Tìm hiểu tác giả tác phẩm
1. Tác giả
- Hồ Minh là tác giả bài viết Đọc sách theo tấm gương Bác Hồ đăng trên Báo Vĩnh Long Online.
- Các bài viết của tác giả thường mang tính nghị luận – báo chí, tập trung vào:
- Giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống
- Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
- Văn phong rõ ràng, giàu dẫn chứng, kết hợp hài hòa giữa lí lẽ và bằng chứng xác thực.
2. Tác phẩm
- Nhan đề: Đọc sách theo tấm gương Bác Hồ
- Thể loại: Văn bản nghị luận (nghị luận xã hội – nghị luận tư tưởng đạo lí)
- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
- Xuất xứ: Báo Vĩnh Long Online, ngày 23/05/2020
- Nội dung chính:
- Nêu tấm gương đọc sách, báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Trình bày những phương pháp đọc sách khoa học, hiệu quả của Bác
- Gợi ra bài học cho người đọc, đặc biệt là thế hệ trẻ
- Giá trị tư tưởng:
- Khẳng định vai trò quan trọng của việc đọc sách
- Định hướng đọc có chọn lọc – đọc có suy nghĩ – đọc gắn với thực hành
- Giá trị giáo dục:
- Bồi dưỡng ý thức tự học
- Rèn luyện phương pháp học tập suốt đời
Đọc hiểu bài Đọc sách theo tấm gương Bác Hồ
– Sinh thời, Bác Hồ đã từng khuyên rằng: “Bất luận làm công việc gì cũng cần phải đọc. Người mới học chữ cần đọc để không mù lại, người làm công an cần đọc để nắm tình hình. Những người làm công việc chuyên môn cần phải đọc để nâng cao trình độ. Người làm quản lý lãnh đạo cần phải đọc để quản lý, lãnh đạo tốt hơn. Làm nhà báo, nhà văn lại càng phải đọc”. Tấm gương thích đọc sách, báo cùng những lời khuyên của Người, chính là lời nhắc nhở cho những người đang học tập, nghiên cứu và lao động trong nhiều lĩnh vực phải noi theo. (…)
– Phương pháp đọc sách, báo của Bác Hồ rất khoa học, vì muốn không mất thời gian đọc lại nhiều lần về thông tin đó, Bác ghi chép và phân loại các thông tin trong sách, báo hoặc sử dụng bút màu đánh dấu những nội dung trọng tâm. Trong tác phẩm “Hồi ký – Người là Hồ Chí Minh” của Hội Nhà văn xuất bản năm 1995, đề cập màu mực biểu thị quy định, như: “Gạch xanh là nói về chính trị, gạch đỏ là nói về chữ nghĩa”.
– Quan điểm thứ hai về cách đọc sách của Bác Hồ là phải suy nghĩ kỹ, không nhất thời tin tưởng một cách mù quáng; đọc phải nắm cốt lõi và cái thần của tác phẩm, đồng thời biết đánh giá ưu khuyết điểm; muốn làm được người đọc phải có kiến thức rộng cùng khả năng phân tích và tổng hợp. Trong tác phẩm “Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5”, của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, có đề cập đến quan điểm của Bác không đồng tình về việc “thuộc lòng từng câu, từng chữ, để đem lòe thiên hạ”.
– Thứ ba là Bác tán thành quan điểm của học giả Lê Quý Đôn: “Đọc sách không cần nhiều, đọc được một chữ đem áp dụng được một chữ, thế là được”. Với Bác là áp dụng những điều đã đọc vào thực tế cuộc sống rất quan trọng, bởi “dù xem được hàng ngàn quyển lý luận nếu không biết đem ra thực hành, thì khác nào cái hòm đựng sách”. Thực tế đã chứng minh cho chúng ta thấy rõ phương pháp đọc sách và vận dụng vào thực tế thông qua tác phẩm “Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Mác- Lênin”, Bác Hồ viết: “Chính là do cố gắng vận dụng những lời dạy của Lênin nhưng vận dụng một cách có sáng tạo, phù hợp với thực tế Việt Nam ngày nay, mà chúng ta đã chiến đấu và giành được thắng lợi như các đồng chí đã biết”.
(Dẫn theo “Đọc sách theo tấm gương Bác Hồ”, Hồ Minh, Báo Vĩnh Long online, số ra 23/05/2020)
Thực hiện yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định luận đề của văn bản trên.
Câu 2. (0,5 điểm) Để làm sáng tỏ luận đề, trong đoạn (4) tác giả đã triển khai luận điểm nào?
Câu 3. (1,0 điểm) Phân tích vai trò của bằng chứng được sử dụng trong đoạn (3).
Câu 4. (1,0 điểm) Em hiểu gì về thái độ của tác giả khi bàn về vấn đề trên?
Câu 5. (1,0 điểm) Bài học nào từ văn bản có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?
Hướng dẫn giải chi tiết
| 1 | Luận đề: Bàn về tấm gương đọc sách báo và những phương pháp đọc sách hiệu quả của Bác Hồ. |
| 2 | Luận điểm: Bác tán thành quan điểm của học giả Lê Quý Đôn: “Đọc sách không cần nhiều, đọc được một chữ đem áp dụng được một chữ, thế là được”. |
| 3 | – Bằng chứng trong đoạn (3): Trong tác phẩm “Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5”, của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, có đề cập đến quan điểm của Bác không đồng tình về việc “thuộc lòng từng câu, từng chữ, để đem lòe thiên hạ”.
– Vai trò: + Giúp cho lập luận chặt chẽ, logic, giàu sức thuyết phục, tăng độ tin cậy cho bài viết. + Tập trung làm sáng tỏ luận điểm: đọc sách…là phải suy nghĩ kỹ, không nhất thời tin tưởng một cách mù quáng;… Từ đó góp phần làm nổi bật luận đề: tấm gương đọc sách báo và những phương pháp đọc sách hiệu quả của Bác Hồ . |
| 4 | Thái độ của tác giả:
– Ca ngợi trân trọng tấm gương đọc sách, và các phương pháp đọc sách hiệu quả của Bác. – Trân trọng giá trị của sách, đề cao vai trò của sách trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác, cũng như trong cuộc sống con người nói chung. – Mong muốn mỗi chúng ta học tập tấm gương đọc sách của Bác, tìm cho mình phương pháp đọc sách hiệu quả để tiếp thu nhiều tri thức trong cuộc sống. |
| 5 | – Hs nêu một bài học phù hợp với nội dung của văn bản. (Có thể theo hướng: Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của sách trong cuộc sống; chịu khó đọc và tìm hiểu sách…)
– Lí giải một cách hợp lí, thuyết phục. |
Hệ thống câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Theo tác giả, vì sao “bất luận làm công việc gì cũng cần phải đọc”?
- Phân tích ý nghĩa lời dạy của Bác: “Đọc sách không cần nhiều, đọc được một chữ đem áp dụng được một chữ”.
- Em hiểu thế nào về quan điểm của Bác Hồ khi phê phán việc “thuộc lòng từng câu, từng chữ để lòe thiên hạ”?
- Qua văn bản, hãy chỉ ra những phương pháp đọc sách khoa học của Bác Hồ.
- Theo em, phương pháp đọc sách của Bác Hồ còn phù hợp với học sinh hiện nay không? Vì sao?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Từ văn bản, em rút ra bài học gì cho việc đọc sách của bản thân trong học tập hiện nay?
- Em hãy nêu một thói quen đọc sách chưa hiệu quả của học sinh hiện nay và đề xuất cách khắc phục.
- Liên hệ với thực tế, việc đọc sách gắn với thực hành có ý nghĩa như thế nào đối với việc học tập của em?
- Em sẽ làm gì để xây dựng cho mình một phương pháp đọc sách khoa học theo gương Bác Hồ?
- Trong thời đại công nghệ số, làm thế nào để vừa sử dụng internet hiệu quả vừa giữ được thói quen đọc sách lành mạnh?
C. Câu hỏi trắc nghiệm khách quan (5 câu)
Câu 1. Luận đề chính của văn bản là gì?
A. Vai trò của internet trong việc đọc sách
B. Tấm gương đọc sách và phương pháp đọc sách hiệu quả của Bác Hồ
C. Lịch sử đọc sách của Chủ tịch Hồ Chí Minh
D. Thực trạng học sinh ngày nay không đọc sách
→ Đáp án: B
Câu 2. Phương pháp đọc sách nào sau đây không được nhắc đến trong văn bản?
A. Ghi chép và phân loại thông tin
B. Đánh dấu nội dung quan trọng
C. Đọc thật nhanh để tiết kiệm thời gian
D. Suy nghĩ, đánh giá nội dung sách
→ Đáp án: C
Câu 3. Quan điểm nào của Bác Hồ thể hiện rõ nhất tinh thần học đi đôi với hành?
A. Đọc sách phải đọc nhiều
B. Thuộc lòng từng câu chữ
C. Đọc một chữ áp dụng được một chữ
D. Chỉ đọc sách chính trị
→ Đáp án: C
Câu 4. Việc tác giả trích dẫn các tác phẩm như Hồ Chí Minh toàn tập có tác dụng chủ yếu gì?
A. Làm bài viết dài hơn
B. Tăng tính biểu cảm
C. Tăng tính xác thực và thuyết phục
D. Giải trí cho người đọc
→ Đáp án: C
Câu 5. Thái độ của tác giả đối với tấm gương đọc sách của Bác Hồ là gì?
A. Phê phán
B. Thờ ơ
C. Ca ngợi, trân trọng
D. Nghi ngờ
→ Đáp án: C
