Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
BÀN GIAO
Rồi ông sẽ bàn giao cho cháu
Bàn giao gió heo may
Bàn giao góc phố
Có mùi ngô nướng bayÔng sẽ chẳng bàn giao những tháng ngày vất vả
Sương muối đêm bay lạnh mặt người
Đất rung chuyển, xóm làng loạn lạc
Ngọn đèn mờ, mưa bụi rơiÔng bàn giao tháng giêng hương bưởi
Cỏ mùa xuân xanh dưới chân giày
Bàn giao những mặt người đẫm nắng
Đẫm yêu thương trên trái đất nàyÔng chỉ bàn giao một chút buồn
Ngậm ngùi một chút, chút cô đơn
Câu thơ vững gót làm người ấy
Ông cũng bàn giao cho cháu luôn.
(Vũ Quần Phương – Văn nghệ Quân đội Xuân Giáp Ngọ 2014)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2 (1,0 điểm). Trong bài thơ, nhân vật người ông sẽ bàn giao cho cháu những thứ gì? Qua đó, em hiểu gì về tấm lòng, tình cảm của người ông?
Câu 3 (0,5 điểm). Ở khổ thơ thứ hai, có những thứ mà người ông chẳng bàn giao cho cháu. Theo em, vì sao người ông lại không muốn bàn giao cho cháu những thứ đó?
Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng điệp từ “bàn giao” trong bài thơ?
Câu 5 (1,0 điểm). Chúng ta hôm nay đã nhận bàn giao từ thế hệ đi trước rất nhiều điều quý giá, thiêng liêng. Theo em, chúng ta cần làm gì trước những điều được bàn giao ấy?
Đáp án
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
→ Đáp án: Thể thơ tự do.
Câu 2. Trong bài thơ, người ông sẽ bàn giao cho cháu những thứ gì? Qua đó, em hiểu gì về tấm lòng, tình cảm của người ông?
→ Đáp án:
- Những điều ông bàn giao:
- Gió heo may, góc phố có mùi ngô nướng
- Tháng giêng hương bưởi, cỏ mùa xuân xanh
- Mặt người đẫm nắng, đẫm yêu thương
- Một chút buồn, ngậm ngùi, cô đơn
- Câu thơ “vững gót làm người”
- Tình cảm của ông:
- Yêu thương, quan tâm sâu sắc đến cháu
- Mong cháu trân trọng những điều bình dị, sống tử tế và nhân hậu
Câu 3. Vì sao người ông lại không muốn bàn giao cho cháu những thứ ở khổ thơ thứ hai?
→ Đáp án:
- Vì đó là những tháng ngày gian khổ, đầy mất mát và đau thương
- Ông muốn cháu được sống trong bình yên, không phải gánh chịu những nỗi đau mà thế hệ trước đã trải qua
Câu 4. Phân tích hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng điệp từ “bàn giao” trong bài thơ.
→ Đáp án:
- Tạo nhịp điệu đều đặn, sâu lắng như lời tâm tình
- Nhấn mạnh những điều ông muốn truyền lại cho cháu
- Làm nổi bật tình yêu thương, sự trao truyền giữa các thế hệ
- Gợi cảm xúc biết ơn và trân trọng từ người nhận
Câu 5. Chúng ta cần làm gì trước những điều được bàn giao từ thế hệ đi trước?
→ Đáp án:
- Hiểu và trân trọng sự hy sinh của thế hệ trước
- Yêu quê hương, đất nước, sống tử tế và nhân văn
- Giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống
- Biến những điều được bàn giao thành động lực để sống có trách nhiệm
BỔ SUNG 4 CÂU HỎI LIÊN QUAN
Câu 6. Hình ảnh “góc phố có mùi ngô nướng bay” gợi lên điều gì?
→ Đáp án: Gợi lên ký ức tuổi thơ, sự bình dị, ấm áp của cuộc sống đời thường, mang đậm chất Hà Nội.
Câu 7. Câu thơ “Câu thơ vững gót làm người ấy” có ý nghĩa gì?
→ Đáp án: Là lời nhắn nhủ về đạo lý sống: phải kiên cường, tử tế, biết chịu thiệt để giữ phẩm giá làm người.
Câu 8. Từ “mặt người đẫm nắng, đẫm yêu thương” thể hiện điều gì?
→ Đáp án: Thể hiện vẻ đẹp của con người lao động, sống chan hòa, đầy tình yêu thương trong cuộc sống.
Câu 9. Tại sao ông lại “bàn giao một chút buồn, chút cô đơn”?
→ Đáp án: Vì đó là phần không thể thiếu trong đời sống con người, giúp cháu hiểu sâu hơn về cuộc đời, biết cảm thông và trưởng thành.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ Vũ Quần Phương
Vũ Quần Phương (sinh năm 1940), tên thật là Vũ Ngọc Chúc, quê ở Nam Định. Ông là một nhà thơ nổi tiếng, gắn bó sâu sắc với Hà Nội. Thơ ông mang phong cách giản dị, hóm hỉnh nhưng giàu suy tưởng và trữ tình. Bài thơ “Bàn giao” được viết vào năm 2003, là lời tâm sự của một người ông đang đi đến cuối đời, gửi gắm những điều tốt đẹp, những giá trị sống cho thế hệ sau. Qua đó, ông thể hiện tình yêu thương, sự hy sinh và niềm tin vào lớp trẻ.