Đọc hiểu bài Khi học trò nhởn nhơ trước bạo lực học đường
Hàng loạt clip học trò đánh nhau tung lên mạng trong thời gian qua giúp “vỡ lẽ” phần nào thực trạng bạo lực học đường đang diễn ra hiện nay. Qua các clip, không chỉ thấy hành vi ra đòn, đánh nhau của học trò mà còn lộ ra một thực tế nhức nhối và đáng ngại đó là thái độ nhởn nhơ, vô cảm của những học trò khác. Quanh các vụ đánh nhau, hỗn chiến tuổi học đường, không thiếu những cô cậu học trò trong “tà áo trắng tinh khôi” đứng xung quanh hét hò, cổ vũ. Nhiều học trò còn tranh thủ làm duyên, tạo dáng khi những chiếc điện thoại chĩa vào để chụp, quay lại hiện trường. Y như các em đang dự một lễ hội hay tham gia một hoạt động ngoại khóa vui chơi, giải trí nào đó chứ không phải đứng trước tình cảnh bạn bè mình đánh nhau. Các em tưởng rằng mình đang đứng ngoài bạo lực nhưng thật ra đang hòa mình, đang đồng thuận và đang hả hê với bạo lực!
Có thể nói hiện nay, bạo lực học đường là biểu hiện sự tụt dốc của đạo đức, của lòng nhân ái. Nhưng thái độ vô cảm đến mức nhởn nhơ, cổ vũ bạo lực mới là sự tụt dốc về nhân cách đáng sợ nhất. Thái độ đó chính là mầm mống nuôi dưỡng của bạo lực.
(Trích Khi học trò nhởn nhơ trước bạo lực học đường, dantri.com.vn)
Câu 1 (1,0 điểm): Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?
Câu 2 (1,0 điểm):Theo đoạn trích thái độ nhởn nhơ, vô cảm của học trò trước bạo lực được biểu hiện như thế nào?
Câu 3 (1,0 điểm): Nêu nội dung chính của đoạn trích trên?
Câu 4 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của phép liên kết được sử dụng trong đoạn văn: “Có thể nói hiện nay, bạo lực học đường là biểu hiện sự tụt dốc của đạo đức, của lòng nhân ái. Nhưng thái độ vô cảm đến mức nhởn nhơ, cổ vũ bạo lực mới là sự tụt dốc về nhân cách đáng sợ nhất. Thái độ đó chính là mầm mống nuôi dưỡng của bạo lực.”
Câu 5(1,0 điểm): Qua đoạn trích trên, em rút ra được thông điệp gì cho bản thân?
Câu 6(1,0 điểm): Em có đồng ý với ý kiến: “Có thể nói hiện nay, bạo lực học đường là biểu hiện sự tụt dốc của đạo đức, của lòng nhân ái ” không? Vì sao?
TÌM HIỂU TÁC GIẢ TÁC PHẨM (Nhấn để mở/đóng)
Tác giả
- Bài viết được trích từ báo Dân trí (dantri.com.vn), là một tờ báo điện tử uy tín.
- Tác giả thuộc nhóm phóng viên – nhà báo chuyên viết về các vấn đề giáo dục – xã hội.
- Bài viết thể hiện góc nhìn mang tính phê phán – cảnh tỉnh, nhằm hướng cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, đến ý thức đạo đức, nhân cách.
Tác phẩm
- Nhan đề: Khi học trò nhởn nhơ trước bạo lực học đường
- Thể loại: Nghị luận xã hội (báo chí).
- Hoàn cảnh ra đời: Xuất hiện trong bối cảnh nhiều vụ học sinh đánh nhau, quay clip tung lên mạng khiến dư luận lo lắng.
- Nội dung chính:
- Phản ánh thực trạng học sinh vô cảm, cổ vũ khi xảy ra bạo lực học đường.
- Phê phán thái độ thờ ơ, xem bạo lực như trò vui.
- Cảnh báo nguy cơ suy thoái đạo đức và nhân cách của giới trẻ.
- Nghệ thuật:
- Giọng văn sắc sảo, trực diện, mang tính cảnh báo.
- Sử dụng phép đối lập, so sánh (“y như các em đang dự lễ hội…”) tạo ấn tượng mạnh.
- Hình ảnh chân thực, ngôn từ giàu sức gợi cảm xúc.
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT (Nhấn để mở/đóng)
Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là nghị luận.
Câu 2.
– Theo đoạn trích: Thái độ nhởn nhơ, vô cảm của học trò được biểu hiện: những cô cậu học trò trong “tà áo trắng tinh khôi” đứng xung quanh hét hò, cổ vũ. Nhiều học trò còn tranh thủ làm duyên, tạo dáng khi những chiếc điện thoại chĩa vào để chụp, quay lại hiện trường.
Câu 3.
– Nội dung chính của đoạn văn: Bàn luận về thái độ nhởn nhơ, vô cảm, cổ vũ cho bạo lực học đường của một số bộ phận giới trẻ hiện nay.
Câu 4.
– Phép liên kết:
+ Phép nối: nhưng
+ Phép lặp: thái độ, bạo lực
+ Phép thế “đó” thế cho “vô cảm”
– Tác dụng :
+ Tạo sự liên kết về hình thức
+ Tạo sự liên kết về mặt nội dung. Các câu trong đoạn văn được sắp xếp theo thứ tự trước sau hợp lý và cùng hướng đến một nội dung: thể hiện thái độ của tác giả lên án, phê phán gay gắt trước suy nghĩ lệch lạc, thờ ơ, vô cảm của một số bộ phận giới trẻ với bạo lực học đường.
Câu 5.
-HS có thể đưa ra nhiều thông điệp khác nhau nhưng phải phù hợp với nội dung đoạn trích. Có thể như:
-Cần phải chấm dứt ngay tình trạng bạo lực học đường, phải xây dựng một môi trường học đường an toàn, lành mạnh, trường học thân thiện, học sinh tích cực.
Câu 6.
-HS lựa chọn phương án trả lời: Đồng ý.
-Vì:
+ Bạo lực học đường là biểu hiện của sự tụt dốc đạo đức, học sinh không tuân thủ nội quy trường học nên mới dẫn đến những mâu thuẫn và bạo lực.
+ Bạo lực học đường là biểu hiện tụt dốc của lòng nhân ái: giữa các học sinh không còn sự thân thiện, tương thân, tương ái.
-Vậy nên, HS cần tuân thủ nội quy trường học, giữ sự đoàn kết, không nên có những hành vi bạo lực.
CÁC CÂU HỎI MỞ RỘNG (Nhấn để mở/đóng)
Câu hỏi nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Vì sao tác giả khẳng định rằng thái độ vô cảm mới là “sự tụt dốc nhân cách đáng sợ nhất”?
- Phân tích hình ảnh so sánh “y như các em đang dự một lễ hội…” và nêu hiệu quả biểu đạt của nó.
- Những biểu hiện của bạo lực học đường hiện nay khác gì so với trước kia? Đoạn trích đã phản ánh khía cạnh nào nổi bật nhất?
- Theo em, vì sao nhiều bạn trẻ lại thích quay clip, cổ vũ khi thấy bạn bè đánh nhau?
- Tác giả sử dụng giọng điệu như thế nào trong đoạn trích? Giọng điệu ấy góp phần thể hiện thái độ của tác giả ra sao?
Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Nếu chứng kiến một vụ bạo lực học đường, em sẽ làm gì để giải quyết tình huống đúng đắn và an toàn?
- Hãy kể một câu chuyện thực tế (ở trường, cộng đồng, mạng xã hội) khiến em suy nghĩ về sự vô cảm của giới trẻ.
- Theo em, nhà trường và gia đình cần làm gì để giảm bạo lực học đường?
- Liên hệ bản thân: Em đã bao giờ đứng ngoài trước nỗi đau của bạn khác? Em rút ra điều gì sau khi đọc đoạn trích?
- Từ bài báo, hãy đề xuất một giải pháp cụ thể để xây dựng môi trường học đường giàu lòng nhân ái.
Câu hỏi trắc nghiệm (5 câu)
1. Vấn đề được nêu bật trong đoạn trích là gì?
A. Thành tích học tập của học sinh
B. Bạo lực học đường và sự vô cảm của học sinh
C. Công nghệ trong nhà trường
D. Tinh thần đoàn kết của học sinh
→ Đáp án: B
2. Thái độ nào KHÔNG phải là biểu hiện vô cảm theo đoạn trích?
A. Hét hò, cổ vũ
B. Quay clip, chụp ảnh
C. Chạy vào can ngăn
D. Tạo dáng trước camera
→ Đáp án: C
3. Câu văn “Thái độ đó chính là mầm mống nuôi dưỡng của bạo lực” có thể xem là:
A. Nhận định mang tính khẳng định
B. Một câu hỏi tu từ
C. Lời kể đơn thuần
D. Miêu tả cảnh vật
→ Đáp án: A
4. Tác giả sử dụng hình ảnh “tà áo trắng tinh khôi” nhằm:
A. Nhấn mạnh sự hồn nhiên, trong sáng bị hoen ố bởi hành vi vô cảm
B. Miêu tả đồng phục đẹp của học sinh
C. Ca ngợi học sinh
D. So sánh với áo truyền thống
→ Đáp án: A
5. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là:
A. Miêu tả
B. Biểu cảm
C. Nghị luận
D. Tự sự
→ Đáp án: C
