Đọc bài thơ sau:
CẢM ƠN ĐẤT NƯỚC
(1) Tôi chưa từng đi qua chiến tranh
Chưa thấy hết sự hi sinh của bao người ngã xuống
Thuở quê hương còn gồng gánh nỗi đau.
(2) Tôi lớn lên từ rẫy mía, bờ ao
Thả cánh diều bay
Lội đồng hái bông súng trắng
Mẹ nuôi tôi dãi dầu mưa nắng
Lặn lội thân cò quãng vắng đồng xa.
(3) Tôi lớn lên từ những khúc dân ca
Khoan nhặt tiếng đờn kìm
Ngân nga sáo trúc
Đêm Trung thu say sưa nghe bà kể
Chú Cuội một mình ngồi gốc cây đa.
(4) Thời gian qua
Xin cảm ơn đất nước
Bom đạn mấy mươi năm vẫn lúa reo, sóng hát
Còn vọng vang với những câu Kiều
Trong từng ngần ấy những thương yêu
Tiếng mẹ ru hời
Điệu hò thánh thót
Mang hình bóng quê hương tôi lớn thành người.
(5) Đất nước của tôi ơi!
Vẫn sáng ngời như vầng trăng vành vạnh.
(Theo Huỳnh Thanh Hồng – Nguồn: https: //www.thivien.net/)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1(1,0 điểm). Bài thơ trên được viết theo thể thơ gì? Chỉ ra cảm hứng chủ đạo của văn bản.
Câu 2( 1,0 điểm). “Hình bóng quê hương” được gợi tả qua những từ ngữ nào trong khổ thơ thứ hai của văn bản? Những hình ảnh thơ đó gợi cho em cảm xúc gì?
Câu 3(1,0 điểm). Theo em, tại sao tác giả lại viết: Tôi lớn lên từ những khúc dân ca? Em có đồng ý với tác giả không? Vì sao?
Câu 4 (1,0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:
Đất nước của tôi ơi!
Vẫn sáng ngời như vầng trăng vành vạnh
Câu 5( 1,0 điểm). Bài thơ đã giúp em hiểu thêm gì về đất nước? Là công dân tương lai của đất nước, em cần phải làm gì?
Đáp án
Câu 1 (1,0 điểm)
- Bài thơ “Cảm ơn đất nước” được viết theo thể thơ tự do, không bị ràng buộc bởi số câu, số chữ hay vần điệu cố định.
- Cảm hứng chủ đạo:
- Tình yêu quê hương đất nước qua những hình ảnh gần gũi, thân thương.
- Niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc với đất nước đã nuôi dưỡng, chở che con người trưởng thành.
Câu 2 (1,0 điểm)
- Những từ ngữ gợi tả “hình bóng quê hương” trong khổ thơ thứ hai:
- “rẫy mía”, “bờ ao”, “cánh diều bay”, “bông súng trắng”, “mưa nắng”, “đồng xa”, “mẹ”, “thân cò”.
- Những hình ảnh ấy gợi cảm xúc:
- Gần gũi, mộc mạc, đầy chất quê.
- Gợi nhớ tuổi thơ trong sáng, gắn bó với thiên nhiên và tình mẫu tử thiêng liêng.
Câu 3 (1,0 điểm)
- Tác giả viết “Tôi lớn lên từ những khúc dân ca” để khẳng định rằng:
- Âm nhạc dân gian là một phần không thể thiếu trong quá trình hình thành nhân cách và tâm hồn.
- Những khúc dân ca nuôi dưỡng tình cảm, bản sắc văn hóa và lòng yêu quê hương.
- Em hoàn toàn đồng ý với tác giả vì:
- Dân ca là tiếng nói của tâm hồn dân tộc, giúp con người gắn bó với cội nguồn.
- Qua dân ca, ta học được sự dịu dàng, sâu sắc và tinh thần đoàn kết của người Việt.
Câu 4 (1,0 điểm)
- Biện pháp tu từ: so sánh
- “Đất nước của tôi” được so sánh với “vầng trăng vành vạnh”.
- Tác dụng:
- Làm nổi bật vẻ đẹp tròn đầy, sáng ngời, bất biến của đất nước.
- Gợi sự thanh bình, cao cả, thiêng liêng.
- Thể hiện niềm tự hào, sự ngợi ca và tình yêu sâu sắc của tác giả dành cho Tổ quốc.
Câu 5 (1,0 điểm)
- Bài thơ giúp em hiểu rằng:
- Đất nước không chỉ là lãnh thổ, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, văn hóa, tình cảm và lịch sử.
- Đất nước là mẹ, là quê hương, là những điều bình dị nhưng thiêng liêng.
- Là công dân tương lai, em cần:
- Trân trọng và giữ gìn những giá trị truyền thống.
- Học tập tốt, sống có trách nhiệm.
- Góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp, văn minh.
BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN
Câu 6. Vì sao tác giả viết “Bom đạn mấy mươi năm vẫn lúa reo, sóng hát”?
→ Để khẳng định sức sống mãnh liệt của đất nước, dù trải qua chiến tranh, quê hương vẫn hồi sinh, vẫn tươi đẹp và tràn đầy hy vọng.
Câu 7. Hình ảnh “tiếng mẹ ru hời” và “điệu hò thánh thót” gợi lên điều gì?
→ Gợi sự dịu dàng, sâu lắng của văn hóa dân gian, là âm thanh nuôi dưỡng tâm hồn, gắn bó với tuổi thơ và bản sắc dân tộc.
Câu 8. Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua câu “Mang hình bóng quê hương tôi lớn thành người”?
→ Khẳng định rằng quê hương không chỉ là nơi sinh ra mà còn là nơi nuôi dưỡng nhân cách, lý tưởng và tâm hồn con người.
Câu 9. Vì sao hình ảnh “vầng trăng vành vạnh” lại được dùng để nói về đất nước?
→ Vì trăng là biểu tượng của sự tròn đầy, thanh bình, vĩnh cửu – giống như vẻ đẹp và giá trị của đất nước Việt Nam.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ Huỳnh Thanh Hồng
- Họ tên: Huỳnh Thanh Hồng
- Là nhà thơ hiện đại Việt Nam
- Phong cách sáng tác:
- Giàu cảm xúc, gần gũi, gắn bó với quê hương, đất nước.
- Thơ thường mang tính tự sự, trữ tình, thể hiện lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc.
- Tác phẩm tiêu biểu: “Cảm ơn đất nước”
- Ý nghĩa: Thơ Huỳnh Thanh Hồng là tiếng nói tri ân, là lời nhắn gửi thế hệ trẻ hãy sống có lý tưởng, biết yêu thương và trân trọng những giá trị truyền thống của dân tộc.