Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả: Nguyễn Bính
- Nguyễn Bính (1918–1966) là nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới.
- Thơ ông mang phong vị dân gian, đậm chất làng quê Bắc Bộ, giàu cảm xúc và gần gũi đời sống.
- Ông thường viết về:
- Mùa xuân, làng quê, lễ hội
- Con người nông thôn, đặc biệt là người phụ nữ Việt Nam
- Ngôn ngữ thơ mộc mạc, giản dị mà tinh tế, giàu hình ảnh gợi cảm.
Tác phẩm: Xuân về
- Sáng tác năm 1937, trong giai đoạn sung sức của phong trào Thơ mới.
- Viết theo thể thơ bảy chữ, giàu nhạc điệu, nhịp thơ khoan thai.
- Nội dung chính:
- Vẽ nên bức tranh mùa xuân làng quê Việt Nam tươi sáng, tràn đầy sức sống.
- Mùa xuân hiện lên qua:
- Thiên nhiên: gió đông, nắng mới, lá nõn, nhành non, hoa bưởi, hoa cam…
- Con người: thiếu nữ, trẻ nhỏ, dân quê, lễ hội chùa đầu năm.
- Bài thơ thể hiện:
- Niềm vui sướng, ngỡ ngàng, yêu đời của tác giả trước mùa xuân.
- Tình yêu tha thiết với quê hương, văn hóa truyền thống.
Đọc hiểu bài Xuân về
XUÂN VỀ
Đã thấy xuân về với gió đông,
Với trên màu má gái chưa chồng.
Bên hiên hàng xóm, cô hàng xóm
Ngước mắt nhìn giời, đôi mắt trong.
Từng đàn con trẻ chạy xun xoe,
Mưa tạnh giời quang, nắng mới hoe.
Lá nõn, nhành non ai tráng bạc?
Gió về từng trận, gió bay đi…
Thong thả, dân gian nghỉ việc đồng,
Lúa thì con gái mượt như nhung
Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng,
Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng.
Trên đường cát mịn, một đôi cô,
Yếm đỏ, khăn thâm, trẩy hội chùa.
Gậy trúc dắt bà già tóc bạc,
Tay lần tràng hạt miệng nam vô.
1937
Nguyễn Bính
Câu 1. (0,5 điểm) Bài thơ trên thuộc thể thơ nào?
A. Bốn chữ
B. Năm chữ
C. Sáu chữ
D. Bảy chữ
Câu 2. (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Biểu cảm
D. Nghị luận
Câu 3. (0,5 điểm) Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ gì?
A. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt.
B. Phong cách ngôn ngữ chính luận.
C. Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.
D. Phong cách ngôn ngữ báo chí.
Câu 4. (0,5 điểm) Xác định nội dung chính của văn bản?
A. Bức tranh mùa xuân tươi sáng, trong lành, đầy sức sống.
B. Bức tranh mùa xuân thanh bình, yên ả.
C. Bức tranh mùa xuân buồn bã, tĩnh vắng.
D. Bức tranh mùa xuân đơn sơ, mộc mạc.
Câu 5. (0,5 điểm) Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu “Lúa thì con gái mượt như nhung”.
A. So sánh
B. Nhân hóa
C. Ẩn dụ
D. Hoán dụ
Câu 6. (0,5 điểm) Cảm xúc của tác giả trong câu thơ: “Lá nõn, nhành non ai tráng bạc?” là:
A. Bồi hồi, xúc động.
B. Buồn thương, nuối tiếc.
C. Lưu luyến, vấn vương.
D. Ngỡ ngàng, vui sướng.
Câu 7. (0,5 điểm) Chọn câu đúng nhất về tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ:
“Lúa thì con gái mượt như nhung”.
A. Gợi hình, gợi cảm. Nhấn mạnh vẻ đẹp của cây lúa.
B. Gợi hình ảnh sinh động về cây lúa.
C. Gợi cảm xúc về tình yêu đối với cây lúa.
D. Nhấn mạnh vẻ đẹp của cây lúa.
Câu 8. (0,5 điểm) Ý nghĩa của hình ảnh đôi mắt người thiếu nữ trong câu “Ngước mắt nhìn giời, đôi mắt trong”.
A. Vẻ đẹp đôi mắt của cô gái.
B. Sự quyến rũ, thơ mộng của cô gái.
C. Vẻ đẹp trong xanh của bầu trời.
D. Vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng của cô gái.
Câu 9 (1,0 điểm). Trình bày nét đẹp văn hóa làng quê Việt Nam qua hai câu thơ:
“Trên đường cát mịn, một đôi cô,
Yếm đỏ, khăn thâm, trẩy hội chùa.”
Câu 10 (1,0 điểm). Anh/ Chị rút ra được thông điệp tích cực gì sau khi đọc văn bản?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1
D. Bảy chữ
Câu 2
C. Biểu cảm
Câu 3
C. Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.
Câu 4
A. Bức tranh mùa xuân tươi sáng, trong lành, đầy sức sống.
Câu 5
A. So sánh
Câu 6
D. Ngỡ ngàng, vui sướng.
Câu 7
A. Gợi hình, gợi cảm. Nhấn mạnh vẻ đẹp của cây lúa.
Câu 8
D. Vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng của cô gái.
Câu 9
Qua bài thơ “Xuân về” của Nguyễn Bính, em thấy thêm trân trọng những nét đẹp về văn hóa của Việt Nam. Mong rằng những truyền thống này sẽ được giữ gìn và phát triển lâu dài.
Câu 10
Qua bài thơ “Xuân về” của Nguyễn Bính, em thấy thêm trân trọng những nét đẹp về văn hóa của Việt Nam. Mong rằng những truyền thống này sẽ được giữ gìn và phát triển lâu dài.
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Mùa xuân trong bài thơ Xuân về được cảm nhận qua những giác quan nào?
- Phân tích vẻ đẹp của bức tranh làng quê Việt Nam được thể hiện trong bài thơ.
- Hình ảnh con người trong bài thơ có vai trò gì trong việc làm nổi bật không khí mùa xuân?
- Em nhận xét gì về sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người trong bài thơ?
- Theo em, cảm xúc chủ đạo của tác giả khi viết bài thơ là gì? Vì sao?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Em hãy liên hệ bài thơ với khung cảnh mùa xuân ở quê hương em.
- Từ bài thơ, em rút ra bài học gì về việc giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống?
- Em hãy so sánh cảm hứng mùa xuân trong Xuân về với một bài thơ mùa xuân khác mà em biết.
- Trong xã hội hiện đại, những hình ảnh lễ hội làng quê trong bài thơ còn được giữ gìn như thế nào?
- Em hãy viết 5–7 dòng trình bày suy nghĩ của mình về vẻ đẹp mùa xuân của làng quê Việt Nam.
C. Câu hỏi trắc nghiệm mở rộng (5 câu)
Câu 1. Đặc điểm nổi bật trong thơ Nguyễn Bính được thể hiện rõ qua bài Xuân về là gì?
A. Tính triết lí sâu sắc
B. Cảm hứng lãng mạn phương Tây
C. Phong vị dân gian, đậm chất làng quê
D. Giọng điệu bi thương
→ Đáp án: C
Câu 2. Hình ảnh “gió”, “nắng”, “lá nõn, nhành non” có tác dụng gì trong bài thơ?
A. Tạo không khí buồn man mác
B. Gợi sự tĩnh lặng
C. Gợi sức sống và sự chuyển mình của mùa xuân
D. Làm nền cho con người
→ Đáp án: C
Câu 3. Câu thơ “Lá nõn, nhành non ai tráng bạc?” thể hiện điều gì?
A. Nỗi buồn chia ly
B. Sự tiếc nuối
C. Sự ngỡ ngàng trước vẻ đẹp thiên nhiên
D. Sự lo lắng
→ Đáp án: C
Câu 4. Hình ảnh “trẩy hội chùa” phản ánh nét đẹp nào của làng quê Việt Nam?
A. Lao động sản xuất
B. Đời sống tâm linh, tín ngưỡng
C. Sinh hoạt gia đình
D. Học tập
→ Đáp án: B
Câu 5. Thông điệp tích cực mà bài thơ gửi gắm là gì?
A. Mùa xuân gợi nỗi buồn xa xứ
B. Con người nhỏ bé trước thiên nhiên
C. Hãy yêu thiên nhiên và trân trọng vẻ đẹp quê hương
D. Thời gian trôi nhanh
→ Đáp án: C