Đáp án đọc hiểu bài Người mẹ và thần chết

Tác giả: H.C. Andersen (1805-1875)

• Xuất xứ: Nhà văn người Đan Mạch, thế kỉ XIX.
• Vị thế: Danh nhân văn hóa thế giới, được mệnh danh là “ông vua truyện cổ tích”.
• Phong cách sáng tác:
  • Truyện mang tính chất hư ảo, thơ mộng, lãng mạn nhưng chứa đựng triết lí sâu sắc.
  • Tác phẩm luôn toát lên lòng yêu thương con người, sự đồng cảm với những số phận bất hạnh.
  • Thể hiện niềm tin mãnh liệt vào sự chiến thắng của cái Thiện, cái Tốt đẹp trên thế gian.

Tác phẩm: “Người mẹ và Thần Chết” (The story of a mother)

• Thể loại: Truyện cổ tích hiện đại/truyện ngắn (lược dịch).
• Xuất xứ: Lược dịch từ truyện “The story of a mother” của H.C. Andersen.
• Giá trị nội dung: Ca ngợi một cách mãnh liệt và cảm động sức mạnh phi thường, sự hy sinh vô bờ bến của tình mẫu tử. Khẳng định tình yêu thương chân chính có khả năng cảm hóa và vượt qua mọi thử thách, kể cả cái chết.
• Giá trị nghệ thuật: Xây dựng tình huống kịch tính, giàu chất trữ tình và lãng mạn. Sử dụng thành công các yếu tố kì ảo (Thần Chết, Thần Đêm Tối, hồ biết nói…) kết hợp với biện pháp tu từ ẩn dụ để làm nổi bật chủ đề.

Câu 1.

– Ủ ấm cho bụi gai

– Cho hồ đôi mắt (hoặc khóc cho mắt rơi xuống hồ)

– Đến xứ sở của Thần Chết

Câu 2.

– Phép lặp: Bà, hồ

– Phép nối: Nhưng

Câu 3.

Khẳng định sức mạnh kỳ diệu của tình yêu thương… tình mẫu tử cảm hoá được vạn vật, hồi sinh mọi thứ …

Câu 4.

– BPTT ẩn dụ: Bụi gai, hồ nước, xứ sở Thần Chết ẩn dụ cho những khó khăn thử thách mà người mẹ phải trải qua

– Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt, câu chuyện hấp dẫn sinh động.

+ Khẳng định người mẹ có thể hi sinh tất cả vì con, kể cả tính mạng…

Câu 5.

– Câu mang nghĩa hàm ẩn: “ Vì tôi là mẹ”.

– Ý nghĩa: Người mẹ khẳng định đã là người mẹ thì có thể làm mọi thứ vì con, hi sinh tất cả vì con. (hoặc khẳng định sức mạnh của trái tim một người mẹ)…

Câu 6.

Học sinh nêu 2 trong các thông điệp sau, mỗi ý 0.5 điểm

– Tình mẹ bao la…

– Đức hi sinh của mẹ..

– Tình mẫu tử thiêng liêng

– Sức mạnh trái tim người mẹ

– Hãy yêu quý, trân trọng, biết ơn, người mẹ của mình

A. Câu hỏi về Nội dung – Tư duy – Cảm nhận

1. Phân tích Chi tiết: Trong cuộc đối thoại với Thần Chết, câu trả lời của người mẹ là gì? Theo em, chi tiết này đã khẳng định sức mạnh của tình mẫu tử lớn lao đến mức nào?
2. Tư duy Biện pháp tu từ: Ngoài ẩn dụ, hãy tìm và chỉ ra biện pháp tu từ đối lập (tương phản) trong câu chuyện. Tác dụng của sự đối lập giữa cái chết lạnh lẽo và tình mẹ ấm áp là gì?
3. Cảm nhận Hình ảnh: Chi tiết “máu nhỏ xuống từng giọt đậm” của người mẹ khi ôm bụi gai đã gợi lên trong em cảm xúc và suy nghĩ gì về sự hy sinh?
4. Tư duy Tính cách: Việc người mẹ sẵn sàng chấp nhận mọi thử thách mà không hề do dự cho thấy phẩm chất và đức hi sinh nào nổi bật nhất ở người mẹ?
5. Cảm nhận Kết thúc: Nếu câu chuyện kết thúc bằng việc Thần Chết không trả lại đứa bé, ý nghĩa triết lí của câu chuyện có thay đổi không? Tại sao?

B. Câu hỏi Liên hệ – Vận dụng

1. Liên hệ Trải nghiệm: Em có thể liên hệ câu chuyện “Người mẹ và Thần Chết” với một câu ca dao, tục ngữ hay một tác phẩm văn học khác (Việt Nam hoặc nước ngoài) cùng viết về tình mẫu tử không?
2. Vận dụng Hành động: Sau khi đọc câu chuyện, em đã nhận thức được ý nghĩa của tình mẹ đối với bản thân mình như thế nào? Em sẽ làm gì để bày tỏ lòng biết ơn và sự trân trọng đối với mẹ mình?
3. Vận dụng Ngôn ngữ: Hãy thử thay thế lời đáp của người mẹ với Thần Chết bằng một câu nói khác mà vẫn giữ được ý nghĩa hàm ẩn về sức mạnh của tình mẫu tử.
4. Liên hệ Văn hóa: Trong cuộc sống hiện đại, “Thần Chết” và “những thử thách” mà người mẹ phải vượt qua để bảo vệ con cái có thể được biểu hiện dưới những hình thức nào? (Ví dụ: Bệnh tật, khó khăn kinh tế, áp lực cuộc sống…).
5. Liên hệ Bản thân: Nếu em là nhân vật người mẹ, em có sẵn lòng đổi đôi mắt của mình để được đến gặp Thần Chết hay không? Vì sao?

C. Câu hỏi Trắc nghiệm