Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Những ngày nghỉ học tôi hay tới
Đón chuyến tàu đi đến những ga
Tôi đứng bơ vơ xem tiễn biệt
Lòng buồn đau xót nỗi chia xaTôi thấy tôi thương những chiếc tàu
Ngàn đời không đủ sức đi mau
Có chi vương víu trong hơi máy
Mấy chiếc toa đầy nặng khổ đauBánh nghiến lăn lăn quá nặng nề
Khói phì như nghẹn nỗi đau tê
Lâu lâu còi rúc như rền rĩ
Lòng của người đi réo kẻ vềKẻ về không nói bước vương vương
Thương nhớ lan xa mấy dặm trường
Lẽo đẽo tôi về theo bước họ
Tâm hồn ngơ ngẩn nhớ muôn phương
(Tế Hanh – trích từ Thơ với lời bình, NXB Giáo dục, 1999)
Câu 1. (0,5 điểm) Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. (0,5 điểm) Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
Câu 3. (1,0 điểm) Nhân vật “tôi” có những suy nghĩ gì về những chiếc tàu?
Câu 4. (1,0 điểm) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:
“Kẻ về không nói bước vương vương
Thương nhớ lan xa mấy dặm trường”
Câu 5. (1,0 điểm) Từ cảm nhận về bài thơ, em hãy nêu suy nghĩ của mình về tầm quan trọng của việc biết lắng nghe lòng mình và bộc lộ tiếng lòng ấy một cách lành mạnh. (trả lời từ 3-5 câu)
Đáp án
Câu 1. Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
→ Đáp án: Thể thơ bảy chữ.
Câu 2. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
→ Đáp án: Là một chàng học sinh – người đang sống trong những ngày nghỉ học, mang tâm hồn nhạy cảm và giàu cảm xúc.
Câu 3. Nhân vật “tôi” có những suy nghĩ gì về những chiếc tàu?
→ Đáp án:
- “Tôi” thương những chiếc tàu vì chúng chở đầy nỗi đau, sự chia ly của con người.
- Tàu không đi nhanh được như mang theo những khổ đau vướng víu.
- Hình ảnh tàu trở thành biểu tượng cho nỗi buồn, sự chia xa và những tâm trạng u uẩn của người đi, người về.
Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
“Kẻ về không nói bước vương vương
Thương nhớ lan xa mấy dặm trường”
→ Đáp án:
- Biện pháp tu từ:
- Ẩn dụ: “thương nhớ lan xa”
- Nói quá: “mấy dặm trường”
- Tác dụng:
- Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho cảm xúc chia ly
- Hữu hình hóa nỗi nhớ – một cảm xúc vốn vô hình
- Nhấn mạnh nỗi buồn sâu lắng, vương vấn theo từng bước chân người về trên con đường dài, hiu quạnh
Câu 5. Từ cảm nhận về bài thơ, em hãy nêu suy nghĩ của mình về tầm quan trọng của việc biết lắng nghe lòng mình và bộc lộ tiếng lòng ấy một cách lành mạnh.
→ Đáp án:
Bài thơ là minh chứng cho việc lắng nghe và bộc lộ tiếng lòng một cách tinh tế. Khi ta biết lắng nghe cảm xúc của chính mình, ta sẽ hiểu rõ hơn những điều đang diễn ra trong tâm hồn. Việc bộc lộ cảm xúc lành mạnh giúp ta giải tỏa nỗi niềm, kết nối với người khác và sống chân thật hơn. Đó là cách để ta giữ gìn sự cân bằng nội tâm và nuôi dưỡng đời sống tinh thần phong phú.
BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN
Câu 6. Hình ảnh “khói phì như nghẹn nỗi đau tê” gợi lên điều gì?
→ Đáp án: Gợi sự u uất, nghẹn ngào, như chính chiếc tàu cũng đang mang nỗi buồn chia ly của con người.
Câu 7. Vì sao nhân vật “tôi” lại “lẽo đẽo theo bước họ”?
→ Đáp án: Vì “tôi” đồng cảm với nỗi buồn của người tiễn biệt, bị cuốn theo cảm xúc chia xa, nhớ thương và cô đơn.
Câu 8. Câu thơ “Lòng của người đi réo kẻ về” có ý nghĩa gì?
→ Đáp án: Gợi sự gắn bó giữa người đi và người ở lại, nỗi nhớ như tiếng gọi âm thầm vang vọng trong lòng người.
Câu 9. Tác giả sử dụng hình ảnh chiếc tàu để làm gì?
→ Đáp án: Là biểu tượng cho sự chuyển động của cuộc sống, cho những chuyến đi – về, và cho nỗi buồn chia ly trong tâm hồn con người.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ Tế Hanh
Tế Hanh (1921–2009), tên thật là Trần Tế Hanh, quê ở Quảng Ngãi, là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ Mới. Thơ ông giàu cảm xúc, nhẹ nhàng, sâu lắng, thường viết về quê hương, con người và những rung động nội tâm. Bài thơ “Những ngày nghỉ học” thể hiện tâm trạng cô đơn, buồn bã và sự đồng cảm sâu sắc của một chàng học sinh với những chuyến tàu, với nỗi chia ly và những bước chân lặng lẽ trong đời sống.