PHẦN I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (5,0 ĐIỂM)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Sau bão Yagi
Trời quần vũ, cuồng phong, mưa trùm đất
Đài đưa tin siêu bão phát liên hồi
Hết Quảng Ninh, Hải phòng, Hà Nội
Tại YAGI, làm tan tác nhiều nơi.
.
Vùng Đông Bắc ngập tràn trong biển nước
Lũ ống quét trôi bao nhà cửa, mùa màng
Treo tính mạng người dân theo may rủi
Cầu Phong Châu sập đến ngỡ ngàng.
Mới đây thôi bao ruộng lúa rộ vàng
Bao cánh rừng bạt ngàn xanh lá
Bao tàu thuyền vào ra trên biển cả
Giờ xác xơ, mất mát, héo mòn…
Thảng thốt non cao, tiếng mẹ tìm con
Tiếng hô hào từng đoàn người cứu hộ
Từng đoàn xe, tàu thuyền viện trợ
Cả nước tôi đang máu chảy ruột mềm.
Từ Hà Tĩnh, từng (là) rốn bão đi lên
Từng đoàn xe chất chứa bao tình nghĩa
Nào gạo, mì, thuốc men, nhu yếu phẩm
Hòa nhịp hướng về phía bắc Tổ quốc yêu.
Bão tan rồi. Tay nắm chặt tay nhau…
(Lê Trâm Anh)
Thực hiện các yêu cầu
Câu 1: (3,0 điểm)
- (0,5 điểm). Nêu thể loại của bài thơ trên.
- (0,75 điểm). Chỉ ra các từ ngữ miêu tả hậu quả của cơn bão được thể hiện trong khổ thơ thứ ba.
- (0,75 điểm). Nhận xét tình cảm, cảm xúc của tác giả được thể hiện trong bài thơ.
- (1,0 điểm) Nêu những thông điệp của bài thơ? Qua thông điệp đó, em sẽ có hành động gì để góp phần chia sẻ với nhân dân vùng lũ?
Câu 2: (2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hai khổ thơ cuối trong văn bản “Sau bão Yagi” của tác giả Lê Trâm Anh.
Dưới đây là phần đáp án được viết lại với ngôn ngữ mới mẻ, giữ nguyên nội dung và ý chính, đồng thời bổ sung thêm 4 câu hỏi mở rộng kèm gợi ý trả lời, cùng thông tin về tác giả Lê Trâm Anh:
Đáp án
Câu 1
a. (0,5 điểm)
Bài thơ “Sau bão Yagi” được viết theo thể thơ tám chữ – mỗi dòng gồm tám âm tiết, tạo nhịp thơ đều đặn, dễ gieo cảm xúc và phù hợp với lối biểu đạt cảm xúc sâu lắng.
b. (0,75 điểm)
Các từ ngữ miêu tả hậu quả của cơn bão trong khổ thơ thứ ba gồm:
- “xác xơ”, “mất mát”, “héo mòn”
→ Những từ ngữ này thể hiện rõ sự tàn phá nặng nề của thiên tai đối với thiên nhiên và cuộc sống con người.
c. (0,75 điểm)
Tình cảm của tác giả thể hiện qua bài thơ là:
- Nỗi xót xa, đau đớn trước cảnh thiên tai tàn phá
- Sự cảm thông sâu sắc với người dân vùng lũ
- Niềm tự hào và trân trọng trước tinh thần đoàn kết, nghĩa tình của đồng bào cả nước
d. (1,0 điểm)
Thông điệp của bài thơ:
- Bão lũ gây ra những tổn thất nghiêm trọng về người và của
- Trong hoạn nạn, tinh thần “lá lành đùm lá rách” của dân tộc Việt Nam luôn được phát huy mạnh mẽ
- Tình người, lòng nhân ái là sức mạnh giúp vượt qua gian khó
→ Hành động cụ thể:
- Em sẽ tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện như quyên góp sách vở, quần áo, tiền bạc trong khả năng của mình
- Đồng thời lan tỏa thông điệp yêu thương, chia sẻ đến bạn bè và cộng đồng
Câu 2 (2,0 điểm)
Phân tích hai khổ thơ cuối trong bài thơ “Sau bão Yagi”:
- Hai khổ thơ cuối là lời kết đầy xúc động, thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc trong hoạn nạn.
- Hình ảnh “từng đoàn xe chất chứa bao tình nghĩa” và “tay nắm chặt tay nhau” là biểu tượng của sự sẻ chia, yêu thương, gắn bó giữa các vùng miền.
- Nghệ thuật sử dụng thể thơ tám chữ, kết hợp với hình ảnh giàu tính biểu cảm, giọng thơ chân thành đã làm nổi bật chủ đề nhân văn.
- Qua đó, tác giả khẳng định: dù thiên tai có tàn phá, thì tình người vẫn là ngọn lửa sưởi ấm và nâng đỡ con người vượt qua mọi mất mát.
BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN
Câu 3. Vì sao tác giả lại nhấn mạnh “Cả nước tôi đang máu chảy ruột mềm”?
→ Gợi ý: Câu thơ thể hiện sự đồng cảm sâu sắc của cả dân tộc trước nỗi đau của đồng bào vùng lũ. Đó là tình cảm gắn bó máu thịt, là truyền thống “một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”.
Câu 4. Hình ảnh “tiếng mẹ tìm con” trong khổ thơ thứ tư gợi cho em cảm xúc gì?
→ Gợi ý: Gợi nỗi đau mất mát, sự hoảng loạn và tuyệt vọng của người dân trong thiên tai. Đồng thời, khơi dậy lòng trắc ẩn và ý thức sẻ chia của người đọc.
Câu 5. Theo em, vì sao tác giả lại chọn Hà Tĩnh làm điểm xuất phát của đoàn xe cứu trợ?
→ Gợi ý: Hà Tĩnh từng là nơi chịu nhiều thiệt hại do bão lũ, nên việc nơi đây đứng lên giúp đỡ miền Bắc thể hiện sự nối tiếp nghĩa tình, tinh thần tương thân tương ái giữa các vùng miền.
Câu 6. Em hiểu thế nào về câu thơ “Bão tan rồi. Tay nắm chặt tay nhau…”?
→ Gợi ý: Đây là hình ảnh kết thúc đầy hy vọng, thể hiện sự đoàn kết, gắn bó sau hoạn nạn. Dù thiên tai qua đi, tình người vẫn còn mãi, là sức mạnh để xây dựng lại cuộc sống.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ LÊ TRÂM ANH
- Lê Trâm Anh là một cây bút thơ trẻ, có phong cách sáng tác giàu cảm xúc, gần gũi với đời sống.
- Thơ của chị thường hướng đến những đề tài nhân văn, thể hiện tình yêu quê hương, đất nước và con người.
- Bài thơ “Sau bão Yagi” là một sáng tác tiêu biểu, ghi lại những cảm xúc chân thực trước thiên tai, đồng thời tôn vinh tinh thần đoàn kết dân tộc.
- Với giọng thơ nhẹ nhàng mà sâu sắc, Lê Trâm Anh đã chạm đến trái tim người đọc bằng những hình ảnh đời thường nhưng đầy tính biểu tượng.