CHẬP CHỮNG CON ĐI
__Trương Anh Tú__
Hạt thóc nảy mầm
Reo lên sự sống
Giữa trời đất rộng
Òa tiếng con thơ.
Ngày nắng, ngày mưa
Đường xa, gió lạnh
Chắt chiu tia nắng
Mẹ dành cho con.
Chập chững con đi
Nghiêng nghiêng trái đất
Từng bước, từng bước
Con ơi hãy đi.
Mai này những khi
Sông sâu, nước lội
Đò đầy, đò vơi
Chân con không ngại.
Con ơi khó lắm
Hai tiếng Con Người
Càu ca cha đọc
Con mang theo đời.
Bì bô con nói:
Ông ơi! Bà ơi!
Chim non vỗ cánh
Hót vang đất trời!
(Nguồn: vanvn.vn – Cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam)
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Chập chững con đi” của Trương Anh Tú đã gieo vào lòng em niềm xúc động về tình yêu thương thiêng liêng của cha mẹ, về những bước đi đầu tiên của con và cả ước vọng sống đúng nghĩa “Con Người”.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2, 3
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Đọc ba khổ thơ đầu, em thấy hiện lên niềm vui rạng ngời và hạnh phúc trào dâng của cha mẹ khi đứa trẻ cất tiếng khóc chào đời và chập chững những bước đi đầu tiên.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
Hình ảnh “hạt thóc nảy mầm” gợi ra sự khởi đầu đầy sức sống, biểu tượng cho mầm sống non trẻ nhưng tràn đầy hy vọng.
Cụm từ “chắt chiu tia nắng” khắc họa sự hy sinh thầm lặng và tình thương vô bờ mà mẹ dành cho con.
Câu thơ “chập chững con đi/ nghiêng nghiêng trái đất” vừa tả thực vừa lãng mạn, nhấn mạnh sức mạnh diệu kỳ của những bước đi đầu đời khiến cả thế giới của cha mẹ như rung động.
(3) Chốt nội dung:
Những dòng thơ ấy đã giúp em cảm nhận sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng, niềm vui vỡ òa và sự tự hào khôn xiết của cha mẹ trước sự lớn khôn của con.
Khổ thơ 4,5,6:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Đọc tiếp những khổ thơ sau, em xúc động khi nhận ra lời dặn dò tha thiết và niềm tin yêu của cha mẹ gửi gắm cho con về tương lai.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
(8) Các hình ảnh “sông sâu, nước lội”, “đò đầy, đò vơi” mang tính ẩn dụ, gợi lên biết bao gian nan, thử thách mà con sẽ đối diện trên đường đời.
(9) Cụm từ “hai tiếng Con Người” vang lên đầy trang trọng, thể hiện khát vọng tha thiết của cha mẹ mong con sống có nhân cách, đạo đức, xứng đáng làm người.
(10) Hình ảnh “chim non vỗ cánh/ hót vang đất trời” biểu tượng cho sự trưởng thành, cho niềm tin về một tương lai rạng rỡ mà con sẽ mang lại cho cuộc đời.
(3) Chốt nội dung:
Những vần thơ ấy đã làm em thấm thía tình thương bao la, sự lo âu nhưng cũng tràn đầy hy vọng cha mẹ dành trọn vẹn cho con.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ bốn chữ, nhịp 2/2, giọng thơ tha thiết, trìu mến cùng những hình ảnh giàu sức gợi và biện pháp tu từ tinh tế như so sánh, ẩn dụ, điệp từ, tác giả đã khắc họa sâu sắc tình yêu thương cha mẹ, đồng thời gửi gắm lời dặn dò đầy nhân văn về khát vọng sống đúng nghĩa.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Chỉ có một người giàu tình yêu thương gia đình, có tâm hồn nhạy cảm và tài năng biểu đạt tinh tế như Trương Anh Tú mới viết được những vần thơ giản dị mà lay động lòng người đến vậy.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Bài thơ đã giúp em thêm thấu hiểu và trân trọng tình cảm thiêng liêng của cha mẹ, đồng thời tự nhắc nhở bản thân phải sống tử tế, vững vàng và xứng đáng với “hai tiếng Con Người”.
Bài mẫu tham khảo
“Thơ không phải là tiếng nói của lý trí, mà là tiếng hát của trái tim” (Nguyễn Đình Thi), và quả thật những vần thơ trong “Chập chững con đi” của Trương Anh Tú đã cất lên tiếng hát ngọt ngào về tình yêu thương cha mẹ và khát vọng sống làm người. Đọc ba khổ thơ đầu, em thấy hiện lên niềm vui rạng ngời và hạnh phúc trào dâng của cha mẹ khi đứa trẻ cất tiếng khóc chào đời và chập chững những bước đi đầu tiên: “Hạt thóc nảy mầm/ Reo lên sự sống/ Giữa trời đất rộng/ Òa tiếng con thơ”. Hình ảnh “hạt thóc nảy mầm” gợi ra sự khởi đầu đầy sức sống, biểu tượng cho mầm sống non trẻ nhưng tràn đầy hy vọng. Cụm từ “chắt chiu tia nắng” khắc họa sự hy sinh thầm lặng và tình thương vô bờ mà mẹ dành cho con. Câu thơ “chập chững con đi/ nghiêng nghiêng trái đất” vừa tả thực vừa lãng mạn, nhấn mạnh sức mạnh diệu kỳ của những bước đi đầu đời khiến cả thế giới của cha mẹ như rung động. Những dòng thơ ấy đã giúp em cảm nhận sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng, niềm vui vỡ òa và sự tự hào khôn xiết của cha mẹ trước sự lớn khôn của con. Đọc tiếp những khổ thơ sau, em xúc động khi nhận ra lời dặn dò tha thiết và niềm tin yêu của cha mẹ gửi gắm cho con: “Mai này những khi/ Sông sâu, nước lội/ Đò đầy, đò vơi/ Chân con không ngại”. Các hình ảnh “sông sâu, nước lội”, “đò đầy, đò vơi” mang tính ẩn dụ, gợi lên biết bao gian nan, thử thách mà con sẽ đối diện trên đường đời. Cụm từ “hai tiếng Con Người” vang lên đầy trang trọng, thể hiện khát vọng tha thiết của cha mẹ mong con sống có nhân cách, đạo đức, xứng đáng làm người. Hình ảnh “chim non vỗ cánh/ hót vang đất trời” biểu tượng cho sự trưởng thành, cho niềm tin về một tương lai rạng rỡ mà con sẽ mang lại cho cuộc đời. Những vần thơ ấy đã làm em thấm thía tình thương bao la, sự lo âu nhưng cũng tràn đầy hy vọng cha mẹ dành trọn vẹn cho con. Với thể thơ bốn chữ, ngắt nhịp 2/2, giọng thơ tha thiết, trìu mến cùng những hình ảnh giàu sức gợi và biện pháp tu từ tinh tế như so sánh, ẩn dụ, điệp từ, tác giả đã khắc họa sâu sắc tình yêu thương cha mẹ, đồng thời gửi gắm lời dặn dò đầy nhân văn. Chỉ có một người giàu tình yêu thương gia đình, có tâm hồn nhạy cảm và tài năng biểu đạt tinh tế như Trương Anh Tú mới viết được những vần thơ giản dị mà lay động lòng người đến vậy. Bài thơ đã giúp em thêm thấu hiểu và trân trọng tình cảm thiêng liêng của cha mẹ, đồng thời tự nhắc nhở bản thân phải sống tử tế, vững vàng và xứng đáng với “hai tiếng Con Người”.