Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả: Rosie Nguyễn
- Tên thật: Nguyễn Hoàng Nguyên, tác giả trẻ nổi tiếng với những cuốn sách truyền cảm hứng cho người trẻ.
- Văn phong: nhẹ nhàng, chân thành nhưng sâu sắc, giàu trải nghiệm và mang tính hướng dẫn thực hành.
- Chủ đề quen thuộc: rèn luyện bản thân, phát triển tư duy tích cực, sống có mục tiêu và trách nhiệm.
Tác phẩm: Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu? – NXB Hội Nhà Văn
- Là cuốn sách kỹ năng sống và truyền cảm hứng, được nhiều bạn trẻ yêu thích.
- Nội dung chính: giúp người trẻ nhận thức giá trị của tuổi trẻ, định hướng học tập – làm việc – rèn luyện bản thân để sống một cuộc đời đáng giá.
- Đoạn trích thuộc phần bàn về sự bền bỉ – phẩm chất quan trọng nhất dẫn đến thành công.
- Giá trị nội dung: khẳng định vai trò của ý chí, kiên trì, và tầm quan trọng của việc theo đuổi mục tiêu đến cùng.
- Giá trị nghệ thuật: lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phong phú (danh nhân, tác phẩm văn hóa), sử dụng nhiều biện pháp tu từ (điệp, liệt kê, ẩn dụ) tạo sức thuyết phục cao.
Đọc hiểu bài Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu
Nhà tâm lí học Angela Lee Duckworth đã bỏ ra nhiều năm tìm hiểu về chìa khoá để thành công. Sau thời gian nghiên cứu, bà chỉ ra rằng: Điều cơ bản làm nên thành công của con người là sự bền bỉ. Bà nói: “Bền bỉ là sự đam mê, tính kiên trì cho những mục tiêu dài hạn. Bền bỉ là có khả năng chịu đựng khó khăn. Bền bỉ là tập trung vào tương lai của mình một cách liên tục, không phải tính theo tuần, theo tháng mà là năm. Bền bỉ là làm việc thật chăm chỉ để biến tương lai thành hiện thực. Bền bỉ là việc sống một cuộc đời như thể nó là một cuộc chạy marathon, chứ không phải là một cuộc đua nước rút”. Không phải chỉ số IQ, không phải ngoại hình, hay sức mạnh thể chất, hay kỹ năng xã hội. Sự bền bỉ là yếu tố quyết định để thành công.
Sân vườn nhà tôi có bày những cái ghế đá, trên một trong những cái ghế ấy có khắc dòng chữ: “Cây kiên nhẫn đắng chát nhưng quả nó rất ngọt”. Nếu không có những giờ ngồi kiên trì từ ngày này qua ngày khác trong phòng suốt nhiều năm liền của những con người bền bỉ cống hiến như thế, chúng ta đã không có Hesman, One Piece, Sherlock Holmes, Tarzan, Doraemon. Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời. Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát minh khác. Nếu không có những giờ kiên tâm hy sinh thầm lặng hay nhẫn nại làm việc của con người, nhân loại sẽ tổn thất biết bao.
Hôm trước một anh bạn gửi cho tôi câu danh ngôn: “Những người đứng đầu trên thế giới đều là những người bình thường với ý chí phi thường”. Nên ta làm gì không quan trọng. Quan trọng là ta có làm cho đến khi ra được kết quả mong muốn hay không. Người ta thường nhấn mạnh tới việc sống phải có ước mơ, hoài bão nhưng theo tôi cái khó là kiên trì từng ngày vươn tới nó.
(Trích Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu, Rosie Nguyễn, NXB Hội nhà văn, tr.227, 228)
Câu 1 (0,5 điểm). Câu văn nào chứa luận điểm của văn bản trên ?
Câu 2.( 0,5 điểm ) Hãy chỉ ra những dẫn chứng trong đoạn văn sau : Nếu không có những giờ ngồi kiên trì từ ngày này qua ngày khác trong phòng suốt nhiều năm liền của những con người bền bỉ cống hiến như thế, chúng ta đã không có Hesman, One Piece, Sherlock Holmes, Tarzan, Doraemon. Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời. Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát minh khác. Nếu không có những giờ kiên tâm hy sinh thầm lặng hay nhẫn nại làm việc của con người, nhân loại sẽ tổn thất biết bao.
Câu 3 (1,0 điểm). Em hiểu thế nào về câu văn: Cây kiên nhẫn đắng chát nhưng quả nó rất ngọt.
Câu 3 (1,0 điểm). Hãy cho biết hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong câu văn: Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời. Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát minh khác.
Câu 4 (1,0 điểm). Qua đoạn trích trên, tác giả gửi gắm đến chúng ta những thông điệp gì?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
Điều cơ bản làm nên thành công của con người là sự bền bỉ.
Câu 2.
– Hesman, One Piece, Sherlock Holmes, Tarzan, Doraemon.
-Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát minh khác.
Câu 3.
-HS hiểu được ý nghĩa của câu nói: “Cây kiên nhẫn đắng chát” bởi quá trình kiên nhẫn để thực hiện điều gì đó sẽ không hề dễ dàng, sẽ có nhiều những vất vả, gian nan. Thế nhưng, “quả nó rất ngọt” bởi kết quả của những kiên nhẫn chính là những thành công hay những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
-HS hiểu được thông điệp của câu nói: Câu nói khuyên mỗi chúng ta hãy cố gắng, kiên trì để đạt được thành công/ để có được những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
*Lưu ý: GK tự thống nhất học sinh chỉ cần nêu được ý hiểu về ý nghĩa của câu nói hay cần nêu được cả thông điệp của câu nói thì mới cho điểm tối đa.
Câu 4.
-Biện pháp tu từ
+Liệt kê: Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay.
-Hiệu quả nghệ thuật:
+Tạo nhịp điệu cho câu văn; làm cho cách diễn đạt cụ thể, sinh động; gây ấnt ượng với người đọc, người nghe; cách lập luận logic, chặt chẽ, tăng sức thuyết phục.
+Diễn tả đầy đủ, cụ thể, phong phú những phát minh/phát hiện vĩ đại của những con người đã bền bỉ tìm tòi, nghiên cứu, kiên trì cống hiến. Từ đó, làm sáng rõ giá trị của sự kiên trì, bền bỉ.
+Thể hiện thái độ của tác giả: ngợi ca, đề cao sự kiên trì, bền bỉ; mong muốn mọi người rèn luyện ý chí, sự kiên trì trong cuộc sống.
* Lưu ý:
– GK tự thống nhất phương án cho điểm khi học sinh trả lời biện pháp tu
từ liệt kê: “Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát minh khác”
– Học sinh diễn đạt tương đương các ý về hiệu quả nghệ thuật vẫn cho điểm tối đa.
Câu 5.
Những thông điệp gợi từ đoạn trích:
– Kiên trì là một phẩm chất đáng quý, cần thiết với con người.
– Muốn thành công thì cần phải bền bỉ, kiên trì cố gắng.
– Sự kiên trì đã tạo ra nhiều thành quả giá trị với nhân loại.
– Cần trân trọng, học hỏi những người có phẩm chất kiên trì.
– Hãy kiên trì, nỗ lực trong học tập và cuộc sống.
* Lưu ý:
– Học sinh có thể có cách diễn đạt riêng hoặc đưa ra các thông điệp khác: giáo viên linh động chấm điểm dựa trên sự hợp lý, thuyết phục của câu trả lời.
Hệ thống câu hỏi mở rộng từ văn bản
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Tại sao tác giả khẳng định: “Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời”?
- Phân tích vai trò của sự đam mê trong mối quan hệ với sự bền bỉ theo quan điểm của Angela Duckworth.
- Vì sao tác giả cho rằng “cái khó là kiên trì từng ngày vươn tới ước mơ”?
- Hình ảnh “cuộc chạy marathon” được tác giả sử dụng nhằm nhấn mạnh điều gì?
- Qua đoạn trích, em cảm nhận được tinh thần và thái độ sống nào ở người viết?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Hãy kể về một trải nghiệm cá nhân trong đó sự kiên trì đã giúp em đạt được kết quả tích cực.
- Trong cuộc sống hiện đại, điều gì khiến người trẻ dễ bỏ cuộc? Em có giải pháp gì để vượt qua?
- Theo em, trong học tập, kiên trì có quan trọng hơn thông minh không? Vì sao?
- Hãy nêu một việc mà em đang theo đuổi và cho biết em sẽ làm gì để kiên trì với mục tiêu đó.
- Viết đoạn văn (5–7 câu) bàn về ý nghĩa của sự bền bỉ đối với việc xây dựng tương lai của người trẻ.
C. Câu hỏi trắc nghiệm mở rộng
1) Trắc nghiệm nội dung – tư duy (5 câu)
- Người được nhắc đến đầu tiên trong đoạn trích với quan điểm về sự bền bỉ là:
A. Rosie Nguyễn
B. Albert Einstein
C. Angela Lee Duckworth
D. Thomas Edison
→ Đáp án: C - Theo Angela Duckworth, sự bền bỉ là:
A. Tài năng thiên bẩm
B. Làm việc trong thời gian ngắn
C. Sự đam mê và kiên trì cho các mục tiêu dài hạn
D. Khả năng giao tiếp tốt
→ Đáp án: C - Hình ảnh “cuộc chạy marathon” trong văn bản nhằm nhấn mạnh:
A. Sự nhanh nhẹn
B. Sự bền bỉ, dài hơi
C. Sự cạnh tranh
D. Sự mệt mỏi của cuộc sống
→ Đáp án: B - Câu văn: “Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời” chứa biện pháp tu từ:
A. So sánh
B. Liệt kê
C. Nhân hóa
D. Phóng đại
→ Đáp án: D (phóng đại nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng tuyệt đối của bền bỉ) - Các tác phẩm như Doraemon, Sherlock Holmes được dùng làm dẫn chứng nhằm chứng minh rằng:
A. Tác giả yêu thích truyện tranh
B. Văn học rất quan trọng
C. Thành tựu văn hóa – nghệ thuật đều là kết quả của sự lao động bền bỉ
D. Việc đọc sách là cần thiết
→ Đáp án: C
2) Trắc nghiệm liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Khi gặp thất bại, người kiên trì thường:
A. Bỏ cuộc
B. Tìm lỗi ở người khác
C. Điều chỉnh và tiếp tục nỗ lực
D. Trì hoãn vô thời hạn
→ Đáp án: C - Thói quen nào dưới đây giúp rèn luyện sự bền bỉ?
A. Làm việc tùy hứng
B. Lập kế hoạch dài hạn và kiên trì thực hiện
C. Tránh những việc khó
D. Thay đổi mục tiêu liên tục
→ Đáp án: B - Quan điểm nào phù hợp với văn bản?
A. Thành công đến từ may mắn
B. Thông minh quan trọng hơn ý chí
C. Không có nỗ lực sẽ không có kết quả
D. Ước mơ tự nhiên thành hiện thực
→ Đáp án: C - “Những người đứng đầu đều là những người bình thường với ý chí phi thường” muốn nhấn mạnh rằng:
A. Người giỏi đều có xuất thân giàu có
B. Ai cũng có thể thành công nếu đủ bền bỉ
C. Tài năng là yếu tố quyết định duy nhất
D. Không cần cố gắng quá nhiều
→ Đáp án: B - Bài học rút ra từ đoạn trích phù hợp nhất với học sinh là:
A. Chỉ học khi có cảm hứng
B. Hãy chọn việc dễ để làm
C. Hãy kiên trì từng ngày trong học tập
D. Hãy thay đổi mục tiêu liên tục
→ Đáp án: C
