Đáp án phần đọc hiểu bài thơ Chung nghĩa đồng bào

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CHUNG NGHĨA ĐỒNG BÀO
Bao sinh linh oằn trong sóng dữ
Mắt người bầm chớp giật mưa chan
Bao thảm cảnh trời nghiêng núi lở
Biết mấy đau thương ập xuống cơ hàn

Những phận người trôi theo bọt lũ
Sóng Thủy Tinh cuộn đỏ Hồng Hà
Những mái ấm bỗng vùi trong lòng đất
Miền Bắc đau khi bão tố tràn qua

Vâng là nỗi đau quặn thắt
Ơi bí bầu chung núm ruột liền nhau
Một miếng sẻ chia tình đồng bào cao cả
Nối vòng tay bắc lại nhịp cầu

Cơn ấm lạnh thấm vào tình dân tộc
Ngựa chung tàu đâu quản buổi gian nan
Tình ruột thịt vỗ về nhân ái
Chảy hồng tươi dòng máu Việt Nam.

(Tác giả: Trương Ngọc Ánh – Báo Mới, 11/9/2024)

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản? Dựa vào đâu mà em xác định được thể thơ đó?

Câu 2 (1,0 điểm).  Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh cơn bão Yagi mà tác giả sử dụng trong bốn dòng thơ đầu. Qua những từ ngữ đó, cơn bão Yagi hiện lên như thế nào trong tâm trí của tác giả?

Câu 3 (0.5 điểm). Em hiểu thế nào về hình ảnh “Bao sinh linh oằn trong sóng dữ”?

Câu 4 (1,0 điểm). Chỉ ra một biện pháp tu từ và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ:

Những mái ấm bỗng vùi trong lòng đất

Miền Bắc đau khi bão tố tràn qua

Câu 5 (1đ). Biến đổi khí hậu có tác động đến sự tồn vong của toàn cầu, nó tạo ra những thách thức to lớn, ảnh hưởng nặng nề tới mục tiêu phát triển của một quốc gia. Thật không may, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng trầm trọng của biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu đang làm tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ, hạn hán… Và miền Bắc nước ta vừa phải trải qua cơn bão Yagi khủng khiếp…  Theo em, cần làm gì để giảm thiểu sự biến đổi khí hậu ở nước ta nói riêng và toàn cầu nói chung?

Đáp án

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản? Dựa vào đâu mà em xác định được thể thơ đó?
→ Đáp án:

• Thể thơ: Tự do
• Dựa vào: Không có quy định số chữ, số dòng, vần điệu linh hoạt, nhịp thơ tự nhiên theo cảm xúc.

Câu 2. Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh cơn bão Yagi mà tác giả sử dụng trong bốn dòng thơ đầu. Qua đó, cơn bão Yagi hiện lên như thế nào trong tâm trí của tác giả?
→ Đáp án:

• Từ ngữ: sóng dữ, chớp giật, mưa chan, trời nghiêng núi lở
• Nhận xét: Cơn bão hiện lên như một thảm họa thiên nhiên khủng khiếp, gây đau thương, mất mát, đe dọa sự sống của con người.

Câu 3. Em hiểu thế nào về hình ảnh “Bao sinh linh oằn trong sóng dữ”?
→ Đáp án:

• Gợi hình ảnh con người và muôn vật đang gồng mình chống chọi với thiên tai
• Thể hiện sự đau thương, mất mát, sự sống bị đe dọa
• Là biểu tượng cho sức tàn phá khủng khiếp của cơn bão

Câu 4. Chỉ ra một biện pháp tu từ và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ:

“Những mái ấm bỗng vùi trong lòng đất
Miền Bắc đau khi bão tố tràn qua”

→ Đáp án:

• Biện pháp tu từ: Nhân hóa hoặc hoán dụ
• Hiệu quả:
  • Tăng sức gợi hình, gợi cảm
  • Nhấn mạnh nỗi đau cả về vật chất lẫn tinh thần của người dân miền Bắc
  • Thể hiện sự cảm thông sâu sắc của tác giả trước mất mát do thiên tai

Câu 5. Theo em, cần làm gì để giảm thiểu sự biến đổi khí hậu ở nước ta nói riêng và toàn cầu nói chung?
→ Đáp án:

• Nhận thức đúng đắn về tác hại của biến đổi khí hậu
• Hành động cụ thể:
  • Tiết kiệm năng lượng
  • Sử dụng phương tiện thân thiện môi trường
  • Giảm thiểu rác thải, tái chế
  • Trồng cây xanh, bảo vệ rừng
  • Sử dụng năng lượng tái tạo
  • Tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường

BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN

Câu 6. Hình ảnh “Sóng Thủy Tinh cuộn đỏ Hồng Hà” gợi lên điều gì?
→ Đáp án: Gợi hình ảnh dòng sông cuộn trào dữ dội, mang màu sắc tang thương, biểu tượng cho sự giận dữ của thiên nhiên.

Câu 7. Vì sao tác giả viết “Một miếng sẻ chia tình đồng bào cao cả”?
→ Đáp án: Để nhấn mạnh truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái của dân tộc Việt Nam trong hoạn nạn.

Câu 8. Câu thơ “Ngựa chung tàu đâu quản buổi gian nan” thể hiện điều gì?
→ Đáp án: Thể hiện tinh thần đồng cam cộng khổ, sẵn sàng cùng nhau vượt qua khó khăn của người Việt.

Câu 9. Tác giả sử dụng hình ảnh “chảy hồng tươi dòng máu Việt Nam” để làm gì?
→ Đáp án: Nhấn mạnh tình cảm ruột thịt, sự gắn bó thiêng liêng giữa con người Việt Nam – một dòng máu, một dân tộc.

THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ Trương Ngọc Ánh

Trương Ngọc Ánh là một cây bút đương đại, thường sáng tác thơ mang tính thời sự, nhân văn sâu sắc. Bài thơ “Chung nghĩa đồng bào” được viết sau cơn bão Yagi năm 2024, thể hiện nỗi đau trước thiên tai và ca ngợi tinh thần đoàn kết, yêu thương của người Việt. Với giọng thơ xúc động, giàu hình ảnh, tác giả đã khơi gợi lòng trắc ẩn và ý thức cộng đồng trong mỗi người đọc.