Tìm hiểu tác giả tác phẩm
1. Tác giả: Tian Dayton
- Là nhà tâm lí học, nhà trị liệu, diễn giả và nhà văn người Mỹ.
- Bà nổi tiếng với các công trình và sách về:
- Chữa lành cảm xúc
- Vượt qua tổn thương tâm lý
- Phát triển bản thân, sống tích cực
- Phong cách viết:
- Giản dị, giàu cảm xúc
- Mang tính trị liệu tinh thần, khơi gợi niềm tin, hi vọng và năng lượng sống.
2. Tác phẩm: Quên hôm qua để sống cho ngày mai
- Là một cuốn sách thuộc thể loại:
- Tâm lý – kỹ năng sống – truyền cảm hứng
- Nội dung chính:
- Khuyên con người buông bỏ quá khứ
- Trân trọng hiện tại
- Sống chủ động, tích cực và sáng tạo mỗi ngày
- Văn bản trích giảng dạy tập trung vào thông điệp:
Chỉ khi sống trọn vẹn trong hiện tại, con người mới thực sự hạnh phúc và có ý nghĩa.
Đọc hiểu bài Quên hôm qua để sống cho ngày mai
(1)Đôi khi con người tự làm khó bản thân khi trói mình vào những u sầu, phiền não. Người
hạnh phúc là người biết cởi bỏ đám dây leo chằng chịt đó để tâm hồn được thanh thản. Thay vì giam
mình trong những lo toan không đáng có, ta hãy vui vẻ tận hưởng từng ngày, hãy sống hết mình như
thể chưa bao giờ có những muộn phiền và rằng cuộc sống luôn ẩn chứa những thú vị bất ngờ.
(2)Hãy tin rằng mỗi ngày mới là sự hứa hẹn về những điều mới mẻ chưa từng xảy ra trước
đó. Hãy tự làm mới cuộc sống của mình mỗi ngày. Chúng ta không biết trước ta từ đâu tới hay tại
sao chúng ta lại ở đây, nhưng luôn có một điều chúng ta có thể hoàn toàn chắc chắn là chúng ta
đang sống, và vì vậy, đừng lãng phí dù chỉ là một ngày.
(3)Cuộc sống thực sự của ta đang diễn ra chính hôm nay. Nó không cần ta phải chờ đợi, sắp
đặt hay lên kế hoạch. Điều quan trọng là ta cần phải nhập cuộc và sống hết mình với nó. Nếu cánh
cửa mà ta mong chờ vẫn im lìm đóng, hãy tự nhủ điều đó chắc chắn có lí do, và tại sao ta không tận
hưởng niềm thích thú khi thử bước vào một cánh cửa khác đang mở sẵn đón mình?
(4)Cuộc sống của ta là ở đây và ngay bây giờ, không phải “nếu” hay “giá như”. Và vì vậy,
hãy vui vẻ tận hưởng những gì trong hiện tại.
(5)Bạn đang sống, và vì thế hãy thỏa sức bay nhảy trên đôi chân của mình. Hãy đi khắp nơi
để mở rộng tầm hiểu biết. Hãy khiến cuộc sống quanh mình sinh động hơn, bởi sống hoàn toàn đối
nghịch với chết. Nếu chỉ sống lặng lẽ cho qua ngày thì đó mới chỉ là “tồn tại”. Mỗi người chúng ra
cần năng động hoặc ít nhất hãy để trí não của mình sáng tạo, phong phú và tươi mới.
(Trích Quên hôm qua để sống cho ngày mai, Tian Dayton, NXB Tổng hợp thành phố HCM, 2014)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận của văn bản trên.
Câu 2. Theo đoạn trích, chúng ta cần làm gì để trở thành người hạnh phúc?
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong đoạn văn sau: Đôi khi con
người tự làm khó bản thân khi trói mình vào những u sầu, phiền não. Người hạnh phúc là người
biết cởi bỏ đám dây leo chằng chịt đó để tâm hồn được thanh thản.
Câu 4. Phân tích tác dụng của yếu tố biểu cảm được sử dụng trong đoạn (2).
Câu 5. Anh/chị có đồng tình với ý kiến: Nếu chỉ sống lặng lẽ cho qua ngày thì đó mới chỉ là
“tồn tại” không ? Vì sao?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
– Vấn đề nghị luận: Bàn về vấn đề sống hết mình trong hiện tại.
Câu 2.
– Theo đoạn trích, để trở thành người hạnh phúc cần phải:
+ Cởi bỏ những u sầu phiền não để tâm hồn được thanh thản.
+ Thay vì giam mình trong những lo toan không đáng có, ta hãy vui
vẻ tận hưởng từng ngày, hãy sống hết mình như thế chưa bao giờ có
những muộn phiền.
Câu 3.
– Biện pháp tu từ ẩn dụ: đám dây leo chằng chịt
– Tác dụng:
+ Nhấn mạnh sự tiêu cực của những u sầu, phiền não, vì vậy, cần loại
bỏ chúng để cuộc sống vui vẻ hơn mỗi ngày.
+ Khiến câu văn trở nên giàu hình ảnh, sinh động, gợi cảm xúc cho
người đọc, tăng sức thuyết phục cho văn bản.
Câu 4.
– Yếu tố biểu cảm được sử dụng trong đoạn (2):
+ Sử dụng tình thái từ: chưa từng, chắc chắn,…
+ Câu khẳng định: Hãy tin rằng mỗi ngày mới là sự hứa hẹn về những
điều mới mẻ chưa từng xảy ra trước đó. Hãy tự làm mới cuộc sống của
mình mỗi ngày.
– Tác dụng: Giúp đoạn văn giàu cảm xúc, tăng tính thuyết phục, thể hiện
thái độ khẳng định của tác giả về những điều tốt đẹp trong tương lai;
đồng thời, tác động mạnh mẽ đến tình cảm, cảm xúc của người đọc.
Câu 5.
– HS lý giải và trình bày được suy nghĩ của bản thân, có thể trả lời
theo hướng:
+ Tồn tại và sống là hai khái niệm khác nhau, chỉ khi được sống, con
người mới thực sự có giá trị trong cuộc đời.
+ Cần phải loại bỏ những cảm xúc tiêu cực, nỗ lực làm mới cuộc
sống, trân trọng những gì trong thực tại để có được hạnh phúc thực sự.
+ ….
Hệ thống câu hỏi mở rộng
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận
(5 câu tự luận)
- Theo tác giả, vì sao con người thường tự làm khổ mình bằng u sầu, phiền não?
- Hình ảnh “đám dây leo chằng chịt” gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về trạng thái tâm lý con người?
- Văn bản thể hiện quan niệm như thế nào về giá trị của hiện tại?
- Anh/chị cảm nhận gì về giọng điệu của tác giả trong văn bản?
- Thông điệp nào trong văn bản khiến anh/chị ấn tượng nhất? Vì sao?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng
(5 câu tự luận)
- Trong cuộc sống học tập hiện nay, điều gì khiến học sinh dễ rơi vào trạng thái “chỉ tồn tại”?
- Anh/chị sẽ làm gì để biến mỗi ngày sống trở nên có ý nghĩa hơn?
- Hãy kể một lần anh/chị vượt qua u sầu, phiền não để sống tích cực hơn.
- Theo anh/chị, mạng xã hội giúp hay cản trở việc sống trọn vẹn trong hiện tại?
- Viết một đoạn văn ngắn (5–7 dòng) nêu cách để bản thân sống “thật sự” chứ không chỉ “tồn tại”.
C. Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1. Chủ đề chính của văn bản là:
A. Lập kế hoạch cho tương lai
B. Buông bỏ quá khứ, sống trọn vẹn hiện tại
C. Nói về hạnh phúc vật chất
D. Chỉ trích con người hiện đại
→ Đáp án: B
Câu 2. “Đám dây leo chằng chịt” trong văn bản ẩn dụ cho:
A. Cây cối
B. Những khó khăn vật chất
C. Những u sầu, phiền não
D. Những mối quan hệ
→ Đáp án: C
Câu 3. Theo tác giả, nếu chỉ sống lặng lẽ cho qua ngày thì con người đang:
A. Sống yên bình
B. Tồn tại chứ chưa thực sự sống
C. Sống hạnh phúc
D. Sống giản dị
→ Đáp án: B
Câu 4. Thái độ của tác giả đối với cuộc sống là:
A. Bi quan
B. Thờ ơ
C. Lạc quan, tích cực
D. Phê phán
→ Đáp án: C
Câu 5. Thông điệp sâu sắc nhất của văn bản là:
A. Hãy quên hết quá khứ
B. Hãy sống trọn vẹn và ý nghĩa từng ngày
C. Hãy làm giàu
D. Hãy tránh buồn phiền
→ Đáp án: B
