Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ về bài thơ Chiều thu quê hương (Huy Cận)
Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá.
Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ
Tiếng lao xao như ai ngả nón chào.
Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao,
Giếng trong lẻo, trời xanh in thăm thẳm.
Chiều thu quê hương sao mà đằm thắm!
Tôi bước giữa vườn, bạn với hàng cau
Hút nắng tơ vàng như những đài cao
Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.
Vồng khoai lang xoè lá ra nằm sưởi
Cùng với gà mẹ xoè cánh ấp con.
Ở trước sân hà mấy đống gạch son,
Hố vôi trắng nằm đợi ngày xây dựng.
Trời thu trong em bé cười má ửng;
Như cây sai mẹ đứng giữa chùm con.
Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn
Của đất nước đang bồi da thắm thịt.
Gió biển mặn thổi về đây tha thiết;
Những con chim phơi phới cánh, chiều thu
Náo nức như triều, êm ả như ru…
Cẩm Phả, 9-1958
Tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng, 1958
| DÀN Ý CHI TIẾT
1. Mở đoạn – Giới thiệu bài thơ (nhan đề, tác giả): Chiều thu quê hương là một trong những bài thơ tiêu biểu của Huy Cận sau Cách mạng tháng Tám, khi ông đã hòa mình vào “chân trời của mọi người” với cái ta chung khỏe khoắn, xây dựng. – Nêu ấn tượng chung về bài thơ: Một bức tranh thu tuyệt đẹp và tình yêu quê hương, niềm tin tưởng mãnh liệt vào sự đổi mới của quê hương là những điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất với người đọc trong bài thơ này. 2. Thân đoạn * Trình bày cảm nghĩ về nội dung (mạch cảm xúc, chủ đề, thông điệp…) của bài thơ. – Mạch cảm xúc: Bài thơ mở đầu với lời ca ngợi cảnh sắc tuyệt đẹp của một buổi chiều thu trong. “Tôi” đi giữa khu vườn chiều thu, lắng nghe mọi âm thanh bình dị, trong trẻo; ngắm những sắc màu tươi đẹp của mùa thu; cảm nhận được nét đẹp của chiều quê yên ả; cảm nhận được sự bình yên, thoải mái nhất trong tâm hồn. + Khu vườn mùa thu được miêu tả bởi những sắc màu tuyệt đẹp. Đó là màu rất lạ và đầy sức sống của Lá mía xanh nhung, là sắc vàng rực rỡ vàng rực như sao của giàn hoa mướp cuối mùa; là màu xanh trong vắt và cao vút trời xanh in thăm thẳm được phản chiếu trong cái giếng trong vắt. Bức tranh ấy được điểm tô bởi sắc màu rực rỡ của mấy đống gạch son bên cạnh màu tinh khiết của Hố vôi trắng; là màu sắc của sức sống, là vẻ đẹp của sự hồn nhiên ngây thơ của em bé cười má ửng… + Vẻ đẹp của bức tranh chiều thu còn được thể hiện bằng những âm thanh được tác giả thể hiện trong bài. Đó là Tiếng lao xao rất nhẹ trong khu vườn, có thể là tiếng người lao xao nói chuyện xa xa, hòa lẫn vào trong gió thu trong và vang vọng đến trong khu vườn; có thể là tiếng rì rào của gió khi đến bên những hàng cây trong khu vườn… Đó là âm thanh khẽ khàng của tiếng gà mẹ xoè cánh ấp con đã được tác giả quan sát, lắng nghe bằng tất cả giác quan của mình và miêu tả thật tinh tế. => Bức tranh khu vườn chiều thu được điểm tô bởi cả nét đẹp rực rỡ mà trong trẻo của cảnh vật cùng với nét đẹp của con người; những âm thanh và hình ảnh hài hòa đẹp đẽ hòa quyện vào nhau tạo nên sức sống tuyệt đẹp của khu vườn chiều thu. – Chủ đề, thông điệp: Bài thơ viết về cảnh đẹp của khu vườn trong buổi chiều thu gió nhẹ, trời trong; khi tác giả lắng nghe và cảm nhận một cách tinh tế nét đẹp của thiên nhiên, của con người bằng tất cả sự quan sát sắc sảo, bằng tâm hồn rộng mở của mình. Qua đó, ta thấy được tình cảm yêu mến, thiết tha của tác giả dành cho quê hương mình; niềm tin tưởng vào sự thay da đổi thịt của quê hương, sự tiến bước của quê hương trong tương lai. * Nêu cảm nghĩ về những yếu tố nghệ thuật và tác dụng của chúng trong việc biểu đạt nội dung; nêu tác dụng của thể thơ tám chữ trong việc tạo nên nét đặc sắc của bài thơ – Tác giả sử dụng những hình ảnh rất bình dị, thân quen ở làng quê kết hợp với biện pháp liệt kê: lá trúc, lá mía, mái rạ, hoa mướp, giếng nước, trời xanh, hàng cau, vồng khoai lang, nắng tơ vàng, gà mẹ xòa cánh ấp con, đống gạch son, hố vôi trắng… thể hiện được sự chọn lựa tinh tế của tác giả, được sự hiểu biết, gắn bó của tác giả với làng quê Việt Nam. – Biện pháp so sánh được tác giả sử dụng xuyên suốt bài thơ, khi thì đặc tả âm thanh Tiếng lao xao như ai ngả nón chào, khi lại miêu tả làm nổi bật vẻ đẹp của Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao; khi lại so sánh khiến nét đẹp của em bé cười má ửng khiến ta cảm nhận Như cây sai mẹ đứng giữa chùm con. Biện pháp so sánh cuối bài thơ Náo nức như triều, êm ả như ru… vừa đặc tả được âm thanh của những cánh chim đang bay trên bầu trời, vừa thể hiện được sự quan sát tinh tế của tác giả khi cảm nhận được vẻ đẹp của buổi chiều thu. Các biện pháp so sánh được sử dụng thật đặc sắc khiến hình ảnh thơ thêm gợi hình, gợi cảm, tăng thêm hiệu quả diễn đạt, tạo sức hút cho bài thơ. – Biện pháp nhân hóa: Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ/ Hố vôi trắng nằm đợi ngày xây dựng/ Của đất nước đang bồi da thắm thịt… khiến cho các hình ảnh thêm sinh động, như có được tình cảm, hành động của con người; khiến bài thơ như bừng dậy sức sống, có hồn hơn. – Bài thơ thuộc thể thơ tám chữ, không chia khổ thơ, cách ngắt nhịp linh hoạt khiến người đọc cảm nhận một cách trọn vẹn được vẻ đẹp của chiều thu cũng như tình cảm tha thiết, chân thành của tác giả dành cho quê hương mình. 3. Kết đoạn – Khái quát cảm nghĩ về bài thơ: Chiều thu quê hương quả thật là một bài thơ đặc sắc của Huy Cận, thể hiện rõ phong cách thơ ông thời kì đổi mới sau cách mạng tháng Tám. Nếu không có tình yêu quê hương tha thiết, không có tâm hồn tinh tế và nhạy cảm thì chắc hẳn nhà thơ khó có thể phác họa một bức tranh chiều thu đẹp đến nhường vậy; khó có thể có niềm tin mãnh liệt vào sự thay da đổi thịt của đất nước trong những ngày đổi mới. |
BÀI VIẾT THAM KHẢO KHỚP DÀN Ý CHI TIẾT
ienChiều thu quê hương là một trong những bài thơ tiêu biểu của Huy Cận sau Cách mạng tháng Tám, khi ông đã hòa mình vào “chân trời của mọi người” với cái ta chung khỏe khoắn, xây dựng. Một bức tranh thu tuyệt đẹp và tình yêu quê hương, niềm tin tưởng mãnh liệt vào sự đổi mới của quê hương là những điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất với người đọc trong bài thơ này. Bài thơ mở đầu với lời ca ngợi cảnh sắc tuyệt đẹp của một buổi chiều thu trong. “Tôi” đi giữa khu vườn chiều thu, lắng nghe mọi âm thanh bình dị, trong trẻo; ngắm những sắc màu tươi đẹp của mùa thu; cảm nhận được nét đẹp của chiều quê yên ả; cảm nhận được sự bình yên, thoải mái nhất trong tâm hồn. Khu vườn mùa thu được miêu tả bởi những sắc màu tuyệt đẹp. Đó là màu rất lạ và đầy sức sống của Lá mía xanh nhung, là sắc vàng rực rỡ vàng rực như sao của giàn hoa mướp cuối mùa; là màu xanh trong vắt và cao vút trời xanh in thăm thẳm được phản chiếu trong cái giếng trong vắt. Bức tranh ấy được điểm tô bởi sắc màu rực rỡ của mấy đống gạch son bên cạnh màu tinh khiết của Hố vôi trắng; là màu sắc của sức sống, là vẻ đẹp của sự hồn nhiên ngây thơ của em bé cười má ửng… Vẻ đẹp của bức tranh chiều thu còn được thể hiện bằng những âm thanh được tác giả thể hiện trong bài. Đó là Tiếng lao xao rất nhẹ trong khu vườn, có thể là tiếng người lao xao nói chuyện xa xa, hòa lẫn vào trong gió thu trong và vang vọng đến trong khu vườn; có thể là tiếng rì rào của gió khi đến bên những hàng cây trong khu vườn… Đó là âm thanh khẽ khàng của tiếng gà mẹ xoè cánh ấp con đã được tác giả quan sát, lắng nghe bằng tất cả giác quan của mình và miêu tả thật tinh tế. Có thể nói, bức tranh khu vườn chiều thu được điểm tô bởi cả nét đẹp rực rỡ mà trong trẻo của cảnh vật cùng với nét đẹp của con người; những âm thanh và hình ảnh hài hòa đẹp đẽ hòa quyện vào nhau tạo nên sức sống tuyệt đẹp của khu vườn chiều thu. Bài thơ viết về cảnh đẹp của khu vườn trong buổi chiều thu gió nhẹ, trời trong; khi tác giả lắng nghe và cảm nhận một cách tinh tế nét đẹp của thiên nhiên, của con người bằng tất cả sự quan sát sắc sảo, bằng tâm hồn rộng mở của mình. Qua đó, ta thấy được tình cảm yêu mến, thiết tha của tác giả dành cho quê hương mình; niềm tin tưởng vào sự thay da đổi thịt của quê hương, sự tiến bước của quê hương trong tương lai. Sức hấp dẫn của bài thơ thể hiện qua việc tác giả sử dụng những hình ảnh rất bình dị, thân quen ở làng quê kết hợp với biện pháp liệt kê: lá trúc, lá mía, mái rạ, hoa mướp, giếng nước, trời xanh, hàng cau, vồng khoai lang, nắng tơ vàng, gà mẹ xòa cánh ấp con, đống gạch son, hố vôi trắng… thể hiện được sự chọn lựa tinh tế của tác giả, được sự hiểu biết, gắn bó của tác giả với làng quê Việt Nam. Biện pháp so sánh được tác giả sử dụng xuyên suốt bài thơ, khi thì đặc tả âm thanh Tiếng lao xao như ai ngả nón chào, khi lại miêu tả làm nổi bật vẻ đẹp của Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao; khi lại so sánh khiến nét đẹp của em bé cười má ửng khiến ta cảm nhận Như cây sai mẹ đứng giữa chùm con. Biện pháp so sánh cuối bài thơ Náo nức như triều, êm ả như ru… vừa đặc tả được âm thanh của những cánh chim đang bay trên bầu trời, vừa thể hiện được sự quan sát tinh tế của tác giả khi cảm nhận được vẻ đẹp của buổi chiều thu. Các biện pháp so sánh được sử dụng thật đặc sắc khiến hình ảnh thơ thêm gợi hình, gợi cảm, tăng thêm hiệu quả diễn đạt, tạo sức hút cho bài thơ. Biện pháp nhân hóa Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ/ Hố vôi trắng nằm đợi ngày xây dựng/ Của đất nước đang bồi da thắm thịt… khiến cho các hình ảnh thêm sinh động, như có được tình cảm, hành động của con người; khiến bài thơ như bừng dậy sức sống, có hồn hơn. Bài thơ thuộc thể thơ tám chữ, không chia khổ thơ, cách ngắt nhịp linh hoạt khiến người đọc cảm nhận một cách trọn vẹn được vẻ đẹp của chiều thu cũng như tình cảm tha thiết, chân thành của tác giả dành cho quê hương mình. Tóm lại, Chiều thu quê hương quả thật là một bài thơ đặc sắc của Huy Cận, thể hiện rõ phong cách thơ ông thời kì đổi mới sau cách mạng tháng Tám. Nếu không có tình yêu quê hương tha thiết, không có tâm hồn tinh tế và nhạy cảm thì chắc hẳn nhà thơ khó có thể phác họa một bức tranh chiều thu đẹp đến nhường vậy; khó có thể có niềm tin mãnh liệt vào sự thay da đổi thịt của đất nước trong những ngày đổi mới.
