Đọc văn bản sau:
Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhất
Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng
Và Anh chết trong khi đang đứng bắn
Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng.
Chợt thấy Anh, giặc hốt hoảng xin hàng
Có thằng sụp xuống chân Anh tránh đạn
Bởi Anh chết rồi nhưng lòng dũng cảm
Vẫn đứng đàng hoàng nổ súng tiến công.
Anh tên gì hỡi Anh yêu quý
Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng
Như đôi dép dưới chân Anh giẫm lên bao xác Mỹ
Mà vẫn một màu bình dị, sáng trong
Không một tấm hình, không một dòng địa chỉ
Anh chẳng để lại gì cho riêng Anh trước lúc lên đường.
Chỉ để lại cái dáng-đứng-Việt-Nam tạc vào thế kỷ:
Anh là chiến sỹ Giải phóng quân.
Tên Anh đã thành tên đất nước
Ôi anh Giải phóng quân!
Từ dáng đứng của Anh giữa đường băng Tân Sơn Nhất
Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân.
(Trích “Dáng đứng Việt Nam” – Lê Anh Xuân)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1(0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản trên?
Câu 2(0,5 điểm). Nêu chủ đề của bài thơ trên?
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ: “Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng”?
Câu 4 (1,0 điểm). Từ nhan đề “Dáng đứng Việt Nam” em hiểu thêm gì về phẩm chất của con người Việt Nam trong những năm chiến tranh?
Câu 5 (1,0 điểm). Từ bài thơ, em nêu suy nghĩ về tình cảm, trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với Tổ quốc?
Đáp án
Câu 1 (0,5 điểm):
- Thể thơ: Tự do.
Câu 2 (0,5 điểm):
- Chủ đề: Ca ngợi người chiến sĩ Giải phóng quân anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, biểu tượng cho tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam.
Câu 3 (1,0 điểm):
- Biện pháp tu từ: So sánh – “Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng”
- Tác dụng:
- Gợi hình ảnh kiên cường, vững chãi, bất khuất của người chiến sĩ.
- Tôn vinh tư thế hiên ngang, lòng dũng cảm và phẩm chất anh hùng.
- Thể hiện sự ngưỡng mộ, xúc động của nhà thơ trước hình ảnh cao đẹp ấy.
Câu 4 (1,0 điểm):
- Nhan đề “Dáng đứng Việt Nam” mang ý nghĩa biểu tượng:
- Là biểu tượng của tinh thần hiên ngang, bất khuất, kiên cường, anh dũng của con người Việt Nam trong chiến tranh.
- Là hình ảnh thiêng liêng, bất tử, khắc sâu vào lịch sử và tâm hồn dân tộc.
Câu 5 (1,0 điểm):
- Tình cảm, trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với Tổ quốc:
- Trân trọng, biết ơn những thế hệ đi trước đã hy sinh vì độc lập dân tộc.
- Sống có lý tưởng, có trách nhiệm với đất nước.
- Học tập, rèn luyện để trở thành công dân có ích, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN
Câu 6:
Hình ảnh “Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng” gợi điều gì?
→ Gợi cái chết anh hùng, bi tráng, máu hòa vào ánh sáng chiến thắng, biểu tượng cho sự hy sinh cao cả.
Câu 7:
Câu thơ “Tên Anh đã thành tên đất nước” có ý nghĩa gì?
→ Người chiến sĩ không chỉ là cá nhân mà đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi, trở thành biểu tượng của dân tộc Việt Nam.
Câu 8:
Hình ảnh “đôi dép dưới chân Anh giẫm lên bao xác Mỹ” thể hiện điều gì?
→ Thể hiện sự giản dị, kiên cường, chiến thắng của người lính Việt Nam trước kẻ thù xâm lược.
Câu 9:
Qua bài thơ, em cảm nhận được điều gì về tinh thần chiến đấu của quân dân Việt Nam?
→ Tinh thần chiến đấu bất khuất, lòng yêu nước sâu sắc, sẵn sàng hy sinh vì độc lập tự do.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ: LÊ ANH XUÂN
- Lê Anh Xuân (1940–1968), tên thật là Ca Lê Hiến, quê ở Bến Tre.
- Ông là nhà thơ, chiến sĩ Giải phóng quân, hy sinh khi còn rất trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
- Thơ ông giàu cảm xúc, mang đậm tinh thần yêu nước, ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt Nam trong chiến đấu.
- Bài thơ “Dáng đứng Việt Nam” là một trong những tác phẩm nổi tiếng, khắc họa hình ảnh người chiến sĩ bất tử, biểu tượng cho tinh thần dân tộc.