Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả
- Văn bản trích từ chuyên mục “Lời khuyên cuộc sống” trên Internet, không ghi rõ tác giả cụ thể.
- Đây là dạng văn bản nghị luận xã hội hiện đại, thường xuất hiện trên các trang báo, blog, hoặc tạp chí nhằm truyền cảm hứng sống tích cực cho người đọc.
Tác phẩm
- Thuộc kiểu văn bản nghị luận, bàn về triết lý sống: cho và nhận.
- Nội dung nhấn mạnh:
- Sự cần thiết của tình yêu thương và lòng sẻ chia trong đời sống.
- “Cho” không chỉ là hành động trao tặng vật chất mà là sự hi sinh, quan tâm, giúp đỡ vô điều kiện.
- Hạnh phúc thực sự chỉ đến khi ta biết sống vì người khác.
- Ý nghĩa giáo dục:
Con người cần cân bằng giữa “cho” và “nhận”, sống vị tha để cuộc sống có ý nghĩa hơn.
Đọc hiểu bài Lời khuyên cuộc sống
(1) Trong dòng đời vội vã có nhiều người dường như đã quên đi tình nghĩa giữa người với người. Nhưng đã là cuộc đời thì đâu phải chỉ trải đầy hoa hồng, đâu phải ai sinh ra cũng có được cuộc sống giàu sang, có được gia đình hạnh phúc toàn diện mà còn có nhiều mảnh đời đau thương, bất hạnh cần chúng ta chia sẻ, giúp đỡ. Chúng ta đâu chỉ sống riêng cho mình, mà còn phải biết quan tâm tới những người khác. Đó chính là sự cho và nhận trong cuộc đời này.
(2) “Cho” và “nhận” là hai khái niệm tưởng chừng như đơn giản nhưng số người có thể cân bằng được nó lại chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Ai cũng có thể nói “những ai biết yêu thương sẽ sống tốt đẹp hơn” hay “đúng thế, cho đi là hạnh phúc hơn nhận về”. Nhưng tự bản thân mình, ta đã làm được những gì ngoài lời nói? Cho nên, giữa nói và làm lại là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự đến khi bạn cho đi mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình. Đâu phải ai cũng quên mình vì người khác. Nhưng xin đừng quá chú trọng đến cái tôi của chính bản thân mình. Xin hãy sống vì mọi người để cuộc sống không đơn điệu và để trái tim có những nhịp đập yêu thương.
(3) Cuộc sống này có quá nhiều điều bất ngờ nhưng cái quan trọng nhất thực sự tồn tại là tình yêu thương. Sống không chỉ là nhận mà còn phải biết cho đi.
(Trích- Lời khuyên cuộc sống, nguồn Internet)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (1,0 điểm). Theo tác giả, hãy sống vì mọi người để cuộc sống thế nào?
Câu 2 (1,0 điểm). Chỉ ra 01 phép liên kết câu trong đoạn văn thứ 1.
Câu 3 (0,5 điểm). Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói: “Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự đến khi bạn cho đi mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình.’’?
Câu 4 (1,5 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ ẩn dụ được sử dụng trong câu: “Nhưng đã là cuộc đời thì đâu phải chỉ trải đầy hoa hồng, đâu phải ai sinh ra cũng có được cuộc sống giàu sang, có được gia đình hạnh phúc toàn diện mà còn đó nhiều mảnh đời đau thương, bất hạnh cần chúng ta sẻ chia, giúp đỡ”.
Câu 5 (1,0 điểm).
Theo anh/chị, vì sao tác giả cho rằng: “Chính lúc ta cho đi nhiều nhất lại là lúc ta được nhận lại nhiều nhất.”?
Câu 6 (1,0 điểm). Anh/chị hãy nêu thông điệp từ đoạn trích?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
Theo tác giả, hãy sống vì mọi người để cuộc sống không đơn điệu và để trái tim có những nhịp đập yêu thương.
(Lưu ý: HS nêu đủ ý mới cho điểm tối đa; chỉ nêu được 1/2 thì cho 0,5 điểm.)
Câu 2.
Một phép liên kết câu trong đoạn văn thứ 1 là phép lặp.
Từ “nhiều” được lặp lại trong câu “nhiều người…”, “nhiều mảnh đời…”.
Câu 3.
Người “cho đi” chỉ thật sự hạnh phúc khi hành động đó xuất phát từ tấm lòng yêu thương thực sự, không tính toán hơn thiệt, không vụ lợi.
Câu 4.
Biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong câu văn là “Hoa hồng” Tượng trưng cho những điều tốt đẹp, tuyệt vời, hạnh phúc
– Tác dụng:
+ Khiến cách diễn đạt trở nên sâu sắc, sinh động, tăng sức gợi hình ảnh. Nói lên hiện thực của đời sống xã hội.
+ Cuộc sống không bao giờ luôn bình yên, hạnh phúc, toàn màu hồng mà luôn tiềm ẩn những thách thức, khó khăn. Vì vậy con người phải có tinh thần cảm thông, sẻ chia để động viên những mảnh đời bất hạnh, cùng nhau vượt qua tất cả.
Câu 5.
– Nếu như ta đem một niềm vui đến cho người khác có nghĩa là đã tạo được cho mình một niềm hạnh phúc.
– Nếu như ta đem nhiều niềm vui đến cho nhiều người, có nghĩa là ta đã đón nhận rất nhiều niềm vui, hạnh phúc.
Câu 6.
Cái quan trọng nhất thực sự tồn tại trong cuộc sống là tình yêu thương. Chúng ta không chỉ sống cho riêng mình mà phải biết sống vì người khác. Vì thế đừng quá chú trọng đến cái tôi của chính bản thân mình, phải biết sống vì mọi người, yêu thương, chia sẻ.)
CÁC CÂU HỎI MỞ RỘNG
A. Câu hỏi nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Phân tích ý nghĩa của luận điểm: “Chúng ta đâu chỉ sống riêng cho mình, mà còn phải biết quan tâm tới những người khác”.
- Vì sao tác giả cho rằng giữa “nói” và “làm” là hai chuyện hoàn toàn khác nhau?
- Theo văn bản, điều kiện nào để hành động “cho” đem lại hạnh phúc thật sự?
- Chỉ ra thái độ của tác giả đối với lối sống ích kỉ và phân tích tác dụng của thái độ đó.
- Qua đoạn (2), em nhận thấy tác giả sử dụng giọng điệu như thế nào? Giọng điệu đó có tác dụng gì trong việc truyền tải thông điệp?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Trong cuộc sống của em, có khi nào em nhận được sự giúp đỡ vô điều kiện từ người khác? Điều đó khiến em suy nghĩ gì về “cho” và “nhận”?
- Theo em, giới trẻ hiện nay có đang sống quá “hướng vào bản thân” không? Trình bày quan điểm của em.
- Hãy liên hệ đoạn văn với một câu chuyện, một tác phẩm văn học khác nói về lòng nhân ái (ví dụ: “Lão Hạc”, “Người trong bao”, “Người ăn xin”).
- Nếu đặt mình vào tình huống phải lựa chọn giữa quyền lợi của bản thân và giúp đỡ người khác, em sẽ làm gì? Vì sao?
- Viết đoạn văn (5–7 câu) trình bày suy nghĩ về ý kiến: “Cho đi là cách để cuộc sống trở nên giàu có hơn”.
C. Câu hỏi trắc nghiệm (5 câu)
- Từ ngữ nào thể hiện phép liên kết lặp trong đoạn (1)?
A. Cuộc đời
B. Nhiều
C. Người
D. Đau thương
→ Đáp án: B - Tác giả cho rằng hạnh phúc đến khi cho đi trong trường hợp nào?
A. Khi được người khác khen ngợi
B. Khi không nghĩ đến lợi ích của bản thân
C. Khi cho đi nhiều hơn nhận
D. Khi được nhận lại vật chất
→ Đáp án: B - Hình ảnh “hoa hồng” trong đoạn (1) là biện pháp tu từ:
A. So sánh
B. Nhân hóa
C. Hoán dụ
D. Ẩn dụ
→ Đáp án: D - Theo tác giả, điều gì là quan trọng nhất trong cuộc sống?
A. Tiền bạc
B. Sự nổi tiếng
C. Tình yêu thương
D. Sự thành công
→ Đáp án: C - Luận điểm chính của đoạn (3) là:
A. Hãy sống đơn giản
B. Cuộc sống nhiều bất ngờ
C. Sống không chỉ là nhận mà còn phải biết cho đi
D. Ai cũng cần được yêu thương
→ Đáp án: C