Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả Trần Đăng Khoa
- Trần Đăng Khoa (sinh năm 1958), quê ở Hải Dương.
- Ông được mệnh danh là “thần đồng thơ ca” Việt Nam, nổi tiếng từ rất sớm với những bài thơ viết khi mới 8–10 tuổi.
- Thơ Trần Đăng Khoa gắn liền với:
- Thế giới tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên
- Làng quê Việt Nam, thiên nhiên, gia đình, người nông dân
- Ngoài thơ, ông còn sáng tác trường ca, bút kí, tiểu luận phê bình và hiện là nhà thơ – nhà báo – hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.
Tác phẩm / Văn bản
- Tên văn bản: Trần Đăng Khoa: Tác giả của tuổi thơ trong trẻo
- Thể loại: Nghị luận văn học
- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (kết hợp biểu cảm, thuyết minh)
- Nội dung chính:
- Giới thiệu con đường sáng tác của Trần Đăng Khoa
- Làm nổi bật phong cách thơ: hồn nhiên, trong sáng, giàu nhạc điệu nhưng sâu sắc
- Khẳng định giá trị và vị trí của Trần Đăng Khoa trong nền thơ ca Việt Nam
- Giá trị nội dung:
- Ca ngợi tài năng thơ ca đặc biệt của Trần Đăng Khoa
- Gợi lại miền kí ức tuổi thơ đẹp đẽ cho người đọc
- Giá trị nghệ thuật:
- Lập luận rõ ràng, dẫn chứng tiêu biểu
- Ngôn ngữ giàu cảm xúc, đánh giá tinh tế
Đọc hiểu bài Trần Đăng Khoa: Tác giả của tuổi thơ trong trẻo
TRẦN ĐĂNG KHOA: TÁC GIẢ CỦA TUỔI THƠ TRONG TRẺO
Được biết đến là cây bút nổi bật trong giới thi ca Việt Nam, Trần Đăng khoa là người có nét riêng xuất sắc trog số các nhà thơ đương đại trước năm 1975. Ông luôn có cái nhìn bao quát về cuộc sống, những chất liệu được dệt trong các tác phẩm hầu hết là sự quen thuộc xung quanh.
Suốt hơn năm mươi năm sáng tác, Trần Đăng Khoa đã cho ra đời hơn hia mươi tập thơ và trường ca như Khúc hát người anh hùng, Bên cửa sổ may bay hay Chân dung và đối thoại, chưa kể đến một số tập bút kí và tiểu luận phê bình. Tuy nhiên nổi trội nhất vẫn là Góc sân và khoảng trời hay.
Bằng những đặc sắc trong ngòi bút, Trần Đăng Khoa đã ghi dấu ấn trong lòng người đọc bao kí ức về miền tuổi thơ với chất thơ nhẹ nhàng, hồn nhiên mà đầy chân thật nhưng cũng không kém phần sâu sắc với nhiều tầng ý nghĩa.
Mười tuổi ông đã có những câu thơ vo cùng trong trẻo và xúc động chạm đến trái tim người đọc. Qua lăng kính của một cậu bé, hạt gạo hiện lên trong bức tranh đầy màu sắc cùng với giọt mồ hôi và nỗi khó nhọc của người nông dân. Không những thế, tác phẩm Hạt gạo làng ta còn chứa đựng cả hình ảnh tảo tần của những người phụ nữ hậu phương. Bao nhiêu hạt gạo là bấy nhiêu chân tình cùng nỗi nhớ nhung khắc khoải của quê hương dành cho tiền tuyến….[ Hạt gạo làng ta]
Quê hương và thiên nhiên luôn hiện hữu trong các tác phẩm của Trần Đăng Khoa như một hình tượng nghệ thuật giau sức gợi, được cảm nhận bằng tấm lòng cảu một người con đã gắn bó với mảnh đất mình sinh ra và lớn lên….[Trăng ơi từ đâu đến?]
Thơ của Trần Đăng Khoa không chỉ hồn nhiên, trong sáng mà còn du dương như một bản đồng giao với cách gieo chữ có hồn, có nhịp. Trong thơ của ông, nhạc điệu không chỉ là giai điệu của tâm hôn mà còn khả năng tạo hình, tạo nghĩa tinh tế. Thế giới âm thanh giàu tiết tấu trong từng vần thơ của cậu bé mười bốn tuổi đã phần nào khẳng định tài năng xuất chúng với trình độ thượng thừa trong cách chơi chữ xứng đáng với danh xưng “thần đồng” thi ca. Kông những thế nahf thơ còn lồng ghép linh hoạt nhiều phép nghệ thuật như ẩn dụ, nhân hóa hay từ láy khiến thơ của ông không những hóm hỉn, vui nhộn mà còn vô cùng có chiều sâu và đầy tinh tế…[ Cây dừa]
Điều khiến thơ ông khác lạ so với những nhà thơ cùng độ tuổi lúc bấy giờ là cách đưa thế giới xung quanh vào tác phâm bằng một tâm hồn sâu sắc cùng đôi mắt quan sát nhạy bén. Từng vần thơ Trần Đăng Khoa đã thể hiện trọn vẹn vẻ đẹp hồn nhiên, chân thực của trẻ thơ nên dễ dàng chạm đến trái tim của độc giả và để lại trong họ miền kí ức tươi đẹp của những ngày còn thơ bé. Dù có phủ bao nhiêu lớp bụi của thời gian thì thơ Trần Đăng Khoa vẫn luôn sống mãi trong dòng chảy văn chương bởi những nội dung, nghệ thuật đặc sắc chứa đựng trong từng câu chữ…
Cho đến tận hôm nay, Trần Đăng Khoa vẫn mãi là tinh tú trên bầu trời văn học Việt Nam. Các tác phẩm của ông không chỉ đóng góp cho thơ ca nước nhà những áng thơ bay bổng mà còn giúp người đọc lưu giữ miền kí ức tuổi thơ vào sâu trong tâm khảm.
(Theo Thiên Nhi, https://revologuecom/tac-gia-tran-dang-khoa)
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại văn bản nào?
A. Nghị luận văn học.
B. Nghị luận xã hội.
C. Văn bản thơ
D. Văn bản truyện trưởng.
Câu 2. Chất liệu làm nên tác phẩm thơ Trần Đăng Khoa là gì?
A. Con người và các mối quan hệ
B. Những sự vật giải dị, quen thuộc xung quanh
C. Những vấn đề trong cuộc sống hàng ngày
D. Những vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên
Câu 3. Tác giả bài viết đã nhận định phong cách thơ Trần Đăng Khoa như thế nào?
A. Châm biếm, đả kích
B. Hài hước vui vẻ, tự nhiên
C. Mạnh mẽ, mãnh liệt
D. Nhẹ nhàng hồn nhiên nhưng sâu sắc
Câu 4. Để chứng minh thơ Trần Đăng Khoa trog veo và xúc động, chạm tới trái tim người đọc, tác giả bài viết đã phân tích những bài nào?
A. Cây dừa.
B. Đám ma bác giun.
C. Hạt gạo làng ta.
D. Trăng ơi từ đâu đến?.
Câu 5. Tác giả bài viết đã lấy bài thơ nào làm dẫn chứng cho chủ đề gắn bó với quê hương và thiên nhiên trong thơ Trần Đăng Khoa?
A. Cây dừa.
B. Đám ma bác giun.
C. Hạt gạo làng ta.
D. Trăng ơi từ đâu đến?
Câu 6. Đánh dấu X vào đặc trưng nghệ thuật của thơ Trần Đăng Khoa được nhắc đến trong văn bản?
| STT | Đặc trưng nghệ thuật | Đánh dấu |
| 1 | Du dương với cách gieo chữ có vần nhịp | |
| 2 | Hình ảnh thơ hoành tráng, kì vĩ | |
| 3 | Nghệ thuật tương phản đối lập sử dụng triệt để | |
| 4 | Sử dụng linh hoạt nhiều biện pháp nghệ thuật như ẩn dụ, nhân hóa, từ láy |
Câu 7. Văn bản được kết thúc bằng nội dung nào?
A. Khẳng định vẻ đẹp trong phong cách và giá trị thơ ca của Trần Đăng Khoa
B. Bàn về những tác phẩm mới xuất bản của Trần Đăng Khoa.
C. Phát biểu cảm nghĩ về con người Trần Đăng Khoa thể hiện trong thơ ca.
D. Nói về con người Trần Đăng Khoa ở thời điểm hiện tại.
Câu 8. Câu “Trăng ơi…từ đâu đến?” thuộc kiểu câu nào?
A. Câu hỏi
B. Câu cầu khiến
C. Câu cảm thán.
D. Câu kể.
Câu 9. Chọn và viết một đoạn thơ giàu tính nhạc của Trần Đăng Khoa?
Câu 10. Liệt kê danh sách những bài thơ của Trần Đăng Khoa mà em đã học?
Hướng dẫn giải chi tiết
| 1 | A |
| 2 | B |
| 3 | D |
| 4 | C |
| 5 | D |
| 6 | 1,4 |
| 7 | A |
| 8 | A |
| 9 | Học sinh chọn và viết một đoạn thơ giàu tính nhạc của Trần Đăng Khoa.
VD: Mưa, Mẹ ốm, Trăng ơi từ đâu đến? |
| 10 | Học sinh liệt kê những bài thơ đã học của Trần Đăng Khoa theo trí |
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Theo em, vì sao Trần Đăng Khoa được gọi là “tác giả của tuổi thơ trong trẻo”?
- Hãy phân tích vai trò của những dẫn chứng thơ (Hạt gạo làng ta, Trăng ơi từ đâu đến?, Cây dừa) trong văn bản.
- Em cảm nhận thế nào về thế giới tuổi thơ được thể hiện trong thơ Trần Đăng Khoa?
- Theo em, điều gì làm nên sức sống lâu bền của thơ Trần Đăng Khoa trong lòng bạn đọc?
- Nhận xét giọng văn nghị luận của tác giả bài viết.
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Em hãy liên hệ thơ Trần Đăng Khoa với một nhà thơ thiếu nhi khác mà em biết.
- Qua văn bản, em học được điều gì về cách quan sát và cảm nhận cuộc sống?
- Theo em, vì sao những bài thơ viết cho thiếu nhi vẫn có sức hấp dẫn với người lớn?
- Nếu giới thiệu Trần Đăng Khoa với một người bạn nước ngoài, em sẽ nhấn mạnh điều gì?
- Em hãy nêu suy nghĩ của mình về vai trò của thơ ca tuổi thơ đối với sự phát triển tâm hồn con người.
C. Câu hỏi trắc nghiệm mở rộng (5 câu)
Câu 1. Luận điểm chính xuyên suốt văn bản là gì?
A. Trần Đăng Khoa là nhà thơ hiện đại
B. Trần Đăng Khoa là nhà thơ viết nhiều thể loại
C. Trần Đăng Khoa là tác giả tiêu biểu của thơ ca tuổi thơ trong trẻo
D. Trần Đăng Khoa có số lượng tác phẩm lớn
Đáp án: C
Câu 2. Đặc điểm nổi bật nhất trong thơ Trần Đăng Khoa được nhấn mạnh là gì?
A. Tính triết lí sâu xa
B. Giọng điệu châm biếm
C. Hồn nhiên, trong sáng, giàu nhạc điệu
D. Ngôn ngữ cầu kì, bác học
Đáp án: C
Câu 3. Văn bản sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu?
A. So sánh
B. Bác bỏ
C. Giải thích – chứng minh
D. Phân tích số liệu
Đáp án: C
Câu 4. Hình ảnh “hạt gạo” trong thơ Trần Đăng Khoa gợi lên điều gì?
A. Sự no đủ
B. Công sức lao động và tình quê hương
C. Niềm vui tuổi thơ
D. Thiên nhiên trù phú
Đáp án: B
Câu 5. Mục đích chính của văn bản là gì?
A. Kể lại cuộc đời Trần Đăng Khoa
B. Phân tích từng bài thơ cụ thể
C. Khẳng định phong cách và giá trị thơ Trần Đăng Khoa
D. So sánh Trần Đăng Khoa với các nhà thơ khác
Đáp án: C