phân tích

Phân tích bài Bay lên từ vòng tay cha mẹ

BAY LÊN TỪ VÒNG TAY MẸ CHA

Trần Thanh Dũng

Trong vòng tay mẹ

Con là ước mơ

Trong gia đình trẻ

Tiếng ru à… ơ!

Con ngủ ngoan nhé

Thiên thần mẹ cha

Niềm hy vọng của

Gia đình chúng ta!

Tiếng ru ơi… à!

Vòng nôi kẽo kẹt

Trong lòng cha mẹ

Con là sen hoa

Rồi mai khôn lớn

Nhớ ngày còn xanh

Rồi mai đủ cánh

Ra ràng bay lên!

Từ vòng tay mẹ

Con mà lớn lên!

(Nguồn: vanvn.vn – Cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam)

Dàn ý chi tiết

Mở bài

– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)

– Cảm nghĩ chung của em (2)

– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)

Bài thơ “Bay lên từ vòng tay mẹ cha” của Trần Thanh Dũng đã mở ra trước em một bức tranh ngập tràn tình yêu thương gia đình thiêng liêng và xúc động.

Thân bài
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2, 3:

(1) Cảm xúc của em  + nội dung đoạn thơ:

“Trích thơ”

Ngay từ những dòng thơ đầu, em như lạc vào thế giới tuổi thơ dịu êm, nơi tiếng ru của mẹ cha trở thành khúc nhạc ngọt lành nuôi dưỡng tâm hồn con trẻ.

(2)  Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:

– Hình ảnh

– Từ ngữ đặc sắc

– Biện pháp tu từ

– “Tiếng ru à…ơ!”, “Tiếng ru ơi…à!” vang lên tha thiết, gợi nhắc thanh âm quen thuộc của mái ấm, vừa ấm áp vừa thiêng liêng.

– Hình ảnh “vòng nôi kẽo kẹt” không chỉ tái hiện âm thanh của đời sống thường nhật mà còn khắc họa sự che chở, vỗ về của cha mẹ dành cho đứa con thơ.

– Đặc biệt, câu thơ “Con là sen hoa” đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ độc đáo, ví con như một đóa sen tinh khôi, gợi vẻ đẹp thanh cao và sự quý giá vô ngần trong trái tim cha mẹ.

– Những từ ngữ giàu cảm xúc như “Ước mơ”, “Thiên thần”, “Niềm hy vọng” càng làm nổi bật vai trò thiêng liêng của con cái – không chỉ là thành viên nhỏ bé mà còn là lý do để cha mẹ sống, phấn đấu và hy sinh.

(3) Chốt nội dung:

– Từ đó, em cảm nhận được trong từng vần thơ là niềm tự hào và tình yêu thương vô bờ bến, nơi cha mẹ coi con như món quà tuyệt diệu của cuộc đời.

Khổ thơ 4,5:

1) Cảm xúc của em  + nội dung đoạn thơ:

“Trích thơ”

– Sang những khổ thơ tiếp theo, lời thơ lại đưa em về miền ký ức tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên qua hình ảnh gợi nhớ “Ngày còn xanh”.

(2)  Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ®  tác dụng:

– Hình ảnh

– Từ ngữ đặc sắc

– Biện pháp tu từ

– Các cụm từ “khôn lớn”, “đủ cánh”, “bay lên” không chỉ khắc họa sự trưởng thành mạnh mẽ của con cái mà còn ẩn chứa khát vọng vươn lên đầy kiêu hãnh.

– Biện pháp ẩn dụ “Đủ cánh/ Ra ràng bay lên” gợi nên hình ảnh cánh chim rời tổ, vừa gợi tả sống động hành trình tự lập, vừa hàm chứa ý nghĩa sâu xa về quy luật trưởng thành của con người.

– Hình ảnh “Vòng tay mẹ” mang tính hoán dụ giàu sức gợi, tượng trưng cho tình yêu thương, sự chở che và cội nguồn bền vững để con vững vàng bay xa.

(3) Chốt nội dung:

– Từ những vần thơ ấy, em hiểu rằng sự trưởng thành của mỗi người con luôn gắn liền và khắc ghi công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.

2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:

Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:

– Thể thơ

– Gieo vần, ngắt nhịp

– Giọng thơ

– Từ ngữ, hình ảnh

– Biện pháp tu từ

->Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ

– Với thể thơ bốn chữ ngắn gọn, nhịp 2/2 đều đặn như tiếng nôi đưa, giọng thơ tha thiết kết hợp hình ảnh gần gũi và biện pháp tu từ tinh tế, tác giả đã khắc họa trọn vẹn thông điệp nhân văn: cha mẹ chính là điểm tựa và bến đỗ bình yên của mỗi cuộc đời.

3. Cảm xúc về tác giả:

– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả

– Chỉ có thể là một trái tim chan chứa tình yêu thương, gắn bó thiết tha với gia đình, nhà thơ mới viết được những câu thơ dung dị mà lắng sâu đến vậy.

Kết bài

– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ

– Liên hệ bản thân

– Bài thơ đã giúp em thấu hiểu và trân trọng công ơn sinh thành, nhắc nhở em rằng dẫu mai này có bay cao, bay xa, em vẫn mãi “bay lên từ vòng tay mẹ cha.”

Bài mẫu tham khảo

“Thơ không phải là tiếng nói của lý trí, mà là tiếng hát của trái tim” (Nguyễn Đình Thi) và trái tim ấy đã ngân lên tha thiết trong bài thơ “Bay lên từ vòng tay mẹ cha” của Trần Thanh Dũng, gợi trong em những rung động ngọt ngào về tình yêu thương cha mẹ dành cho con cái. Ngay từ những câu thơ đầu, em như lạc vào miền tuổi thơ êm dịu, nơi tiếng ru của mẹ cha trở thành khúc nhạc ngọt lành nuôi dưỡng tâm hồn:

“Trong vòng tay mẹ
Con là ước mơ
Trong gia đình trẻ
Tiếng ru à…ơ!”.

Âm điệu “Tiếng ru à…ơ!”, “Tiếng ru ơi…à!” vang lên quen thuộc, vừa gợi kỷ niệm tuổi thơ, vừa làm sống dậy bao bình yên trong tâm hồn. Hình ảnh “Vòng nôi kẽo kẹt” như khắc họa mái ấm giản dị mà thiêng liêng, nơi tuổi thơ được vỗ về bằng tình yêu thương vô hạn. Câu thơ “Con là sen hoa” là một ẩn dụ tuyệt đẹp, ví con như đóa sen tinh khôi, gợi sự quý giá và thiêng liêng trong trái tim cha mẹ. Những từ ngữ giàu cảm xúc như “Ước mơ”, “Thiên thần”, “Niềm hy vọng” càng nhấn mạnh rằng con cái không chỉ là thành viên nhỏ bé mà còn là lý do để cha mẹ sống, hi sinh và phấn đấu. Từ đó, em cảm nhận tình yêu bao la và niềm tự hào chan chứa mà cha mẹ gửi gắm nơi con trẻ. Đến khổ thơ sau, em bồi hồi khi bắt gặp hình ảnh “Ngày còn xanh” gợi lại quãng tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên. Các động từ “Khôn lớn”, “Đủ cánh”, “Bay lên” khắc họa hành trình trưởng thành đầy mạnh mẽ của con người. Biện pháp ẩn dụ trong “Rồi mai đủ cánh/ Ra ràng bay lên” gợi hình ảnh cánh chim non rời tổ, vừa sống động vừa mang ý nghĩa sâu sắc về sự tự lập. Hình ảnh “Vòng tay mẹ” trở thành hoán dụ giàu sức gợi, tượng trưng cho nguồn cội, cho tình yêu thương bất diệt nâng đỡ cuộc đời con. Từ những vần thơ ấy, em hiểu rằng sự trưởng thành của mỗi người con luôn gắn liền và khắc ghi công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Với thể thơ bốn chữ giàu nhạc tính, nhịp 2/2 đều đặn như tiếng nôi đưa, giọng thơ tha thiết cùng hình ảnh gần gũi và biện pháp tu từ tinh tế, tác giả đã làm nổi bật thông điệp cha mẹ là bến đỗ bình yên, là điểm tựa cho ước mơ của con. Chỉ có thể là một trái tim chan chứa yêu thương và gắn bó tha thiết với gia đình, Trần Thanh Dũng mới viết được những vần thơ dung dị mà sâu lắng đến vậy. Bài thơ đã để lại trong em sự biết ơn tha thiết, nhắc nhở em rằng dẫu có bay cao bay xa đến đâu, em vẫn mãi “bay lên từ vòng tay mẹ cha.”

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *