Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả: Trương Đăng Dung
- Sinh năm: 1955, quê ở Nghệ An.
- Học vị: Tiến sĩ, Giáo sư, Viện trưởng Viện Văn học Việt Nam (giai đoạn 2012–2017).
- Là ai: Nhà lý luận – phê bình văn học, nhà thơ, dịch giả có uy tín hàng đầu ở Việt Nam hiện nay.
- Phong cách sáng tác:
- Giàu chất triết lý, suy tư về thân phận con người trong thế giới hiện đại.
- Kết hợp giữa tư duy lý luận sắc sảo và cảm xúc thơ ca sâu lắng.
- Thơ của ông thường mang giọng điệu trầm lắng, cô đọng, nhiều tầng nghĩa.
- Một số tác phẩm tiêu biểu:
- Siêu thực và chủ nghĩa hiện đại (lý luận phê bình)
- Im lặng của thời gian (tập thơ)
- Những bức tường (bài thơ sáng tác năm 2007)
Tác phẩm: “Những bức tường”
- Hoàn cảnh sáng tác: Tháng 4 năm 2007.
- Thể thơ: Tự do.
- Đề tài: Con người và những giới hạn vô hình trong đời sống hiện đại.
- Giá trị nội dung:
- Bài thơ bộc lộ suy tư của tác giả về “những bức tường vô hình” — những rào cản trong tâm hồn, trong mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với thế giới xung quanh.
- Gợi lên cảm giác cô đơn, xa cách, đồng thời nhắc nhở con người cần thấu hiểu, cảm thông để phá bỏ những giới hạn do chính mình tạo ra.
- Giá trị nghệ thuật:
- Hình ảnh ẩn dụ “bức tường” được sử dụng xuyên suốt, tạo chiều sâu biểu tượng.
- Giọng điệu trầm lắng, giàu tính triết lý.
- Phép điệp, đối lập và hình ảnh giàu sức gợi giúp bài thơ giàu nhịp điệu và sức ám ảnh.
Đọc hiểu bài thơ Những bức tường
Những bức tường
Có những bức tường ta xây
và ta phá,
có những bức tường ta không xây
và không nhìn thấy.
Anh và em đi trên mặt đất này
giữa những bức tường ta xây và phá
nhưng tất cả đều bị bao quanh
bởi những bức tường không nhìn thấy.
Giữa những cái bắt tay
có một bức tường,
giữa em và người em thấy trong gương
có một bức tường,
giữa hai chiếc gối nằm kề nhau
có một bức tường.
Khi ta ngước mắt nhìn trời xanh
trên mặt đất đã có những bức tường,
khi ta cúi xuống nhìn mặt đất
xung quanh ta đã có những bức tường
khi ta nghĩ đến những miền xa
phía trước ta đã có những bức tường.
Những bức tường, những bức tường, những bức tường
có mặt khắp nơi,
trong những lời vui đoàn tụ
trong những lời buồn chia tay,
những bức tường ta không xây
những bức tường không thể phá…
Đêm đêm anh vẫn nghe lũ quạ
cười nói huyên thuyên trên những bức tường này.
(Trương Đăng Dung, Những bức tường, dẫn theo https://www.thivien.net)
Chú thích:
Trương Đăng Dung là nhà thơ, dịch giả, nhà lý luận văn học hàng đầu ở nước ta hiện nay. Bài thơ “Những bức tường” của tác giả Trương Đăng Dung được sáng tác vào tháng 04/2007, thể hiện những suy ngẫm sâu sắc về các “bức tường” vô hình tồn tại trong đời sống con người.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản trên.
Câu 2. Hình ảnh bức tường xuất hiện ở những không gian nào trong văn bản.
Câu 3. Phân tích hiệu quả của phép điệp được sử dụng trong đoạn thơ:
Những bức tường, những bức tường, những bức tường
có mặt khắp nơi,
trong những lời vui đoàn tụ
trong những lời buồn chia tay,
những bức tường ta không xây
những bức tường không thể phá…
Câu 4. Phân tích ý nghĩa của âm thanh lũ quạ trong hai dòng thơ sau:
Đêm đêm anh vẫn nghe lũ quạ
cười nói huyên thuyên trên những bức tường này.
Câu 5. Liên hệ với cuộc sống thực tế và cho biết suy nghĩ của anh/chị về những “bức tường” vô hình đang tồn tại trong xã hội ngày nay. (trình bày 5-7 dòng).
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
Số chữ trong các dòng không bằng nhau là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của văn bản.
Câu 2.
Hình ảnh bức tường xuất hiện ở những không gian sau:
+ Giữa con người với con người (giữa cái bắt tay, giữa em và người trong gương, giữa hai chiếc gối).
+ Giữa con người và thiên nhiên (khi nhìn trời, nhìn đất)
+ Xuất hiện ở những hoàn cảnh khác nhau như đoàn tụ hay chia tay.
Câu 3.
– Phép điệp cụm từ những bức tường.
– Hiệu quả:
+ Nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của những bức tường. Những bức tường không chỉ là ranh giới vật lý mà còn là hình ảnh ẩn dụ cho những giới hạn vô hình: sự ngăn cách, cô lập trong tâm hồn, mối quan hệ, và cả trong nhận thức của con người.
+ Nhấn mạnh rằng những rào cản không chỉ giới hạn ở một không gian hay thời điểm cụ thể mà tồn tại ở mọi nơi, mọi hoàn cảnh.
+ Góp phần tạo nhịp điệu dồn dập, qua đó, tác giả khơi gợi sự suy ngẫm, trăn trở về những rào cản vô hình trong cuộc sống mà ai cũng từng đối diện.
Câu 4.
Ý nghĩa của âm thanh lũ quạ trong hai câu thơ cuối:
– Gợi sự chế giễu, bất lực trước những bức tường vô hình tồn tại khắp nơi trong cuộc sống và mối quan hệ con người.
– Khơi gợi sự trăn trở về cách vượt qua những rào cản vô hình này.
Câu 5.
Những bức tường vô hình đang tồn tại trong xã hội ngày nay có thể là: Sự thiếu thấu hiểu trong mối quan hệ gia đình, khoảng cách thế hệ, sự cạnh tranh và đố kị trong công việc, định kiến xã hội, và sự cô lập do công nghệ khiến con người ít giao tiếp trực tiếp.
Hệ thống câu hỏi mở rộng
Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận
Câu 1. Phân tích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “bức tường” trong bài thơ. Từ đó, rút ra thông điệp mà nhà thơ muốn gửi gắm.
Câu 2. Theo anh/chị, tại sao tác giả nói “giữa em và người em thấy trong gương có một bức tường”? Câu thơ này gợi lên điều gì về sự xa cách trong nội tâm con người?
Câu 3. Bài thơ gợi lên cảm xúc gì về đời sống con người hiện đại? Vì sao tác phẩm lại mang sắc thái triết lý sâu sắc?
Câu 4. Anh/chị cảm nhận như thế nào về giọng điệu và cảm xúc chủ đạo của bài thơ “Những bức tường”?
Câu 5. Phân tích cách Trương Đăng Dung sử dụng nghệ thuật điệp từ và hình ảnh đối lập để làm nổi bật tư tưởng của bài thơ.
Câu hỏi liên hệ – vận dụng
Câu 1. Trong cuộc sống hiện nay, “những bức tường” nào khiến con người khó thấu hiểu và sẻ chia với nhau?
Câu 2. Liên hệ bài thơ với một tác phẩm khác cùng chủ đề về sự cô đơn, cách biệt trong đời sống (ví dụ: Tự hát – Xuân Quỳnh, Đàn ghi-ta của Lor-ca – Thanh Thảo, hoặc Hai đứa trẻ – Thạch Lam).
Câu 3. Nếu được trò chuyện với tác giả, anh/chị muốn hỏi điều gì về “những bức tường không thể phá”?
Câu 4. Theo anh/chị, công nghệ hiện đại đang tạo ra “bức tường” nào giữa con người với nhau? Làm thế nào để vượt qua?
Câu 5. Viết một đoạn văn (khoảng 10–12 dòng) bày tỏ suy nghĩ của anh/chị về thông điệp nhân văn mà bài thơ gửi gắm.
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1. Bài thơ “Những bức tường” được sáng tác vào thời gian nào?
A. Năm 2000
B. Năm 2003
C. Năm 2007
D. Năm 2010
Đáp án: C
Câu 2. Thể thơ của bài “Những bức tường” là:
A. Thất ngôn bát cú
B. Lục bát
C. Tự do
D. Song thất lục bát
Đáp án: C
Câu 3. Hình ảnh “những bức tường” không phải là biểu tượng cho điều nào sau đây?
A. Sự ngăn cách giữa con người với con người
B. Sự giới hạn trong nhận thức
C. Niềm tin mãnh liệt vào tương lai
D. Sự cô lập của tâm hồn con người
Đáp án: C
Câu 4. Câu thơ “giữa hai chiếc gối nằm kề nhau / có một bức tường” gợi lên điều gì?
A. Sự xa cách giữa hai thế hệ
B. Sự cô đơn ngay trong tình yêu, gần gũi mà xa cách
C. Nỗi sợ hãi trước không gian kín
D. Cảm giác yên bình trong tình yêu
Đáp án: B
Câu 5. Âm thanh “lũ quạ cười nói huyên thuyên trên những bức tường” mang ý nghĩa:
A. Niềm vui đoàn tụ
B. Sự mỉa mai, ám ảnh, gợi nỗi bất an và cô độc của con người
C. Tiếng vọng của thiên nhiên
D. Lời kêu gọi phá bỏ ranh giới vật chất
Đáp án: B
Study of the Author and the Work
Author: Trương Đăng Dung
Born: 1955, in Nghệ An.
Degree: PhD, Professor, Director of the Vietnam Institute of Literature (2012–2017).
Who he is: A leading literary theorist, critic, poet, and translator in Vietnam today.
Writing style:
Rich in philosophical depth, reflecting on the human condition in the modern world.
Combines sharp theoretical thinking with deep poetic emotions.
His poetry often carries a calm, condensed tone with multiple layers of meaning.
Some notable works:
Surrealism and Modernism (literary criticism)
The Silence of Time (poetry collection)
The Walls (poem written in 2007)
Work: “The Walls”
Context of composition: April 2007.
Poetic form: Free verse.
Theme: Humanity and the invisible boundaries in modern life.
Content value:
The poem expresses the author’s contemplation of “invisible walls” — barriers in the soul, in relationships between people, and between humans and the surrounding world.
It evokes feelings of loneliness and distance while reminding people to understand and empathize in order to break the limits they themselves create.
Artistic value:
The metaphorical image of “the wall” is used throughout, creating deep symbolism.
The tone is calm and philosophical.
Repetition, contrast, and evocative imagery give the poem rhythm and emotional impact.
Reading comprehension of the poem The Walls
The Walls
There are walls we build
and we break,
there are walls we don’t build
and can’t see.
You and I walk on this earth
between the walls we build and break,
but all are surrounded
by the invisible walls.
Between handshakes
there is a wall,
between you and the one you see in the mirror
there is a wall,
between two pillows lying side by side
there is a wall.
When we lift our eyes to the blue sky
there are already walls on the earth,
when we bow to look at the ground
there are walls all around,
when we think of faraway places
there are walls ahead of us.
Walls, walls, walls,
they are everywhere,
in words of joyful reunion,
in words of sad farewell,
walls we didn’t build,
walls that cannot be broken…
Every night I still hear the crows
chattering and laughing on these walls.
(Trương Đăng Dung, The Walls, cited from https://www.thivien.net)
Notes:
Trương Đăng Dung is a leading poet, translator, and literary theorist in Vietnam today. The poem “The Walls”, written in April 2007, expresses the author’s deep reflections on the invisible “walls” existing in human life.
Tasks:
Question 1. Point out the sign that helps identify the poetic form of the text above.
Question 2. In what spaces does the image of “the wall” appear in the poem?
Question 3. Analyze the effect of the repetition used in the following lines:
Walls, walls, walls,
they are everywhere,
in words of joyful reunion,
in words of sad farewell,
walls we didn’t build,
walls that cannot be broken…
Question 4. Analyze the meaning of the sound of the crows in the following two lines:
Every night I still hear the crows
chattering and laughing on these walls.
Question 5. Relate the poem to real life and express your thoughts about the “invisible walls” existing in today’s society. (Write 5–7 lines.)
Detailed answer guide
Question 1.
The unequal number of syllables in each line indicates that the poem is written in free verse.
Question 2.
The image of the wall appears in the following spaces:
- Between people (between handshakes, between oneself and one’s reflection in the mirror, between two pillows).
- Between humans and nature (when looking at the sky, the earth).
- In various life situations such as reunion and separation.
Question 3.
– The repetition of the phrase “walls.”
– Effect:
- Emphasizes the symbolic meaning of the walls. They are not only physical boundaries but also metaphors for invisible limits — separation, isolation in the soul, relationships, and even in human perception.
- Stresses that these barriers are not confined to a particular time or space but exist everywhere and in all situations.
- Creates a pressing rhythm that provokes reflection and concern about the invisible walls everyone faces in life.
Question 4.
The meaning of the sound of the crows in the final lines:
– Suggests mockery and helplessness toward the invisible walls that surround human life and relationships.
– Evokes reflection on how to overcome these unseen barriers.
Question 5.
The invisible walls existing in today’s society may include: a lack of understanding within families, generation gaps, competition and jealousy at work, social prejudice, and isolation caused by technology reducing direct communication between people.
Extended question system
Questions on content – reasoning – perception
Question 1. Analyze the symbolic meaning of the image “the wall” in the poem. From that, draw the message the poet wants to convey.
Question 2. Why does the author say “between you and the one you see in the mirror there is a wall”? What does this line suggest about inner distance within a person?
Question 3. What emotions does the poem evoke about modern human life? Why does the work carry such deep philosophical tone?
Question 4. How do you perceive the tone and dominant emotion of the poem “The Walls”?
Question 5. Analyze how Trương Đăng Dung uses repetition and contrasting imagery to highlight the poem’s ideas.
Questions for connection – application
Question 1. In today’s life, what kinds of “walls” make it hard for people to understand and share with each other?
Question 2. Connect the poem with another work that also deals with loneliness or separation in life (for example: Self-Singing – Xuân Quỳnh, The Guitar of Lorca – Thanh Thảo, or Two Children – Thạch Lam).
Question 3. If you could talk to the author, what would you ask about the “walls that cannot be broken”?
Question 4. In your opinion, what kind of “wall” does modern technology create between people? How can we overcome it?
Question 5. Write a short paragraph (10–12 lines) expressing your thoughts about the humanistic message the poem conveys.
Multiple-choice questions
Question 1. When was the poem “The Walls” written?
A. 2000
B. 2003
C. 2007
D. 2010
Answer: C
Question 2. What is the poetic form of “The Walls”?
A. Seven-word regulated verse
B. Six-eight verse
C. Free verse
D. Song thất lục bát (double-seven six-eight)
Answer: C
Question 3. The image “the walls” is not a symbol of which of the following?
A. Separation between people
B. Limitations in perception
C. Strong faith in the future
D. Isolation of the human soul
Answer: C
Question 4. The line “between two pillows lying side by side / there is a wall” suggests what?
A. Distance between generations
B. Loneliness even in love, closeness yet separation
C. Fear of enclosed space
D. Peaceful feeling in love
Answer: B
Question 5. The sound “the crows chattering and laughing on these walls” signifies:
A. Joy of reunion
B. Irony and unease, evoking human loneliness and anxiety
C. Echo of nature
D. A call to break material boundaries
Answer: B
