1. Mở đoạn (Dẫn dắt và giới thiệu khổ thơ):
– Giới thiệu tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh sáng tác (nếu cần).
– Dẫn dắt vào nội dung khổ thơ cần phân tích.
– Nêu luận điểm chính về giá trị nội dung và nghệ thuật của khổ thơ.
2. Thân đoạn (Phân tích nội dung và nghệ thuật)
– Giải thích ý nghĩa chung của khổ thơ.
– Phân tích nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của khổ thơ:
+ Nội dung: Ý nghĩa, hình ảnh, cảm xúc mà câu thơ thể hiện.
+ Nghệ thuật: Biện pháp tu từ, cách gieo vần, nhịp điệu, từ ngữ đặc sắc.
– Liên hệ, mở rộng: So sánh với những đoạn thơ khác trong bài hoặc tác phẩm cùng chủ đề (nếu phù hợp).
3. Kết đoạn (Khẳng định ý nghĩa khổ thơ)
– Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của khổ thơ.
– Đánh giá tác động của khổ thơ đối với người đọc.
◻ Lưu ý:
– Viết mạch lạc, rõ ràng, có dẫn chứng từ khổ thơ.
– Kết hợp phân tích nội dung và nghệ thuật để bài viết sâu sắc hơn.
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Bạn bè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm”
Em hãy viết một đoạn văn phân tích khổ thơ trên trong tác phẩm “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật.
ĐÁP ÁN
– Câu mở đoạn: Với giọng điệu thơ khỏe khoắn, tự nhiên, 2 khổ sau đây trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật đã thể hiện tình đồng đội, đồng chí thắm thiết của những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Bạn bè suốt dọc đường đi tới B
ắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm”
– Thân đoạn
+ Hành trình ra trận của những người lính cũng là hành trình gắn kết tình bạn bè
+ Ở câu thơ đầu tiên hình ảnh “Những chiếc xe từ trong bom rơi” cho thấy từ trong mưa bom lửa đạn, từ trong gian khó, những chiến sĩ lái xe vượt qua sự khốc liệt của chiến tranh để hoàn thành nhiệm vụ và gặp lại đồng đội của mình. Tình đồng đội của họ nở bung như hoa suốt chặng đường chiến đấu:
Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi
+ Họ gặp nhau và chào hỏi nhau thật độc đáo. Những chiếc xe không kính chắn gió là một bất lợi giờ đây là một điều kiện thuận lợi để người lính trao nhau cái bắt tay vội vàng mà chan chứa niềm vui, ấp áp tình đồng đội. Qua cái bắt tay, họ truyền cho nhau cả tâm hồn, tình cảm và cả niềm tin chiến thắng.
+ Trên bước đường ra trận, người lính còn có phút giây nghỉ ngơi, xum họp như một gia đình:
“Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm”
+ Cách định nghĩa về gia đình thật giản dị, mộc mạc đến bất ngờ “Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”. Thực sự những người lính không chỉ chung bát, chung đũa, chung nắm cơm, bếp lửa mà còn cả con đường con đường khó khăn, gian khổ để tiến tới giải phóng miền Nam thống nhất đất.
+ Câu thơ “Võng mắc chông chênh đường xe chạy” thật hay và thú vị. Từ láy “Chông chênh” có giá trị gợi hình và biểu cảm cao. Nó diễn tả chính xác trạng thái của người lính lái xe. Dù nghỉ hay ngủ thì trong tâm tưởng vẫn lắc lư theo nhịp xe chạy. Hơn nữa từ láy đó còn gợi lên con đường Trường Sơn gập ghềnh, trắc trở, cuộc đời người lính thật gian lao.
