Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả:
Tác giả (ẩn danh hoặc thuộc nhóm biên tập viên chuyên mục) hướng người đọc, đặc biệt là học sinh, thanh niên, đến lối sống tích cực, tự tin và có bản lĩnh giữa xã hội hiện đại.
Tác phẩm: Xây dựng bản lĩnh cá nhân
Nguồn: Báo Tuổi Trẻ Online (tuoitre.vn) – chuyên mục Kỹ năng sống
Thể loại: Văn bản nghị luận – xã hội (nghị luận về một phẩm chất sống của con người hiện đại).
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận kết hợp với thuyết minh và biểu cảm.
Nội dung chính:
Văn bản bàn về bản lĩnh sống của con người – phẩm chất giúp mỗi cá nhân vượt qua khó khăn, thử thách, khẳng định giá trị bản thân và sống hài hòa với cộng đồng. Tác giả khẳng định bản lĩnh không phải là điều sẵn có, mà là kết quả của quá trình rèn luyện kiên trì, có phương pháp, có ý chí và nghị lực.
Thông điệp:
- Con người muốn thành công cần có bản lĩnh, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
- Bản lĩnh chân chính không tách rời đạo đức, tri thức và kỹ năng sống.
- Một người có bản lĩnh tốt là người biết điều hòa giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng, sống tích cực, tự tin và có trách nhiệm.
Đọc hiểu bài Xây dựng bản lĩnh cá nhân
“Bản lĩnh là khi bạn dám nghĩ, dám làm và có thái độ sống tốt. Muốn có bản lĩnh bạn cũng phải kiên trì luyện tập. Chúng ta thường yêu thích những người có bản lĩnh sống. Bản lĩnh đúng nghĩa chỉ có được khi bạn biết đặt mục tiêu và phương pháp để đạt được mục tiêu đó. Nếu như không có phương pháp thì cũng giống như bạn đang nhắm mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà.
Cách thức ở đây cũng rất đơn giản. Đầu tiên, bạn phải xác định được hoàn cảnh và môi trường để bản lĩnh được thể hiện đúng lúc, đúng nơi, không tùy tiện. Thứ hai, bạn phải chuẩn bị cho mình những tài sản bổ trợ như sự tự tin, ý chí, nghị lực, quyết tâm…Điều thứ ba vô cùng quan trọng chính là khả năng của bạn. Đó là những kĩ năng đã được trau dồi cùng với vốn tri thức, trải nghiệm. Một người mạnh hay yếu quan trọng là phụ thuộc vào yếu tố này.
Bản lĩnh tốt là vừa phục vụ mục đích cá nhân vừa có được sự hài lòng từ những người xung quanh. Khi xây dựng được bản lĩnh, bạn không chỉ thể hiện được bản thân mình mà còn được nhiều người thừa nhận và yêu mến hơn.”
(Theo “Xây dựng bản lĩnh cá nhân” – Tuoitre.vn)
Câu 1(0,5 điểm): Xét theo cấu tạo câu ““Bản lĩnh là khi bạn dám nghĩ, dám làm và có thái độ sống tốt” thuộc kiểu câu gì?
Câu 2 (0,5 điểm): Theo em, cần phải làm gì để có bản lĩnh sống?
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Nếu không có phương pháp thì cũng giống như bạn đang nhắm mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà”.
Câu 4 (1,0 điểm): Em hiểu như thế nào về câu nói: “Bản lĩnh tốt là vừa phục vụ được mục đích cá nhân vừa có được sự hài lòng từ những người xung quanh”
Câu 5 (1,0 điểm): Em có suy nghĩ gì về thông điệp được gửi gắm qua văn bản trên?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
Xét theo cấu tạo câu ““Bản lĩnh là khi bạn dám nghĩ, dám làm và có thái độ sống tốt” thuộc kiểu câu
Câu 2.
Để có bản lĩnh sống cần:
+ Kiên trì luyện tập
+ Trau dồi tri thức, kĩ năng, kinh nghiệm.
+ Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm,…
Câu 3.
– Biện pháp tu từ được sử dụng: Biện pháp so sánh (so sánh việc không có phương pháp cũng giống như bạn đang nhắm mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà).
– Tác dụng của việc sử dụng biện pháp so sánh:
+ Giúp người đọc hình dung một cách cụ thể, rõ ràng những khó khăn, trở ngại nếu đặt ra mục tiêu để rèn luyện bản lĩnh nhưng lại không có phương pháp để thực hiện.
+ Làm cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn, có tính hình tượng cao.
Câu 4.
– Câu nói: “ Bản lĩnh tốt là vừa phục vụ được mục đích cá nhân vừa có được sự hài lòng từ những người xung quanh ” đã khẳng định giá trị của bản lĩnh tốt:
+ Bản lĩnh tốt không chỉ phục vụ cho mục đích cá nhân mà còn mang lại lợi ích cho cộng đồng, cho xã hội.
+ Một cá nhân có bản lĩnh dám nghĩ, dám làm nhưng chỉ nhằm phục vụ cho bản thân, không quan tâm đến những người xung quanh, thậm chí còn làm phương hại đến xã hội thì không ai thừa nhận anh ta là người có bản lĩnh…
Câu 5.
Suy nghĩ về thông điệp:
+ Bản lĩnh là điều kiện cần có để con người vượt qua khó khăn thử thách đi đến thành công. Con người cần có ý chí, nghị lực và lòng quyết tâm để vượt qua thử thách
+ Nhưng có bản lĩnh vẫn chưa đủ mà con người cần trau dồi tri thức, rèn luyện kĩ năng, tích lũy kinh nghiệm.
+ …
Hệ thống câu hỏi mở rộng
Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận
Câu 1. Theo tác giả, yếu tố nào được xem là “vô cùng quan trọng” trong việc hình thành bản lĩnh sống?
Câu 2. Vì sao bản lĩnh không phải là thứ tự nhiên mà có, mà phải được rèn luyện?
Câu 3. Tác giả đã chỉ ra những yếu tố nào giúp con người xây dựng được bản lĩnh cá nhân?
Câu 4. Hãy phân tích ý nghĩa của hình ảnh “nhắm mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà” trong văn bản.
Câu 5. Từ văn bản, em hiểu như thế nào về mối quan hệ giữa bản lĩnh cá nhân và sự thành công trong cuộc sống?
Câu hỏi liên hệ – vận dụng
Câu 1. Em hãy liên hệ bản thân: trong học tập, em đã thể hiện bản lĩnh của mình như thế nào?
Câu 2. Em đồng ý hay không với ý kiến: “Bản lĩnh là dám làm những điều người khác chưa dám làm”? Vì sao?
Câu 3. Từ văn bản, em hãy nêu một ví dụ thực tế (ở bản thân hoặc người khác) thể hiện bản lĩnh sống đáng học tập.
Câu 4. Nếu được chọn một nhân vật văn học Việt Nam mà em cho là có bản lĩnh, em sẽ chọn ai? Giải thích.
Câu 5. Em rút ra bài học gì về thái độ và phương pháp rèn luyện bản lĩnh cho chính mình?
Câu hỏi trắc nghiệm mở rộng
Câu 1. Văn bản “Xây dựng bản lĩnh cá nhân” bàn luận về vấn đề gì?
A. Cách ứng xử trong giao tiếp.
B. Giá trị của bản lĩnh sống.
C. Kỹ năng lập kế hoạch học tập.
D. Ý nghĩa của lòng dũng cảm.
→ Đáp án: B
Câu 2. Theo văn bản, bản lĩnh được hình thành nhờ đâu?
A. Do bẩm sinh.
B. Do học vấn cao.
C. Do kiên trì rèn luyện và có phương pháp đúng.
D. Do gặp nhiều may mắn.
→ Đáp án: C
Câu 3. Cụm từ “bạn đang nhắm mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà” thể hiện điều gì?
A. Cuộc sống khó khăn, gập ghềnh.
B. Hậu quả của việc hành động thiếu phương pháp.
C. Sự nỗ lực vượt qua thử thách.
D. Niềm tin vào bản thân.
→ Đáp án: B
Câu 4. Theo tác giả, bản lĩnh tốt là khi:
A. Con người sống tự do, không cần quan tâm ai.
B. Chỉ phục vụ mục tiêu cá nhân.
C. Vừa đạt được mục tiêu cá nhân, vừa được người khác tôn trọng.
D. Luôn làm theo ý kiến số đông.
→ Đáp án: C
Câu 5. Từ văn bản, bài học quan trọng nhất mà người trẻ cần ghi nhớ là:
A. Cố gắng học thật giỏi để có nhiều tiền.
B. Rèn luyện bản lĩnh, sống có trách nhiệm và đạo đức.
C. Tập trung vào lợi ích cá nhân trước hết.
D. Tự do hành động theo cảm xúc.
→ Đáp án: B
Author – Work Information
Author:
The author (anonymous or part of the editorial team of the column) guides readers, especially students and young people, toward a positive, confident lifestyle with strong character in modern society.
Work: Building Personal Courage
Source: Tuổi Trẻ Online Newspaper (tuoitre.vn) – Life Skills Column
Genre: Social – argumentative text (an essay discussing a moral quality of modern human life).
Main expressive mode: Argumentation combined with exposition and emotional expression.
Main content:
The text discusses human courage – a quality that helps each person overcome difficulties and challenges, affirm self-worth, and live harmoniously with the community. The author affirms that courage is not innate, but the result of a process of persistent training, methodical practice, willpower, and determination.
Message:
Those who want to succeed must have courage, dare to think, dare to act, and dare to take responsibility.
True courage is inseparable from morality, knowledge, and life skills.
A person with good courage is one who knows how to balance personal interests with community interests, living positively, confidently, and responsibly.
Reading Comprehension: Building Personal Courage
“Courage is when you dare to think, dare to act, and have a good attitude toward life. To have courage, you must also persist in practice. We often admire those who live with courage. True courage can only be achieved when you know how to set goals and methods to achieve them. Without a method, it’s like you are running blindly on a road full of potholes.
The approach here is very simple. First, you must identify the circumstances and environment in which courage is properly demonstrated — at the right time and place, not arbitrarily. Second, you must prepare for yourself supporting assets such as self-confidence, willpower, determination… The third and extremely important element is your ability. It includes the skills honed together with knowledge and experience. Whether a person is strong or weak largely depends on this factor.
Good courage means serving personal goals while also gaining satisfaction from those around you. When you build courage, you not only express yourself but are also recognized and loved by many.”
(From “Building Personal Courage” – Tuoitre.vn)
Question 1 (0.5 point): In terms of structure, what type of sentence is “Courage is when you dare to think, dare to act, and have a good attitude toward life”?
Question 2 (0.5 point): According to you, what should one do to have courage in life?
Question 3 (1.0 point): Identify and analyze the effect of the rhetorical device used in the sentence: “Without a method, it’s like you are running blindly on a road full of potholes.”
Question 4 (1.0 point): How do you understand the statement: “Good courage means serving personal goals while also gaining satisfaction from those around you”?
Question 5 (1.0 point): What are your thoughts about the message conveyed in the text above?
Detailed Answer Key
Question 1.
In terms of structure, the sentence “Courage is when you dare to think, dare to act, and have a good attitude toward life” belongs to the type of…
Question 2.
To have courage in life, one needs to:
- Practice persistently
- Cultivate knowledge, skills, and experience
- Dare to think, dare to act, dare to take responsibility, …
Question 3.
- Rhetorical device used: Comparison (comparing the lack of method to running blindly on a road full of potholes).
- Effect of this rhetorical device:
- Helps the reader vividly and clearly visualize the difficulties and obstacles one faces when setting goals to build courage but lacking the method to achieve them.
- Makes the sentence more lively, engaging, and figurative.
Question 4.
- The statement “Good courage means serving personal goals while also gaining satisfaction from those around you” affirms the value of true courage:
- Good courage not only serves personal goals but also brings benefits to the community and society.
- An individual who dares to think and act but only for personal gain, disregarding or harming others, will never be truly recognized as courageous.
Question 5.
Thoughts on the message:
- Courage is an essential condition for people to overcome difficulties and challenges to achieve success. People need willpower, determination, and perseverance to conquer challenges.
- However, courage alone is not enough; one must also cultivate knowledge, practice skills, and gain experience.
- …
Extended Question System
Questions on content – reasoning – comprehension
Question 1. According to the author, which element is considered “extremely important” in forming personal courage?
Question 2. Why is courage not something innate but must be trained?
Question 3. What factors does the author point out that help a person build personal courage?
Question 4. Analyze the meaning of the image “running blindly on a road full of potholes” in the text.
Question 5. From the text, how do you understand the relationship between personal courage and success in life?
Questions of connection – application
Question 1. Relate to yourself: how have you shown courage in your studies?
Question 2. Do you agree or disagree with the statement: “Courage means daring to do what others have not dared to do”? Why?
Question 3. From the text, provide a real-life example (from yourself or others) showing admirable courage.
Question 4. If you could choose one Vietnamese literary character you consider courageous, who would you choose? Explain.
Question 5. What lesson do you draw for yourself about attitude and methods for cultivating courage?
Extended Multiple-choice Questions
Question 1. What is the main issue discussed in the text “Building Personal Courage”?
A. Ways of behaving in communication.
B. The value of living with courage.
C. Skills for study planning.
D. The meaning of bravery.
→ Answer: B
Question 2. According to the text, how is courage formed?
A. It is innate.
B. It comes from high education.
C. It results from persistent training and correct methods.
D. It comes from good luck.
→ Answer: C
Question 3. The phrase “you are running blindly on a road full of potholes” expresses what idea?
A. Life is difficult and bumpy.
B. The consequence of acting without method.
C. The effort to overcome challenges.
D. Faith in oneself.
→ Answer: B
Question 4. According to the author, good courage is when:
A. A person lives freely, without caring about others.
B. Only serves personal goals.
C. Achieves personal goals while being respected by others.
D. Always follows the majority’s opinion.
→ Answer: C
Question 5. From the text, what is the most important lesson that young people should remember?
A. Study hard to earn a lot of money.
B. Cultivate courage, live responsibly and ethically.
C. Focus on personal gain first.
D. Act freely based on emotion.
→ Answer: B