Đáp án đọc hiểu bài Để ChatGPT thúc đẩy sự phát triển của giáo dục

Tìm hiểu tác giả tác phẩm

Tác giả:

Nguyễn Nhâm – là tác giả của bài viết “Để ChatGPT thúc đẩy sự phát triển của giáo dục”, được đăng tải trên chuyên trang điện tử vov.vn (Đài Tiếng nói Việt Nam) vào ngày 25-4-2023.
Tác giả đưa ra cái nhìn đa chiều về công cụ trí tuệ nhân tạo ChatGPT, đồng thời thể hiện quan điểm rõ ràng về cách sử dụng nó sao cho hiệu quả và phù hợp trong môi trường giáo dục hiện đại.

Tác phẩm:

• Là văn bản nghị luận – thông tin, mang tính thời sự, được viết trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của AI (trí tuệ nhân tạo) và ảnh hưởng của nó đến giáo dục.
• Văn bản phản ánh cả mặt tích cực (lợi ích, hỗ trợ học tập, giảng dạy, cá nhân hóa học tập…) và mặt tiêu cực (phụ thuộc, gian lận, mất an toàn dữ liệu,…) của ChatGPT.
• Qua đó, tác phẩm gợi mở định hướng sử dụng công cụ này một cách có trách nhiệm, phục vụ phát triển năng lực số cho người học trong thời đại 4.0.

Đọc hiểu bài Để ChatGPT thúc đẩy sự phát triển của giáo dục

(1) ChatGPT (Chat Generative Pre-training Transformer) là một chương trình kết hợp với AI để tương tác với con người, do Công ty OpenAI phát triển. Chat GPT sở hữu nhiều chức năng khác nhau, bao gồm trả lời câu hỏi, giải phương trình toán học, viết văn bản, bài luận, làm thơ, soạn nhạc, thiết kế, gỡ lỗi và sửa mã trong lập trình, dịch giữa các ngôn ngữ, tạo bản tóm tắt văn bản. Thậm chí có thể tạo ra các ý tưởng sơ khai về chiến lược kinh doanh hay lên kế hoạch cho một hoạt động cụ thể.

Trong lĩnh vực giáo dục, ChatGPT giúp công việc của giáo viên, học sinh, sinh viên trở nên thuận lợi, dễ dàng hơn, đặc biệt là góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. ChatGPT giúp giáo viên giải phóng khỏi một số công việc, tập trung vào thay đổi cách thức dạy học từ truyền đạt nội dung là chủ yếu sang phát triển năng lực sáng tạo của người học và thúc đẩy học tập theo hướng cá thể hóa. Chẳng hạn, sử dụng ChatGPT để tạo tình huống trong giảng dạy hay giao bài tập cho học sinh.

ChatGPT giúp học sinh, sinh viên mạnh dạn hơn trong học tập, đưa ra các câu hỏi và tranh luận. Khi tiếp xúc trực tiếp với thầy cô, học sinh thường e ngại, không dám hỏi hoặc rất ít hỏi, còn với ChatGPT, người học có thể hỏi mọi câu hỏi. Điều này đồng nghĩa với ChatGPT đi đúng với bản chất của giáo dục hiện đại. Việc khuyến khích sử dụng ChatGPT một cách có trách nhiệm cũng như việc hình thành năng lực số, tận dụng công cụ số là cách thức để giáo viên, học sinh, sinh viên phát triển bản thân, phục vụ việc học tập và phát triển nghề nghiệp.

(2) Tuy nhiên, ChatGPT còn bộc lộ nhiều hạn chế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu sử dụng nó một cách vô trách nhiệm và thiếu đạo đức. Trước hết, độ chính xác không đồng đều về dữ kiện thực tế của ChatGPT, trong nhiều trường hợp nội dung hồi đáp bị sai lệch, bởi thông tin đưa ra dựa trên dữ liệu tổng hợp từ nguồn Internet có thể không chính xác. Hơn nữa, kho dữ liệu hiện tại mà Chat GPT sử dụng chỉ mới được cập nhật đến năm 2021. […]

Với khả năng tạo ra các đoạn văn, bài thơ, bài tiểu luận khá mạch lạc chỉ trong thời gian ngắn, xuất hiện những lo ngại về nguy cơ phụ thuộc của người học vào ChatGPT, dẫn đến hạn chế về tư duy phản biện cũng như kĩ năng giải quyết vấn đề. ChatGPT có thể “tiếp tay” cho việc gian lận học thuật và nguy cơ xói mòn trí tuệ người học. [..]

Mặc dù cho đến nay, OpenAI đã có một số biện pháp bảo vệ, ngăn ngừa mọi người yêu cầu ChatGPT tạo mã phần mềm độc hại, nhưng vẫn có kẽ hở khiến giáo viên, học sinh, sinh viên có thể bị mất cắp dữ liệu một cách nhanh chóng. ChatGPT tạo ra một phần mềm độc hại có thể đánh cắp dữ liệu người khác mà không bị phát hiện chỉ trong thời gian rất ngắn (vài giờ). Sau khi nắm giữ dữ liệu, nó có thể chia dữ liệu thành các phần nhỏ hơn và ẩn các phần đó trong các hình ảnh khác trên thiết bị. Những hình ảnh được tải lên thư mục Google Drive và rất khó bị phát hiện.

(Theo Nguyễn Nhâm, Để ChatGPT thúc đẩy sự phát triển của giáo dục,

dẫn theo vov.vn, ngày 25-4-2023)

Câu 1. ChatGPT là gì?

Câu 2. Đoạn trích cho thấy hai khía cạnh nào của ChatGPT?

Câu 3. Xác định tên gọi và tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: ChatGPT sở hữu nhiều chức năng khác nhau, bao gồm trả lời câu hỏi, giải phương trình toán học, viết văn bản, bài luận, làm thơ, soạn nhạc, thiết kế, gỡ lỗi và sửa mã trong lập trình, dịch giữa các ngôn ngữ, tạo bản tóm tắt văn bản.

Câu 4. Anh/ Chị có đồng tình với ý kiến sau của tác giả hay không? Vì sao?

Với khả năng tạo ra các đoạn văn, bài thơ, bài tiểu luận khá mạch lạc chỉ trong thời gian ngắn, xuất hiện những lo ngại về nguy cơ phụ thuộc của người học vào ChatGPT, dẫn đến hạn chế về tư duy phản biện cũng như kĩ năng giải quyết vấn đề.

Câu 5. Từ đoạn trích, kết hợp với những trải nghiệm của bản thân, anh/ chị hãy nêu ra một giải pháp để sử dụng ChatGPT có hiệu quả. Trình bày trong khoảng 5 – 7 dòng.

Hướng dẫn giải chi tiết

Câu 1.

ChatGPT (Chat Generative Pre-training Transformer) là một chương trình kết hợp với AI để tương tác với con người, do Công ty OpenAI phát triển

Câu 2.

Đoạn trích cho thấy hai khía cạnh tích cực và tiêu cực (hoặc tác dụng và hạn chế) của ChatGPT.

Câu 3.

– Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn là biện pháp liệt kê.

– Tác dụng: thể hiện được chức năng ứng dụng rất đa dạng và phong phú của ChatGPT.

Câu 4.

HS bày tỏ sự đồng tình hoặc phản đối của mình với ý kiến đã nêu.

Lập luận cần chặt chẽ, có sức thuyết phục.

– Nếu đồng tình, có thể lập luận theo hướng: Điều lo ngại của mọi người là đúng. Bởi khi người học không tự mình giải quyết vấn đề mà luôn tìm kiếm câu trả lời hoặc giải pháp từ ChatGTP, sử dụng luôn/ lạm dụng những kết quả mà ChatGTP cung cấp thì người học sẽ luôn bị phụ thuộc vào công cụ này, lười suy nghĩ, hạn chế về tư duy phản biện (phân biệt đúng / sai) cũng như kĩ năng giải quyết vấn đề (tự mình giải quyết các nhiệm vụ đặt ra trong học tập).

– Nếu phản đối, có thể lập luận theo hướng: Không quá lo ngại về điều đó vì trên thực tế không phải câu trả lời nào của ChatGTP cũng đúng và hoàn hảo. Bài làm của HS sẽ được GV đánh giá.

Nếu GV chỉ ra được những sai sót hoặc không hợp lí trong các câu trả lời hoặc sản phẩm của HS (lấy từ ChatGTP) thì HS sẽ không thể cứ tiếp tục lạm dụng công cụ này.

Câu 5.

HS trả lời theo quan điểm riêng. Câu trả lời cần chặt chẽ, có sức thuyết phục. Độ dài câu trả lời theo số dòng quy định.

Tham khảo một trong những giải pháp sau:

– Tìm kiếm câu trả lời từ ChatGTP để tiết kiệm thời gian và có những dữ liệu bạn đầu. Nhưng sau đó cần kiểm chứng thông tin ấy từ các nguồn dẫn thông tin khác (như Google chẳng hạn) để quyết định xem có nên sử dụng thông tin lấy từ ChatGTP hay không.

– Hầu hết các câu trả lời của ChatGPT đều không dẫn nguồn, vì thế không sử dụng ChatGPT cho các quyết định quan trọng.

– Các thầy cô giáo cần hướng dẫn HS chỉ coi ChatGPT là công cụ, không nên lạm dụng nó. GV cần giáo dục ý thức, lòng tự trọng cho người học; đồng thời, thay đổi định dạng bài kiểm tra để loại bỏ các công cụ AI,…

Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm

Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận

Theo đoạn trích, ChatGPT có thể hỗ trợ người học như thế nào trong quá trình học tập?

Em hãy phân tích nguy cơ nào khiến ChatGPT có thể trở thành “con dao hai lưỡi” đối với học sinh, sinh viên?

Em có nhận xét gì về việc ChatGPT giúp người học “mạnh dạn hơn trong học tập”?

Vì sao tác giả nhấn mạnh rằng cần sử dụng ChatGPT một cách có trách nhiệm?

Văn bản thể hiện thái độ của người viết đối với ChatGPT như thế nào? Em có đồng tình với thái độ ấy không?

Câu hỏi liên hệ – vận dụng

Từ thực tế học tập của bản thân, em đã từng sử dụng ChatGPT chưa? Việc đó mang lại lợi ích hay bất cập gì?

Em hãy liên hệ một công cụ AI khác đang được sử dụng trong đời sống (như Google Assistant, Canva AI, Grammarly…) để so sánh với ChatGPT về lợi ích và rủi ro.

Theo em, giáo viên cần làm gì để giúp học sinh sử dụng ChatGPT đúng mục đích và hiệu quả?

Từ văn bản, liên hệ đến khái niệm “năng lực số” trong giáo dục. Em hiểu năng lực số là gì? Vì sao cần trang bị nó cho học sinh?

Nếu em là người phụ trách truyền thông trong trường, em sẽ chọn cách nào để tuyên truyền về sử dụng AI an toàn – hiệu quả? Vì sao?

Câu hỏi trắc nghiệm khách quan

Câu 1. ChatGPT là sản phẩm của công ty nào?
A. Microsoft
B. Google
C. OpenAI
D. IBM
Đáp án: C

Câu 2. Theo văn bản, một trong những tác dụng của ChatGPT đối với giáo viên là gì?
A. Giảm thời gian lên lớp
B. Tự động hóa việc chấm điểm
C. Giải phóng một số công việc để đổi mới phương pháp dạy
D. Hạn chế việc tiếp xúc với học sinh
Đáp án: C

Câu 3. Theo tác giả, ChatGPT có thể khiến học sinh bị ảnh hưởng tiêu cực nếu:
A. Dùng ChatGPT để học các môn năng khiếu
B. Phụ thuộc vào công cụ này mà không tự học
C. Không biết cách tìm kiếm dữ liệu
D. Không cập nhật phần mềm
Đáp án: B

Câu 4. Điểm yếu về dữ liệu của ChatGPT được nêu trong văn bản là gì?
A. Không truy cập được Internet
B. Chỉ cập nhật dữ liệu đến năm 2021
C. Không lưu trữ được thông tin
D. Thiếu khả năng xử lý văn bản dài
Đáp án: B

Câu 5. Tác giả cho rằng việc sử dụng ChatGPT một cách có trách nhiệm sẽ:
A. Làm giảm áp lực thi cử
B. Giúp học sinh không cần đến trường
C. Giúp phát triển bản thân và nghề nghiệp
D. Thay thế hoàn toàn vai trò giáo viên
Đáp án: C

Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm

Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận

Câu 1. Theo đoạn trích, ChatGPT có thể hỗ trợ người học như thế nào trong quá trình học tập?

Câu 2. Em hãy phân tích nguy cơ nào khiến ChatGPT có thể trở thành “con dao hai lưỡi” đối với học sinh, sinh viên?

Câu 3. Em có nhận xét gì về việc ChatGPT giúp người học “mạnh dạn hơn trong học tập”?

Câu 4. Vì sao tác giả nhấn mạnh rằng cần sử dụng ChatGPT một cách có trách nhiệm?

Câu 5. Văn bản thể hiện thái độ của người viết đối với ChatGPT như thế nào? Em có đồng tình với thái độ ấy không?

Câu hỏi liên hệ – vận dụng

Câu 1. Từ thực tế học tập của bản thân, em đã từng sử dụng ChatGPT chưa? Việc đó mang lại lợi ích hay bất cập gì?

Câu 2. Em hãy liên hệ một công cụ AI khác đang được sử dụng trong đời sống (như Google Assistant, Canva AI, Grammarly…) để so sánh với ChatGPT về lợi ích và rủi ro.

Câu 3. Theo em, giáo viên cần làm gì để giúp học sinh sử dụng ChatGPT đúng mục đích và hiệu quả?

Câu 4. Từ văn bản, liên hệ đến khái niệm “năng lực số” trong giáo dục. Em hiểu năng lực số là gì? Vì sao cần trang bị nó cho học sinh?

Câu 5. Nếu em là người phụ trách truyền thông trong trường, em sẽ chọn cách nào để tuyên truyền về sử dụng AI an toàn – hiệu quả? Vì sao?

Câu hỏi trắc nghiệm khách quan

Câu 1. ChatGPT là sản phẩm của công ty nào?
A. Microsoft
B. Google
C. OpenAI
D. IBM
Đáp án: C

Câu 2. Theo văn bản, một trong những tác dụng của ChatGPT đối với giáo viên là gì?
A. Giảm thời gian lên lớp
B. Tự động hóa việc chấm điểm
C. Giải phóng một số công việc để đổi mới phương pháp dạy
D. Hạn chế việc tiếp xúc với học sinh
Đáp án: C

Câu 3. Theo tác giả, ChatGPT có thể khiến học sinh bị ảnh hưởng tiêu cực nếu:
A. Dùng ChatGPT để học các môn năng khiếu
B. Phụ thuộc vào công cụ này mà không tự học
C. Không biết cách tìm kiếm dữ liệu
D. Không cập nhật phần mềm
Đáp án: B

Câu 4. Điểm yếu về dữ liệu của ChatGPT được nêu trong văn bản là gì?
A. Không truy cập được Internet
B. Chỉ cập nhật dữ liệu đến năm 2021
C. Không lưu trữ được thông tin
D. Thiếu khả năng xử lý văn bản dài
Đáp án: B

Câu 5. Tác giả cho rằng việc sử dụng ChatGPT một cách có trách nhiệm sẽ:
A. Làm giảm áp lực thi cử
B. Giúp học sinh không cần đến trường
C. Giúp phát triển bản thân và nghề nghiệp
D. Thay thế hoàn toàn vai trò giáo viên
Đáp án: C

Understanding the Author and the Work

Author:

Nguyễn Nhâm – is the author of the article “For ChatGPT to promote the development of education”, published on the online platform vov.vn (Voice of Vietnam) on April 25, 2023.
The author presents a multi-dimensional perspective on the artificial intelligence tool ChatGPT, clearly expressing views on how to use it effectively and appropriately in the modern educational environment.

The Work:

• This is an informative-argumentative text, with a current affairs tone, written in the context of the rapid development of AI (Artificial Intelligence) and its impact on education.
• The text reflects both positive aspects (benefits, support for learning and teaching, personalized learning…) and negative aspects (over-dependence, academic dishonesty, data insecurity…) of ChatGPT.
• Through this, the text opens up a direction for using this tool in a responsible way, serving the development of digital competency for learners in the 4.0 era.

Reading Comprehension of the Article “For ChatGPT to promote the development of education”

(1) ChatGPT (Chat Generative Pre-training Transformer) is a program integrated with AI to interact with humans, developed by the company OpenAI. ChatGPT has a variety of functions, including answering questions, solving math problems, writing texts, essays, poems, composing music, designing, debugging and correcting programming codes, translating between languages, and generating text summaries. It can even come up with initial ideas for business strategies or plan specific activities.

In the field of education, ChatGPT helps make the work of teachers, students, and learners more convenient and easier, especially contributing to improving the quality and effectiveness of education. ChatGPT allows teachers to be freed from certain tasks, enabling a shift in teaching methods from content transmission to developing learners’ creativity and promoting personalized learning. For example, using ChatGPT to create teaching scenarios or assign exercises to students.

ChatGPT helps students and learners become more confident in their studies, asking questions and engaging in discussions. When interacting directly with teachers, students often feel shy and reluctant to ask questions, whereas with ChatGPT, learners can ask anything. This aligns with the essence of modern education. Encouraging responsible use of ChatGPT and the formation of digital competency, and leveraging digital tools are ways for teachers, students, and learners to develop themselves, support learning, and foster career development.

(2) However, ChatGPT also reveals many limitations and poses potential risks if used irresponsibly and unethically. First of all, ChatGPT’s accuracy with factual information is inconsistent, and in many cases, the responses are incorrect because they are based on aggregated data from potentially unreliable internet sources. Furthermore, the current database that ChatGPT uses is only updated up to 2021. […]

With the ability to generate coherent texts, poems, and essays in a short time, there are concerns about learners’ dependency on ChatGPT, which may lead to limited critical thinking and problem-solving skills. ChatGPT can “facilitate” academic dishonesty and erode intellectual development in learners. [..]

Although OpenAI has implemented some safeguards to prevent users from asking ChatGPT to create malicious software code, there are still loopholes that allow teachers, students, and learners to have their data stolen quickly. ChatGPT can create malware that steals others’ data undetected in just a few hours. After acquiring the data, it can divide it into smaller parts and hide them in other images on the device. These images are uploaded to a Google Drive folder and are very difficult to detect.

(According to Nguyễn Nhâm, For ChatGPT to promote the development of education,
as cited from vov.vn, April 25, 2023)

Question 1. What is ChatGPT?

Question 2. What two aspects of ChatGPT are shown in the excerpt?

Question 3. Identify the name and effect of the rhetorical device used in the following sentence:

“ChatGPT has a variety of functions, including answering questions, solving math problems, writing texts, essays, poems, composing music, designing, debugging and correcting programming codes, translating between languages, and generating text summaries.”

Question 4. Do you agree with the following opinion of the author? Why or why not?

“With the ability to generate coherent texts, poems, and essays in a short time, there are concerns about learners’ dependency on ChatGPT, which may lead to limited critical thinking and problem-solving skills.”

Question 5. From the excerpt, combined with your own experience, suggest one solution to use ChatGPT effectively. Write your answer in about 5–7 lines.

Detailed Answer Guide

Question 1.

ChatGPT (Chat Generative Pre-training Transformer) is a program integrated with AI to interact with humans, developed by the company OpenAI.

Question 2.

The excerpt shows two aspects of ChatGPT: its positive and negative sides (or its benefits and limitations).

Question 3.

– The rhetorical device used in the sentence is listing.
– Effect: highlights the diverse and rich applications of ChatGPT.

Question 4.

Students may agree or disagree with the stated opinion.
Arguments must be logical and persuasive.

– If agreeing, arguments may go as follows: The concern is valid. When learners do not solve problems on their own and always rely on ChatGPT’s answers or solutions, they may become dependent on this tool, lazy in thinking, and lack critical thinking (distinguishing right from wrong) as well as problem-solving skills (handling learning tasks independently).

– If disagreeing, arguments may be: It is not too concerning because not all ChatGPT answers are correct or perfect. Student assignments will still be assessed by teachers. If teachers point out mistakes or inconsistencies in students’ responses or products (generated by ChatGPT), then students cannot continue to misuse this tool.

Question 5.

Students answer based on their personal views. The answer must be logical and persuasive. The length should be within the specified line count.

Sample solutions:

– Use ChatGPT to search for answers to save time and get initial data. But then verify that information through other sources (e.g., Google) to decide whether the ChatGPT response should be used.

– Most ChatGPT answers do not include citations, so do not rely on ChatGPT for important decisions.

– Teachers should guide students to treat ChatGPT as a tool, not to abuse it. Teachers should cultivate awareness and self-respect in learners, while also changing test formats to eliminate AI tools,…

Extended Questions from the Text

Questions on Content – Thinking – Perception

According to the excerpt, how can ChatGPT support learners in their studies?

Analyze the risk that makes ChatGPT potentially a “double-edged sword” for students and learners.

What is your opinion on the idea that ChatGPT helps learners “become more confident in learning”?

Why does the author emphasize the need to use ChatGPT responsibly?

What attitude does the writer express toward ChatGPT? Do you agree with this attitude?

Connection – Application Questions

Based on your own learning experience, have you ever used ChatGPT? What benefits or drawbacks did it bring?

Connect with another AI tool used in daily life (such as Google Assistant, Canva AI, Grammarly…) and compare it with ChatGPT in terms of benefits and risks.

In your opinion, what should teachers do to help students use ChatGPT properly and effectively?

From the text, relate to the concept of “digital competency” in education. What do you understand by this term? Why is it important to equip students with it?

If you were in charge of communications at school, how would you promote the safe and effective use of AI? Why?

Multiple Choice Questions

Question 1. ChatGPT is a product of which company?
A. Microsoft
B. Google
C. OpenAI
D. IBM
Answer: C

Question 2. According to the text, one of the benefits of ChatGPT for teachers is:
A. Reducing classroom time
B. Automating grading
C. Freeing them from certain tasks to innovate teaching methods
D. Limiting contact with students
Answer: C

Question 3. According to the author, ChatGPT can negatively affect students if:
A. It is used to learn creative subjects
B. They rely on it without learning independently
C. They do not know how to search for information
D. They fail to update the software
Answer: B

Question 4. The data limitation of ChatGPT mentioned in the text is:
A. It cannot access the Internet
B. Its data is only updated to 2021
C. It cannot store information
D. It lacks the ability to process long texts
Answer: B

Question 5. The author believes that using ChatGPT responsibly will:
A. Reduce exam pressure
B. Help students avoid school attendance
C. Help personal and career development
D. Completely replace teachers
Answer: C