Đọc hiểu văn bản Học sinh khổ vì học: 9 điểm chưa đủ, con phải được 10
Xung quanh chúng ta là vô số đứa trẻ lớn lên trong sự kỳ vọng ngày càng cao của các phụ huynh đặt trọn vào việc học. Là vô số bạn nhỏ luôn bị áp cái khuôn về sự giỏi giang thông qua điểm số, thành tích, danh hiệu, bảng cấp. Là vô số thanh xuân cặm cụi học hành rồi thỉnh thoảng vỡ òa giấc mơ thoát cái mắc “con ngoan, trò giỏi, học sinh xuất sắc”…
Khi tiếng trống bế giảng năm học vang lên, mùa trao tặng giấy khen, phần thưởng rộn ràng. Và mạng xã hội lại ngập tràn con mưa khoe giấy khen, cơn bão khoe thành tích của mẹ, cha… Chỉ mong ai kia đừng cứ ngắm nghĩa mãi về “con nhà người ta” mà quay ngoắt sang chê bai và phủ nhận nỗ lực của đứa trẻ bên cạnh mình! Mong ai kia đừng khư khư giữ định kiến đánh giá năng lực của một đứa trẻ thông qua các kì thi! Mong ai kia thấu hiểu. con cái chúng ta đã học hành vất vả thế nào, vượt qua kì thi nhọc nhằn ra sao để nhẹ lời nói, lơi ánh mắt, bớt câu dằn hắt, thôi cái nhìn đe nẹt. Bởi điểm số, thành tích cuối cùng cũng chỉ là “tấm áo khoác” của trẻ! Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng, có năng khiếu và sở thích khác biệt. Chúng ta đừng bao giờ áp đặt một cái khuôn bắt mọi đứa trẻ phải giỏi đều các môn, xuất sắc ở mọi khía cạnh và thành công ở tất cả thời điểm!
Yêu thương con đúng cách là đồng hành cùng con bước qua từng nấc thang trưởng thành với tính kiên nhẫn, lòng bao dung và cả sự thấu hiểu. Song hành cùng con, phát hiện và vun bồi năng lực thực sự của trẻ chính là ướm cho con “chiếc áo” vừa vặn, thỏa mãn và hữu ích!
(Trích Học sinh khổ vì học: 9 điểm chưa đủ, con phải được 10, Nguyễn Ngọc, Báo Tuổi trẻ online, 31/ 12/ 2022).
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1: Xác định kiểu văn bản?
Câu 2: Theo văn bản, như thế nào là yêu thương con đúng cách?
Câu 3: Chỉ ra một biện pháp liên kết câu trong đoạn văn sau:
“Xung quanh chúng ta là vô số đứa trẻ lớn lên trong sự kỳ vọng ngày càng cao của các phụ huynh đặt trọn vào việc học. Là vô số bạn nhỏ luôn bị áp cái khuôn về sự giỏi giang thông qua điểm số, thành tích, danh hiệu, bảng cấp. Là vô số thanh xuân cặm cụi học hành rồi thỉnh thoảng vỡ òa giấc mơ thoát cái mắc ‘con ngoan, trò giỏi, học sinh xuất sắc’.”
Câu 4: Em hiểu nghĩa của từ “chiếc áo” trong câu văn: Song hành cùng con, phát hiện và vun bồi năng lực thực sự của trẻ chính là ướm cho con “chiếc áo” vừa vặn, thỏa mãn và hữu ích!” là gì?
Câu 5: Em có đồng ý với quan điểm: Chúng ta đừng bao giờ áp đặt một cái khuôn bắt mọi đứa trẻ phải giỏi đều các môn, xuất sắc ở mọi khía cạnh và thành công ở tất cả thời điểm!” không? Vì sao?
Câu 6: Theo em cần làm gì để giảm áp lực mà vẫn đảm bảo hiệu quả học tập?
TÌM HIỂU TÁC GIẢ TÁC PHẨM (Nhấn để mở/đóng)
I. Tác giả
-
Nguyễn Ngọc là tác giả bài viết đăng trên Báo Tuổi trẻ Online, một tờ báo lớn có uy tín, thường xuyên đăng tải các bài viết mang tính giáo dục, phản ánh các vấn đề xã hội hiện đại.
-
Tác giả có giọng văn giàu cảm xúc, kết hợp giữa lí lẽ và thực tiễn, thường nêu bật những vấn đề liên quan đến áp lực học đường, giáo dục gia đình, sự phát triển tâm lí trẻ em.
II. Tác phẩm
1. Thông tin chung
-
Bài viết trích từ: “Học sinh khổ vì học: 9 điểm chưa đủ, con phải được 10” đăng ngày 31/12/2022 trên Báo Tuổi trẻ Online.
-
Thể loại: Nghị luận – báo chí.
-
Chủ đề: Phản ánh áp lực thành tích mà nhiều học sinh đang phải gánh chịu; đồng thời kêu gọi phụ huynh thay đổi quan niệm về việc học và cách đánh giá năng lực của con.
2. Nội dung chính
-
Phản ánh thực trạng trẻ em bị áp lực thành tích từ gia đình và xã hội, bị đánh giá qua điểm số, giấy khen.
-
Nhấn mạnh: Mỗi đứa trẻ có năng lực, sở trường riêng, không nên áp đặt một “khuôn mẫu” giỏi đều.
-
Kêu gọi cha mẹ đồng hành, thấu hiểu, tạo môi trường lành mạnh để con phát triển tự nhiên.
-
Khẳng định rằng yêu thương đúng cách là giúp con khoác lên mình “chiếc áo vừa vặn” – tức là sự lựa chọn phù hợp với khả năng và hạnh phúc của con.
3. Nghệ thuật đặc sắc
-
Lập luận chặt chẽ, kết hợp dẫn chứng thực tế: thời điểm bế giảng, giấy khen, mạng xã hội…
-
Giọng văn cảm xúc, gần gũi, dùng nhiều hình ảnh giàu sức gợi như “con nhà người ta”, “cái khuôn”, “chiếc áo khoác”.
-
Phép liệt kê, điệp cấu trúc, tạo nhấn mạnh và sức lan tỏa cảm xúc.
-
Cách viết mang tính đối thoại nhẹ nhàng, như lời nhắn nhủ đến cha mẹ.
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT (Nhấn để mở/đóng)
Câu 1.
– kiểu văn bản: Nghị luận
– Phương thức biểu đạt: Nghị luận
Câu 2.
Theo văn bản, yêu thương con đúng cách là đồng hành cùng con trong từng bước trưởng thành với sự kiên nhẫn, bao dung và thấu hiểu. Đó là cùng con khám phá và nuôi dưỡng năng lực thực sự, tạo điều kiện cho con phát triển theo cách phù hợp nhất với khả năng của mình, thay vì áp đặt những kỳ vọng quá cao.
Câu 3.
Biện pháp liên kết câu: Dùng lặp cấu trúc “Là vô số…” để tạo sự liền mạch, nhấn mạnh tính phổ biến của tình trạng áp lực học tập đối với nhiều trẻ em.
Câu 4.
Trong câu này, “chiếc áo” là hình ảnh ẩn dụ cho việc phát triển phù hợp với khả năng và sở thích của trẻ. Nó ám chỉ việc nuôi dưỡng một môi trường học tập và phát triển vừa sức, không gây áp lực và đáp ứng nhu cầu riêng của mỗi đứa trẻ để chúng phát triển tự nhiên và hiệu quả.
Câu 5.
Em đồng ý với quan điểm này vì mỗi đứa trẻ đều có năng lực, sở thích và cá tính riêng biệt. Việc áp đặt trẻ vào những tiêu chuẩn chung có thể làm mất đi sự tự tin, niềm vui học tập và kìm hãm sự phát triển tự nhiên. Thay vì yêu cầu trẻ đạt được những thành tích hoàn hảo, phụ huynh nên khuyến khích con khám phá năng lực, học hỏi những kỹ năng cần thiết, và quan trọng là giúp con phát triển toàn diện, vui vẻ và tự do.
Câu 6.
HS nêu được một vài giải pháp để giảm áp lực học tập hiệu quả:
– Tổ chức thời gian hợp lý: Lập kế hoạch học tập và nghỉ ngơi khoa học để tránh tình trạng học quá tải.
– Tập trung vào chất lượng thay vì số lượng: Đặt mục tiêu cụ thể và thực tế; học sâu hiểu rõ thay vì học nhiều mà không hiệu quả.
– Duy trì thói quen vận động, giải trí: Tham gia các hoạt động ngoại khóa, thư giãn tinh thần để tái tạo năng lượng.
– Nhận sự hỗ trợ từ gia đình và thầy cô: Tạo môi trường học tập lành mạnh, đồng hành và động viên thay vì chỉ chú trọng vào kết quả.
CÂU HỎI MỞ RỘNG (Nhấn để mở/đóng)
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
-
Theo tác giả, những tác động tiêu cực nào xảy ra khi phụ huynh quá đề cao thành tích học tập của con?
-
Vì sao tác giả cho rằng điểm số chỉ là “tấm áo khoác”? Hình ảnh này giúp người đọc hiểu sâu hơn điều gì?
-
Hãy phân tích hiệu quả của việc sử dụng điệp cấu trúc “Là vô số…” ở đoạn đầu văn bản.
-
Quan niệm của tác giả về việc đánh giá năng lực trẻ nhỏ khác gì so với quan niệm truyền thống?
-
Thông điệp “đừng ngắm con nhà người ta mà phủ nhận nỗ lực của con mình” gợi cho em suy nghĩ gì về giá trị của sự công nhận trong giáo dục?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
-
Hãy kể một lần em cảm thấy áp lực vì điểm số hoặc thành tích. Em rút ra điều gì cho bản thân?
-
Theo em, cha mẹ và thầy cô cần thay đổi điều gì để giúp học sinh học tập trong hạnh phúc hơn?
-
Em có đồng ý quan điểm: “Không phải đứa trẻ nào cũng sinh ra để trở thành học sinh xuất sắc”? Vì sao?
-
Nếu được gửi một lời nhắn đến các bậc cha mẹ sau khi đọc văn bản này, em sẽ nói gì?
-
Liên hệ văn bản với một tác phẩm khác cùng nói về áp lực học đường hoặc tâm lí tuổi trẻ.
C. Câu hỏi trắc nghiệm (5 câu)
Câu 1: Văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ nào?
A. Nghệ thuật
B. Hành chính
C. Báo chí
D. Khoa học
→ Đáp án: C
Câu 2: Tác giả phê phán điều gì qua đoạn trích?
A. Trẻ em không chịu học
B. Phụ huynh áp đặt thành tích
C. Nhà trường cho quá nhiều bài tập
D. Xã hội đánh giá thấp học sinh
→ Đáp án: B
Câu 3: Từ “chiếc áo” là hình ảnh ẩn dụ cho:
A. Quần áo đẹp của trẻ
B. Sự chăm sóc vật chất
C. Môi trường học tập và lựa chọn phù hợp với năng lực trẻ
D. Tâm trạng của trẻ
→ Đáp án: C
Câu 4: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là:
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Biểu cảm
D. Nghị luận
→ Đáp án: D
Câu 5: Mục đích chính của văn bản là:
A. Giải trí
B. Kể chuyện
C. Nêu quan điểm về cách yêu thương và giáo dục con
D. Thông báo kết quả học tập
→ Đáp án: C
