ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
MÙA THU CHO CON
Nguyễn Hạ Thu Sương
Nắng mùa thu như ươm vàng rót mật
Tiếng trống trường rộn rã bước chân vui
Niềm hân hoan trong ánh mắt rạng ngời
Con đến trường học bao điều mới lạ
Con hãy đi bằng đôi chân kiêu hãnh
Và con tim mang ảnh lửa tự hào
Con hãy cháy hết mình cho hoài bão
Với niềm tin của tuổi trẻ tươi hồng.
Con hãy nhớ giữa bộn bề cuộc sống
Nhận và cho, biết chia sẻ cho đời
Sống bao dung nhân ái với mọi người
Mở tấm lòng, tình yêu thương sẽ tới.
Con hãy nhớ trong muôn triệu lí do
Không có lí do cho sự chùn bước
Không nặng trong tâm những điều
Bởi quanh con đều là những yêu tin
Khi mệt mỏi con hãy ngồi lặng im
Về với mẹ và ôm cha một lát
Hãy thì thầm nói những điều thật nhất
Mọi ưu phiền sẽ tựa gió bay xa
Trời mùa thu xanh mắt con bao la
Trang sách mở ra chân trời phía trước
Hãy tự tin và vững chân con bước
Sống cho lý tưởng hoa trải lối con qua..
(Nguyễn Hạ Thu Sương, Văn học và tuổi trẻ,
số tháng 9 năm 2023, NXB Giáo dục, 2023, tr.94)
Chú thích:
Nguyễn Hạ Thu Sương là một nhà giáo yêu thích thơ ca. Bài thơ “Mùa thu cho con” như lời của người mẹ viết cho con của mình khi bước vào một năm được đăng trên tạp chí Văn học và tuổi trẻ, số tháng 9 năm 2023.
Câu 1. (1,0đ) Bài thơ “Mùa thu cho con” được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. (1,0đ) Nhân vật trữ tình trong văn bản là ai? Chỉ ra những từ ngữ diễn tả cảm xúc của nhân vật trữ tình.
Câu 3. (1,0đ) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong đoạn thơ in đậm trên ngữ liệu đọc hiểu
Câu 4. (1,0đ) Từ nội dung văn bản trên, em hãy cho biết công ơn của cha mẹ có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời mỗi người?
Đáp án
Câu 1 (1,0 điểm)
Bài thơ “Mùa thu cho con” được viết theo thể thơ tám chữ – mỗi dòng thơ gồm tám âm tiết, tạo nên nhịp điệu đều đặn, dễ gieo cảm xúc và phù hợp với lối biểu đạt tâm tình, nhắn nhủ.
Câu 2 (1,0 điểm)
- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người mẹ – người đang gửi gắm những lời khuyên, tình cảm và kỳ vọng đến đứa con thân yêu của mình.
- Những từ ngữ diễn tả cảm xúc của người mẹ: “hân hoan”, “kiêu hãnh”, “cháy hết mình”, “bao dung”, “nhân ái”, “tự tin”, “ưu phiền”
→ Những từ này thể hiện sự yêu thương, tin tưởng và mong muốn con sống tích cực, có lý tưởng.
Câu 3 (1,0 điểm)
- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “Con hãy” được lặp lại nhiều lần trong bài thơ.
→ Tác dụng: - Tạo nhịp điệu đều đặn, tăng tính nhạc và sức truyền cảm cho bài thơ
- Nhấn mạnh những lời dặn dò tha thiết, đầy tâm huyết của người mẹ
- Thể hiện tình yêu thương sâu sắc, sự quan tâm và kỳ vọng mà mẹ dành cho con trên hành trình trưởng thành
Câu 4 (1,0 điểm)
Công ơn của cha mẹ có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc đời mỗi người:
- Cha mẹ là người sinh thành, nuôi dưỡng, tạo nền tảng cho sự phát triển của con cái
- Tình yêu thương của cha mẹ là nguồn động lực giúp ta vượt qua thử thách
- Cha mẹ là hình mẫu đạo đức, là điểm tựa tinh thần vững chắc
- Công ơn ấy góp phần xây dựng một gia đình gắn bó, yêu thương, là nơi con người được sống trong sự che chở và nâng đỡ
BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN
Câu 5.
Hình ảnh “trang sách mở ra chân trời phía trước” gợi cho em suy nghĩ gì về việc học tập?
→ Gợi ý: Việc học là hành trình khám phá tri thức, mở ra những cơ hội mới. Mỗi trang sách là một cánh cửa dẫn đến tương lai, giúp ta trưởng thành và vững bước trong cuộc sống.
Câu 6.
Vì sao người mẹ lại khuyên con “hãy thì thầm nói những điều thật nhất”?
→ Gợi ý: Người mẹ mong con sống chân thành, biết chia sẻ cảm xúc thật với gia đình. Đó là cách để giải tỏa nỗi buồn, tìm lại sự bình yên và gắn kết yêu thương.
Câu 7.
Theo em, câu thơ “Không có lí do cho sự chùn bước” mang thông điệp gì?
→ Gợi ý: Đó là lời nhắn nhủ về sự kiên cường. Trong cuộc sống, dù gặp khó khăn, ta không nên bỏ cuộc. Mỗi người cần giữ vững niềm tin và ý chí để vượt qua thử thách.
Câu 8.
Em hiểu thế nào về hình ảnh “hoa trải lối con qua” trong câu kết bài thơ?
→ Gợi ý: Hình ảnh ẩn dụ này thể hiện niềm tin và kỳ vọng của người mẹ rằng con sẽ sống đẹp, sống có lý tưởng, và con đường phía trước sẽ rực rỡ như những bông hoa nở dưới bước chân con.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ NGUYỄN HẠ THU SƯƠNG
- Nguyễn Hạ Thu Sương là một nhà giáo yêu thơ, có phong cách sáng tác nhẹ nhàng, sâu lắng, giàu cảm xúc.
- Bà thường viết về tình cảm gia đình, đặc biệt là tình mẫu tử, với giọng thơ đầy yêu thương và triết lý sống nhân văn.
- Bài thơ “Mùa thu cho con” được bà sáng tác như một lời nhắn gửi đến con trai khi bước vào năm học mới, thể hiện sự quan tâm, kỳ vọng và tình yêu vô bờ bến của người mẹ.
- Tác phẩm được đăng trên tạp chí Văn học và tuổi trẻ, số tháng 9 năm 2023, và được đánh giá cao bởi tính giáo dục và giá trị nhân văn sâu sắc.