự xuất hiện bất ngờ, hồn nhiên và cái giật mình thật đáng yêu của cô thôn nữ. Giữa khung cảnh đồng lúa xanh rờn và ướt lặng lại nổi bật lên vẻ đẹp của một cô nàng yếm thắm đang hăng say lao động. Cái đẹp đầy sức sống tươi non của đồng lúa đang thì xuân sắc tương ứng với cái đẹp xuân xanh của cô nàng yếm thắm khiến cho bức tranh quê thêm đẹp, thêm tình. => Bức tranh chiều quê trong làn mưa bụi mùa xuân dịu nhẹ đã được Anh Thơ phác thảo bằng những nét vẽ đẹp như một bức tranh. Sắc màu tươi tắn giàu sức sống: màu tím hoa xoan, màu đen của đàn sáo, màu rực rỡ của cánh bướm, màu xanh rờn của đồng lúa, màu thắm đỏ của chiếc yếm cùng với nhiều điểm nhấn độc đáo tạo nên một khung cảnh hài hòa, tươi tắn, hô ứng với nhau, tôn thêm nét đẹp của nhau. – Chủ đề: Qua việc khắc họa bức tranh đặc trưng của mùa xuân Bắc Bộ và cuộc sống sinh hoạt của con người nơi thôn quê một cách tinh tế, đẹp đẽ; tác giả đã thể hiện tình yêu quê hương tha thiết của mình qua việc yêu từ những gì nhỏ bé, thân thương nhất xung quanh mình. – Thông điệp: Tác giả muốn gửi gắm đến người đọc tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết của mình, mong mỗi người hãy luôn yêu thương những gì gần gũi nhất với mình. * Nêu cảm nghĩ về những yếu tố nghệ thuật và tác dụng của chúng trong việc biểu đạt nội dung; nêu tác dụng của thể thơ tám chữ trong việc tạo nên nét đặc sắc của bài thơ – Hệ thống từ láy tượng hình, tượng thanh giàu sức gợi hình, gợi tả được sử dụng dày đặc đã diễn tả trạng thái nhẹ nhàng, êm đềm của đối tượng được đề cập đến trong bài thơ: êm êm, im lìm, tơi bời, vu vơ, rập rờn, thong thả… Có thể nói, những từ ngữ giàu sức biểu cảm này đã góp phần làm cho bài thơ thêm nhẹ nhàng, đẹp đẽ. – Các hình ảnh thơ đẹp, cách diễn đạt độc đáo: cúi ăn mưa, rụng tơi bời, cỏ non tràn biếc cỏ, mổ vu vơ… góp phần khiến cho bài thơ thêm thu hút, đặc sắc và độc đáo, khiến bức tranh quê càng thêm đẹp đẽ, sinh động và có hồn; thể hiện được tâm hồn tinh tế của nữ sĩ khi đứng trước cảnh đẹp của thiên nhiên, đất nước. – Sử dụng hiệu quả biện pháp nhân hóa: đò biếng lười, quán tranh đứng im lìm… khiến cho cảnh vật cũng mang tâm tư tình cảm như con người, cũng biết có cảm xúc biếng lười đầy đáng yêu khi đứng trước một buổi chiều xuân nhẹ nhàng, đẹp đẽ. Biện pháp nhân hóa đã thổi hồn vào bức tranh quê, khiến bài thơ thêm sinh động, hấp dẫn. – Thể thơ tám chữ với lối gieo vần và cách ngắt nhịp tương đối linh hoạt, có lúc ngắt nhịp 3/2/3; có lúc lại chuyển nhịp 3/5… đã khiến bài thơ thêm thu hút người đọc, tạo nên âm điệu nhẹ nhàng, du dương; khiến người đọc như cùng trải rộng tâm tình trong buổi chiều quê êm ả và đẹp đẽ ấy. 3. Kết đoạn – Khái quát cảm nghĩ về bài thơ: Chiều xuân là một bài thơ hay của Anh Thơ và cũng là tác phẩm ghi lại dấu ấn của nữ sĩ trên văn đàn Việt. Phong cách thơ nhẹ nhàng, tâm hồn thơ tinh tế, giàu cảm xúc cùng tình yêu quê hương sâu sắc đã được thể hiện bằng những nét đặc sắc nghệ thuật tiêu biểu; bài thơ đã làm rung động trái tim của biết bao thế hệ người đọc yêu thơ. |
BÀI VIẾT THAM KHẢO KHỚP DÀN Ý CHI TIẾT
Anh Thơ là một trong những nhà thơ nữ để lại dấu ấn sâu đậm trên văn đàn Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX với phong cách thơ nhẹ nhàng, dung dị. Trong số những sáng tác của nữ sĩ, Chiều xuân là một trong những bài thơ tiêu biểu, phác họa được một bức tranh quê đẹp dung dị mà tươi tắn, thấm đượm hồn quê và tình yêu quê hương đất nước của nữ sĩ. Bài thơ bắt đầu với việc miêu tả cảm nhận của tác giả về bức tranh chiều quê mùa xuân ở làng quê Bắc Bộ mộc mạc, êm dịu, thanh bình với những hình ảnh bình dị, quen thuộc, thơ mộng: mưa bụi, con đò, dòng sông, quán tranh, hoa xoan, con đê, đàn sáo, trâu bò, đồng lúa… đến việc thể hiện không khí và nhịp sống thôn quê trong bài thơ; làm nên một bức tranh xuân tuyệt đẹp với sự hòa quyện, giao hòa giữa con người và thiên nhiên. Khổ thơ đầu lột tả cảnh bức tranh thiên nhiên trên bến đò với những nét phác họa đẹp đẽ mà tĩnh lặng. Các đối tượng được miêu tả trong trạng thái nhẹ nhàng, khoan thai: mưa đổ bụi êm êm, bến vắng, chòm xoan hoa tím… Khung cảnh tĩnh lặng trong một buổi chiều mưa xuân tuyệt đẹp. Khổ thơ thứ hai đã miêu tả thêm những âm thanh của cuộc sống, khiến bức tranh quê trở nên sinh động hơn với hoạt động của sự vật, con người nơi thôn quê. Đó là đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ, là cánh bướm rập rờn, là đàn trâu bò thong thả cúi ăn mưa… Đến khổ thơ cuối là sự xuất hiện bất ngờ, hồn nhiên và cái giật mình thật đáng yêu của cô thôn nữ. Giữa khung cảnh đồng lúa xanh rờn và ướt lặng lại nổi bật lên vẻ đẹp của một cô nàng yếm thắm đang hăng say lao động. Cái đẹp đầy sức sống tươi non của đồng lúa đang thì xuân sắc tương ứng với cái đẹp xuân xanh của cô nàng yếm thắm khiến cho bức tranh quê thêm đẹp, thêm tình. Có thể nói, chiều quê trong làn mưa bụi mùa xuân dịu nhẹ đã được Anh Thơ phác thảo bằng những nét vẽ đẹp như một bức tranh. Sắc màu tươi tắn giàu sức sống của màu tím hoa xoan, màu đen của đàn sáo, màu rực rỡ của cánh bướm, màu xanh rờn của đồng lúa, màu thắm đỏ của chiếc yếm cùng với nhiều điểm nhấn độc đáo tạo nên một khung cảnh hài hòa, tươi tắn, hô ứng với nhau, tôn thêm nét đẹp của nhau. Qua việc khắc họa bức tranh đặc trưng của mùa xuân Bắc Bộ và cuộc sống sinh hoạt của con người nơi thôn quê một cách tinh tế, đẹp đẽ; tác giả đã thể hiện tình yêu quê hương tha thiết của mình qua việc yêu từ những gì nhỏ bé, thân thương nhất xung quanh mình. Ta cũng cảm nhận được thông điệp mà Anh Thơ muốn gửi gắm đến người đọc; đó là mỗi người hãy luôn dành tình yêu cho thiên nhiên, cho quê hương mình, hãy luôn yêu thương những gì gần gũi nhất với mình. Thông điệp ấy đã được tác giả diễn tả bằng những nét đặc sắc về mặt nghệ thuật, làm nên nét riêng của nữ sĩ. Đó là cách sử dụng hệ thống từ láy tượng hình, tượng thanh giàu sức gợi hình, gợi tả với tần suất dày đặc đã diễn tả trạng thái nhẹ nhàng, êm đềm của đối tượng được đề cập đến trong bài thơ: êm êm, im lìm, tơi bời, vu vơ, rập rờn, thong thả… Có thể nói, những từ ngữ giàu sức biểu cảm này đã góp phần làm cho bài thơ thêm nhẹ nhàng, đẹp đẽ. Bên cạnh đó, các hình ảnh thơ đẹp, cách diễn đạt độc đáo: cúi ăn mưa, rụng tơi bời, cỏ non tràn biếc cỏ, mổ vu vơ… góp phần khiến cho bài thơ thêm thu hút, đặc sắc và độc đáo, khiến bức tranh quê càng thêm đẹp đẽ, sinh động và có hồn; thể hiện được tâm hồn tinh tế của nữ sĩ khi đứng trước cảnh đẹp của thiên nhiên, đất nước. Tác giả còn rất tài hoa khi đã sử dụng hiệu quả biện pháp nhân hóa qua hình ảnh đò biếng lười, quán tranh đứng im lìm… khiến cho cảnh vật cũng mang tâm tư tình cảm như con người, cũng biết có cảm xúc biếng lười đầy đáng yêu khi đứng trước một buổi chiều xuân nhẹ nhàng, đẹp đẽ. Biện pháp nhân hóa đã thổi hồn vào bức tranh quê, khiến bài thơ thêm sinh động, hấp dẫn. Không những thế, thể thơ tám chữ với lối gieo vần và cách ngắt nhịp tương đối linh hoạt, có lúc ngắt nhịp 3/2/3; có lúc lại chuyển nhịp 3/5… đã khiến bài thơ thêm thu hút người đọc, tạo nên âm điệu nhẹ nhàng, du dương; khiến người đọc như cùng trải rộng tâm tình trong buổi chiều quê êm ả và đẹp đẽ ấy. Chiều xuân thực sự là một bài thơ hay của Anh Thơ và cũng là tác phẩm ghi lại dấu ấn của nữ sĩ trên văn đàn Việt. Phong cách thơ nhẹ nhàng, tâm hồn thơ tinh tế, giàu cảm xúc cùng tình yêu quê hương sâu sắc đã được thể hiện bằng những nét đặc sắc nghệ thuật tiêu biểu; bài thơ đã làm rung động trái tim của biết bao thế hệ người đọc yêu thơ.
