Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả: Phan Văn Trường
- Là một doanh nhân, chuyên gia tư vấn quốc tế và diễn giả truyền cảm hứng nổi tiếng của Việt Nam.
- Ông từng là cố vấn cho nhiều tập đoàn lớn trên thế giới, được biết đến với vai trò người truyền năng lượng tích cực và tư duy đổi mới cho giới trẻ Việt.
- Ngoài hoạt động kinh doanh, ông còn viết nhiều cuốn sách có giá trị về tư duy, lẽ sống, và kỹ năng lãnh đạo, hướng đến sự phát triển toàn diện của con người.
- Một số tác phẩm tiêu biểu:
- Một đời quản trị
- Một đời thương thuyết
- Không có đỉnh quá cao
- Đúng việc – Một góc nhìn về câu chuyện hạnh phúc và thành công
Phong cách viết: Giản dị, thẳng thắn, gần gũi nhưng sâu sắc; kết hợp hài hòa giữa tri thức khoa học và trải nghiệm sống thực tế; hướng con người đến tư duy tích cực, sáng tạo và tự chủ.
Tác phẩm: “Không có đỉnh quá cao”
- Tác giả: Phan Văn Trường và nhiều tác giả khác.
- Nhà xuất bản: NXB Trẻ, năm 2022.
- Thể loại: Tản văn – nghị luận hiện đại.
- Vị trí đoạn trích: Trích trong chương bàn về tinh thần sáng tạo và bản lĩnh vượt khó của con người trong hành trình chinh phục thử thách.
- Nội dung chính:
- Cuộc sống luôn đầy khó khăn và thử thách, nhưng trong mỗi con người đều tiềm ẩn một tố chất kỳ diệu – óc sáng tạo.
- Chính óc sáng tạo giúp con người không ngừng tìm ra những giải pháp mới, vượt qua nguy nan, biến nguy thành cơ, vươn tới những đỉnh cao của sự phát triển.
- Nghệ thuật:
- Kết cấu đoạn văn nghị luận logic, mạch lạc.
- Sử dụng biện pháp tu từ lặp cấu trúc (“Chính óc sáng tạo đó đã…”) để nhấn mạnh luận điểm và tạo nhịp điệu hùng hồn.
- Giọng văn truyền cảm hứng, khơi dậy niềm tin, khát vọng sáng tạo và tinh thần vươn lên của con người hiện đại.
Đọc hiểu bài Không có đỉnh quá cao
(1) Cuộc sống của chúng ta không phải bao giờ cũng suôn sẻ, thuận buồn xuôi gió. Luôn luôn có những khó khăn, thách thức và những bài toán mới mà ta cần phải giải. Bài toán sau lại thường khó hơn bài toán trước. Giống như một người bơi trên biển, con sóng này vừa tràn qua, cơn sóng khác lại ập tới.
(2) Nhưng may sao, trong ADN của mỗi con người, có một tố chất vô cùng tuyệt vời mà tạo hóa đã ban tặng, đó là óc sáng tạo. Chính óc sáng tạo đó đã giúp cho con người, trong những tình huống nguy nan nhất, lại luôn bật ra những giải pháp để vượt qua thách thức. Chính óc sáng tạo đó đã khiến cho con người có thể biến nguy thành cơ. Chính óc sáng tạo đó đã làm cho loài người bứt phá, tạo nên thế giới như chúng ta có ngày nay. Đó là bộ máy vô hình tạo ra sự mới mẻ, sự đột phá, những thứ chưa từng có, những nhu cầu chưa ai nghĩ tới.
(Trích Không có đỉnh quá cao, Phan Văn Trường và nhiều tác giả, NXB Trẻ, 2022, tr. 201)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định câu văn nêu luận điểm của đoạn (1)
Câu 2. Chỉ ra một tố chất vô cùng tuyệt vời mà tạo hóa đã ban tặng cho con người được nhắc đến trong văn bản.
Câu 3. Trình bày cách hiểu của anh/chị về nội dung câu văn sau: Chính óc sáng tạo đó đã giúp cho con người, trong những tình huống nguy nan nhất, lại luôn bật ra những giải pháp để vượt qua thách thức.
Câu 4. Nêu hiệu quả biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong đoạn văn sau: Chính óc sáng tạo đó đã khiến cho con người có thể biến nguy thành cơ. Chính óc sáng tạo đó đã làm cho loài người bứt phá, tạo nên thế giới như chúng ta có ngày nay.
Câu 5. Từ nội dung đoạn trích, anh/chị hãy rút ra bài học sâu sắc cho bản thân về lẽ sống và lí giải.
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
Câu văn “Cuộc sống của chúng ta không phải bao giờ cũng suôn sẻ, thuận buồm xuôi gió.” mang ý khái quát của đoạn văn (1), mặt khác nó được đặt đầu đoạn vì đoạn văn triển khai theo phương pháp diễn dịch. Bởi vậy, đây là câu văn nêu luận điểm.
Câu 2.
Một tố chất vô cùng tuyệt vời mà tạo hóa đã ban tặng cho con người là: óc sáng tạo.
Câu 3.
Nội dung câu văn:
– Năng lực sáng tạo giúp con người tìm ra được phương hướng, cách thức để giải quyết những khó khăn, nguy hiểm phải đối mặt trong cuộc sống. – Câu văn đề cao tầm quan trọng của năng lực sáng tạo đối với con người.
Câu 4.
– Biện pháp tu từ lặp cấu trúc: Chính óc sáng tạo đó đã…
– Hiệu quả:
+ Nhấn mạnh vai trò quan trọng của óc sáng tạo là yếu tố then chốt có thể biến nguy thành cơ, đưa con người đưa con người từ khó khăn đến thành công.
+ Giúp khơi gợi niềm tin và truyền tải thông điệp tích cực vào khả năng sáng tạo vô tận của con người.
+ Tạo sự liên kết, tạo nhịp điệu và sức cuốn hút cho đoạn văn.
Câu 5.
Từ nội dung của văn bản học sinh rút ra được thông điệp ý nghĩa đối với bản thân. Học sinh lí giải được lí do lựa chọn thông điệp đó, đảm bảo hợp lí, thuyết phục. Chẳng hạn:
– Nội dung văn bản: Cuộc sống đầy rẫy khó khăn, thách thức, nhưng nhờ có óc sáng tạo con người có thể vượt qua nghịch cảnh, biến nguy thành cơ hội và tạo ra những đột phá, làm thay đổi thế giới.
– Bài học: Hãy luôn sáng tạo bởi đây là yếu tố cần thiết giúp con người có thể đề xuất những giải pháp hay, cách làm mới, những ý tưởng đột phá góp phần đem đến những sắc màu riêng cho cuộc sống và công việc.
Hệ thống câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
Câu hỏi nội dung – tư duy – cảm nhận
Câu 1. Vì sao tác giả khẳng định “Cuộc sống của chúng ta không phải bao giờ cũng suôn sẻ, thuận buồm xuôi gió”?
Câu 2. Hình ảnh “người bơi trên biển” trong đoạn (1) có ý nghĩa ẩn dụ như thế nào?
Câu 3. Theo tác giả, vì sao óc sáng tạo được xem là “tố chất vô cùng tuyệt vời mà tạo hóa ban tặng cho con người”?
Câu 4. Câu văn “Chính óc sáng tạo đó đã khiến cho con người có thể biến nguy thành cơ” gợi cho em suy nghĩ gì về khả năng vượt khó của con người?
Câu 5. Qua đoạn trích, em cảm nhận được giọng điệu, thái độ và cảm xúc nào của tác giả đối với con người và cuộc sống?
Câu hỏi liên hệ – vận dụng
Câu 1. Trong học tập và cuộc sống, em đã từng dùng “óc sáng tạo” của mình để vượt qua khó khăn nào chưa? Hãy kể lại một ví dụ cụ thể.
Câu 2. Theo em, trong thời đại công nghệ số ngày nay, sáng tạo có vai trò như thế nào đối với thế hệ trẻ?
Câu 3. Từ thông điệp của đoạn trích, em liên hệ đến một tấm gương trong đời thực (hoặc nhân vật văn học) thể hiện tinh thần sáng tạo để vượt qua thử thách.
Câu 4. Nếu được nói với một người bạn đang chán nản, em sẽ dùng thông điệp nào từ văn bản này để động viên họ?
Câu 5. Qua việc đọc văn bản, em rút ra cho bản thân bài học gì trong việc hình thành lối sống chủ động, tích cực và sáng tạo?
Câu hỏi trắc nghiệm khách quan
Câu 1. Đoạn trích trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào?
A. Phong cách nghệ thuật
B. Phong cách sinh hoạt
C. Phong cách nghị luận
D. Phong cách khoa học
→ Đáp án đúng: C
Câu 2. Theo tác giả, điều gì là “tố chất vô cùng tuyệt vời mà tạo hóa đã ban tặng cho con người”?
A. Lòng dũng cảm
B. Sự kiên trì
C. Óc sáng tạo
D. Trí thông minh
→ Đáp án đúng: C
Câu 3. Cụm từ “biến nguy thành cơ” trong văn bản có nghĩa là gì?
A. Chuyển nguy hiểm thành cơ hội để phát triển
B. Từ bỏ nguy hiểm để tìm điều tốt hơn
C. Tránh xa mọi rủi ro trong cuộc sống
D. Tạo thêm thử thách để rèn luyện bản thân
→ Đáp án đúng: A
Câu 4. Biện pháp tu từ được sử dụng trong cụm câu “Chính óc sáng tạo đó đã…” là:
A. So sánh
B. Điệp ngữ (lặp cấu trúc)
C. Ẩn dụ
D. Nhân hóa
→ Đáp án đúng: B
Câu 5. Thông điệp chính của đoạn trích là gì?
A. Cuộc sống nhiều khó khăn, cần phải chấp nhận thực tại.
B. Hạnh phúc chỉ đến khi con người tránh được thử thách.
C. Con người có thể vượt qua mọi khó khăn nhờ óc sáng tạo.
D. Thành công chỉ dành cho người mạnh mẽ nhất.
→ Đáp án đúng: C
Learn about the author and the work
Author: Phan Van Truong
He is a businessman, international consultant, and an inspirational speaker well-known in Vietnam.
He has served as an advisor for many large corporations worldwide and is recognized as a person who spreads positive energy and innovative thinking to Vietnamese youth.
In addition to his business activities, he has written many valuable books about thinking, way of life, and leadership skills, aiming toward the comprehensive development of human beings.
Some notable works:
- Một đời quản trị (A Life of Management)
- Một đời thương thuyết (A Life of Negotiation)
- Không có đỉnh quá cao (There Is No Peak Too High)
- Đúng việc – Một góc nhìn về câu chuyện hạnh phúc và thành công (Doing the Right Thing – A Perspective on the Story of Happiness and Success)
Writing style: Simple, straightforward, close yet profound; harmoniously combining scientific knowledge and real-life experience; leading people toward positive, creative, and independent thinking.
Work: “Không có đỉnh quá cao” (There Is No Peak Too High)
Author: Phan Van Truong and other writers.
Publisher: Youth Publishing House, 2022.
Genre: Modern reflective – argumentative prose.
Excerpt position: Taken from the chapter discussing human creativity and resilience in conquering life’s challenges.
Main content:
Life is always full of difficulties and challenges, but within every human being lies a marvelous gift – the power of creativity.
It is this creativity that helps humans continuously find new solutions, overcome danger, turn risk into opportunity, and reach the heights of progress.
Artistic features:
- Logical, coherent argumentative paragraph structure.
- Use of the rhetorical device of repetition of structure (“Chính óc sáng tạo đó đã…” / “That very creativity has…”) to emphasize the argument and create a strong rhythm.
- Inspirational tone that evokes confidence, a thirst for creativity, and the spirit of human advancement in the modern world.
Reading comprehension – There Is No Peak Too High
(1) Our lives are not always smooth sailing. There are always difficulties, challenges, and new problems we need to solve. Each new problem is often harder than the previous one. Like a swimmer at sea, as one wave passes, another one crashes upon us.
(2) But fortunately, in the DNA of every human being, there exists an extraordinary quality bestowed by nature – creativity. It is creativity that, even in the most perilous situations, allows people to spark new solutions to overcome challenges. It is creativity that enables humans to turn danger into opportunity. It is creativity that has propelled humanity forward, creating the world we have today. It is an invisible engine that generates novelty, breakthroughs, things that have never existed, and needs that no one has ever imagined.
(Excerpt from “Không có đỉnh quá cao” / “There Is No Peak Too High,” Phan Van Truong and others, Youth Publishing House, 2022, p.201)
Answer the following questions:
Question 1. Point out the sign that identifies the topic sentence in paragraph (1).
Question 2. Identify one extraordinary quality that nature has bestowed upon humans mentioned in the text.
Question 3. Explain your understanding of the following sentence: “It is creativity that, even in the most perilous situations, allows people to spark new solutions to overcome challenges.”
Question 4. State the effect of the rhetorical device of repetition of structure in the following sentences:
“It is creativity that enables humans to turn danger into opportunity. It is creativity that has propelled humanity forward, creating the world we have today.”
Question 5. From the content of the excerpt, draw a profound personal lesson about the way of life and explain it.
Detailed answer guide
Question 1.
The sentence “Our lives are not always smooth sailing.” expresses the general idea of paragraph (1); moreover, it is placed at the beginning because the paragraph is developed using the deductive method. Therefore, this is the topic sentence.
Question 2.
The extraordinary quality that nature has bestowed upon humans is creativity.
Question 3.
Meaning of the sentence:
- The ability to be creative helps people find direction and solutions to overcome difficulties and dangers in life.
- The sentence emphasizes the vital importance of creativity for humans.
Question 4.
- Rhetorical device: Repetition of structure – “It is creativity that has…”
- Effect:
- Emphasizes the crucial role of creativity as the key factor that can turn danger into opportunity and lead humans from hardship to success.
- Inspires faith and conveys a positive message about the limitless creative capacity of humankind.
- Creates coherence, rhythm, and appeal for the paragraph.
Question 5.
From the text’s content, students can draw meaningful personal messages and explain them reasonably and convincingly. For example:
- Content: Life is full of difficulties and challenges, but thanks to creativity, humans can overcome adversity, turn risk into opportunity, and create breakthroughs that change the world.
- Lesson: Always stay creative, for it is the essential factor that helps us propose effective solutions, new approaches, and innovative ideas, bringing unique colors to life and work.
Extended question system based on the work
Questions on content – reasoning – perception
Question 1. Why does the author affirm that “Our lives are not always smooth sailing”?
Question 2. What is the metaphorical meaning of the image “a swimmer at sea” in paragraph (1)?
Question 3. According to the author, why is creativity considered “an extraordinary quality bestowed by nature upon humans”?
Question 4. What does the sentence “It is creativity that enables humans to turn danger into opportunity” make you think about human resilience?
Question 5. Through the excerpt, what tone, attitude, and emotion of the author toward humans and life do you feel?
Questions for connection – application
Question 1. In your study or daily life, have you ever used your creativity to overcome difficulties? Tell a specific example.
Question 2. In your opinion, what role does creativity play for young people in the digital age?
Question 3. From the message of the excerpt, relate it to a real-life example (or literary character) that demonstrates creativity in overcoming challenges.
Question 4. If you were to encourage a friend who feels discouraged, what message from this text would you use to motivate them?
Question 5. From reading this text, what lesson do you draw for yourself in forming a proactive, positive, and creative lifestyle?
Multiple-choice questions
Question 1. The excerpt above is written in which language style?
A. Artistic style
B. Everyday style
C. Argumentative style
D. Scientific style
→ Correct answer: C
Question 2. According to the author, what is “the extraordinary quality bestowed by nature upon humans”?
A. Courage
B. Perseverance
C. Creativity
D. Intelligence
→ Correct answer: C
Question 3. What does the phrase “turn danger into opportunity” mean in the text?
A. Transforming danger into a chance for development
B. Abandoning danger to seek something better
C. Avoiding all risks in life
D. Creating more challenges for self-training
→ Correct answer: A
Question 4. What rhetorical device is used in the repeated phrase “It is creativity that has…”?
A. Comparison
B. Repetition (repeated structure)
C. Metaphor
D. Personification
→ Correct answer: B
Question 5. What is the main message of the excerpt?
A. Life is full of difficulties, so we must accept reality.
B. Happiness only comes when people avoid challenges.
C. Humans can overcome all difficulties thanks to creativity.
D. Success belongs only to the strongest people.
→ Correct answer: C
