PHẦN I: ĐỌC – HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Mười ngày đã tới ải Đồng,
Minh mông biển rộng đùng đùng sóng xao.
Đêm nay chẳng biết đêm nào,
Bóng trăng vằng vặc bóng sao mờ mờ.
Trên trời lặng lẽ như tờ,
Nguyệt Nga nhớ nỗi tóc tơ chẳng tròn.
Than rằng: “Nọ nước kìa non,
Cảnh thời thấy đó, người còn về đâu?”
Quân hầu đều đã ngủ lâu,
Lén ra mở bức rèm châu một mình:
“Vắng người có bóng trăng thanh,
Trăm năm xin gửi chút tình lại đây.
Vân Tiên anh hỡi có hay?
Thiếp nguyền một tấm lòng ngay với chàng”.
Than rồi lấy tượng vai mang,
Nhắm dòng nước chảy vội vàng nhảy ngay.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1(0,5 điểm). Xác định thể thơ trong văn bản.
Câu 2(0,5 điểm). Mục đích của Kiều Nguyệt Nga khi nhảy xuống nước.
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của lời dẫn trực tiếp trong câu sau:
Than rằng: “Nọ nước kìa non,
Cảnh thời thấy đó, người còn về đâu?
Câu 4 (1,0 điểm). Giá trị nhân đạo của văn bản trên.
Câu 5 (1,0 điểm). Thông điệp gửi gắm qua văn bản trên.
Câu 1 (0,5 điểm):
- Thể thơ: Lục bát.
Câu 2 (0,5 điểm):
- Mục đích của Kiều Nguyệt Nga khi nhảy xuống nước:
→ Tìm đến cái chết để giữ trọn trinh tiết, thể hiện tấm lòng thủy chung son sắt với Lục Vân Tiên.
Câu 3 (1,0 điểm):
- Lời dẫn trực tiếp:
“Nọ nước kìa non / Cảnh thời thấy đó, người còn về đâu?” - Tác dụng:
- Dẫn nguyên văn lời nhân vật, tăng tính chân thực và biểu cảm.
- Thể hiện nỗi đau đớn, tuyệt vọng và sự tự thương thân của Kiều Nguyệt Nga khi đối mặt với số phận nghiệt ngã.
Câu 4 (1,0 điểm):
- Giá trị nhân đạo của văn bản:
- Tố cáo, lên án những thế lực bất nhân, chà đạp lên quyền sống và phẩm giá con người.
- Bày tỏ sự cảm thông, xót xa trước số phận bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
- Ca ngợi tình nghĩa, lòng thủy chung, phẩm chất cao đẹp của con người.
Câu 5 (1,0 điểm):
- Thông điệp gửi gắm:
- Trân trọng và đối xử công bằng với phụ nữ.
- Khẳng định phẩm chất và năng lực của người phụ nữ trong xã hội.
- Lên án những hành vi bất công, phi nhân tính.
- Kêu gọi sự yêu thương, chia sẻ với những người có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là phụ nữ.
BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN
Câu 6:
Hình ảnh “bóng trăng vằng vặc bóng sao mờ mờ” gợi cảm xúc gì?
→ Gợi không gian cô đơn, lạnh lẽo, phản chiếu tâm trạng buồn tủi, tuyệt vọng của Kiều Nguyệt Nga.
Câu 7:
Hành động “lén ra mở bức rèm châu một mình” thể hiện điều gì về nhân vật?
→ Thể hiện sự kín đáo, tế nhị, nỗi cô đơn và quyết tâm thực hiện một hành động đầy bi kịch nhưng cao cả.
Câu 8:
Câu thơ “Trăm năm xin gửi chút tình lại đây” thể hiện điều gì?
→ Thể hiện lời trăng trối đầy xúc động, khẳng định tình yêu thủy chung, bất diệt với Lục Vân Tiên.
Câu 9:
Qua đoạn trích, em cảm nhận được phẩm chất nào nổi bật ở Kiều Nguyệt Nga?
→ Lòng thủy chung, sự kiên trinh, phẩm giá cao quý và tinh thần tự chủ trước nghịch cảnh.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ: NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU
- Nguyễn Đình Chiểu (1822–1888), quê ở Gia Định (nay thuộc TP.HCM).
- Ông là nhà thơ, nhà nho yêu nước, tiêu biểu cho tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XIX.
- Dù bị mù, ông vẫn sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị, đặc biệt là Truyện Lục Vân Tiên – một áng văn thơ nôm nổi tiếng, ca ngợi đạo lý làm người, lòng trung nghĩa và phẩm chất cao đẹp của con người.
- Tác phẩm của ông giàu tính nhân văn, thể hiện rõ tinh thần yêu nước, thương dân và đề cao đạo đức truyền thống.