Tìm hiểu tác giả tác phẩm
1. Tác giả: Bảo Thanh
Bảo Thanh là tác giả của nhiều bài viết mang tính giáo dục kĩ năng sống, hướng đến việc hình thành nhân cách và thái độ sống tích cực cho con người, đặc biệt là giới trẻ. Các văn bản của Bảo Thanh thường có dung lượng ngắn gọn, lập luận rõ ràng, sử dụng dẫn chứng xác thực, dễ hiểu, dễ tiếp nhận. Nội dung các bài viết tập trung vào những vấn đề đạo đức, lối sống như khiêm tốn, trung thực, trách nhiệm, ý chí vươn lên trong cuộc sống.
2. Tác phẩm: “Kĩ năng bạn cần để thành công trong cuộc sống”
Văn bản “Kĩ năng bạn cần để thành công trong cuộc sống” thuộc thể loại nghị luận xã hội. Tác phẩm bàn về những kĩ năng, phẩm chất cần thiết giúp con người hoàn thiện bản thân và đạt được thành công bền vững trong cuộc sống. Đoạn trích được sử dụng trong bài đọc hiểu tập trung phê phán thói kiêu ngạo, đề cao đức tính khiêm nhường, coi đó là một phẩm chất quan trọng giúp con người tiến bộ và hoàn thiện nhân cách.
Đọc hiểu bài Kĩ năng bạn cần để thành công trong cuộc sống
– Cần loại bỏ thói kiêu ngạo, như Bác đã từng nói: “Ai tự cho mình có công trạng mà tự kiêu, tự đại là không đúng. Lòng của người cách mạng chân chính là phải rộng rãi như song như bể, có như thế mới tiến bộ. Nếu có một chút công trạng gì mà tự cao tự đại, coi người ta không ra gì, thế là sai, thế là cái ruột nhỏ, ví như cái cốc, một gáo nước đổ vào thì tràn hết”.
– Giữ thói kiêu ngạo cũng giống như giữ căn bệnh mãn tính khó chữa trong người, càng để lâu càng nguy hại cho bản thân, huỷ hoại con người. Càng chữa sớm được bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. “Khiêm tốn bao nhiêu cũng chưa đủ – tự kiêu một chút cũng là thừa”, hãy nên rèn luyện cho mình tính khiêm nhường dù không dễ dàng”.
(Trích “Kĩ năng bạn cần để thành công trong cuộc sống” – Bảo Thanh)
Thực hiện yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:
Câu 1: Hãy chỉ ra thể loại của đoạn trích trên.
Câu 2: Luận đề của đoạn trích trên là gì?
Câu 3: Phân tích vai trò của bằng chứng được sử dụng trong đoạn (1)
Câu 4: Em hiểu gì về thái độ của tác giả khi bàn về vấn đề trên?
Câu 5: Bài học nào từ văn bản có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?
Hướng dẫn giải chi tiết
| Câu 1 | – Thể loại: Nghị luận |
| Câu 2 | – Luận đề: Cần loại bỏ thói kiêu ngạo trong cuộc sống |
| Câu 3 | – Bằng chứng trong đoạn (1): “Ai tự cho mình có công trạng mà tự kiêu, tự đại là không đúng. Lòng của người cách mạng chân chính là phải rộng rãi như song như bể, có như thế mới tiến bộ. Nếu có một chút công trạng gì mà tự cao tự đại, coi người ta không ra gì, thế là sai, thế là cái ruột nhỏ, ví như cái cốc, một gáo nước đổ vào thì tràn hết”.
– Vai trò: + Bằng chứng là câu nói của Bác Hồ đã giúp cho lập luận chặt chẽ, logic, giàu sức thuyết phục, tăng độ tin cậy. + Tập trung làm sáng tỏ luận điểm: Cần loại bỏ thói kiêu ngạo trong cuộc sống. |
| Câu 4 | Thái độ của tác giả:
– Phê phán những người có thói kiêu ngạo. – Quan tâm, lo lắng, trăn trở trước thói kiêu ngạo của con người trong đời sống. – Nhắc nhở mọi người loại bỏ thói kiêu ngạo. – Mong muốn mọi người rèn luyện tính khiêm nhường. |
| Câu 5 | – HS có thể trả lời một trong những bài học:
+ Nhận thức được tác hại của thói kiêu ngạo trong đời sống. Từ đó có ý thức loại bỏ thói xấu này và rèn luyện cho mình tính khiêm tốn. + Sống giản dị, khiêm tốn, không kiêu căng, tự mãn, không tự cho mình là giỏi. + Đánh giá đúng về khả năng của bản thân, nhận thức được điểm hạn chế của mình… – Nêu kiến giải hợp lý về lí do lựa chọn bài học. |
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Theo tác giả, vì sao thói kiêu ngạo lại được ví như một căn bệnh mãn tính nguy hại cho con người?
- Qua lời dạy của Bác Hồ được trích dẫn trong đoạn văn, em hiểu thế nào là lòng khiêm tốn của người cách mạng chân chính?
- Phân tích ý nghĩa của hình ảnh so sánh “cái ruột nhỏ, ví như cái cốc, một gáo nước đổ vào thì tràn hết”.
- Em có nhận xét gì về cách lập luận của tác giả trong đoạn trích?
- Đoạn trích đã tác động như thế nào đến nhận thức của em về việc rèn luyện nhân cách con người?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Trong học tập và sinh hoạt hằng ngày, biểu hiện của thói kiêu ngạo thường thể hiện qua những hành vi nào?
- Liên hệ bản thân, em đã từng rơi vào trạng thái tự cao, tự mãn chưa? Em rút ra được điều gì sau khi đọc đoạn trích?
- Theo em, vì sao người trẻ ngày nay cần đặc biệt rèn luyện đức tính khiêm nhường?
- Hãy nêu một tấm gương trong đời sống hoặc trong sách báo thể hiện tinh thần khiêm tốn, cầu tiến.
- Nếu muốn loại bỏ thói kiêu ngạo, mỗi người cần bắt đầu từ những việc làm cụ thể nào?
C. Câu hỏi trắc nghiệm khách quan (5 câu)
Câu 1. Thể loại chính của đoạn trích là
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Nghị luận
D. Biểu cảm
Đáp án: C
Câu 2. Luận đề chính của đoạn trích là
A. Cần sống giản dị trong cuộc sống
B. Cần rèn luyện kĩ năng để thành công
C. Cần loại bỏ thói kiêu ngạo
D. Cần học tập tấm gương Bác Hồ
Đáp án: C
Câu 3. Tác giả trích dẫn lời Bác Hồ nhằm mục đích chủ yếu nào sau đây?
A. Kể lại câu chuyện lịch sử
B. Làm cho đoạn văn thêm sinh động
C. Tăng sức thuyết phục cho lập luận
D. Giải thích khái niệm khiêm tốn
Đáp án: C
Câu 4. Nội dung nào sau đây không phù hợp với quan điểm của đoạn trích?
A. Kiêu ngạo làm con người khó tiến bộ
B. Khiêm tốn là phẩm chất cần rèn luyện
C. Có thành tích thì có quyền tự cao
D. Kiêu ngạo gây hại cho chính bản thân
Đáp án: C
Câu 5. Thông điệp cốt lõi của đoạn trích là
A. Thành công phụ thuộc vào tài năng
B. Khiêm tốn là nền tảng để con người hoàn thiện
C. Con người cần nghiêm khắc với người khác
D. Cuộc sống luôn tồn tại cạnh tranh
Đáp án: B