Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả
- Giản Tư Trung là nhà nghiên cứu, diễn giả, chuyên gia về giáo dục và phát triển con người.
- Ông là người sáng lập và điều hành Trường Doanh nhân PACE, Viện IRED.
- Các bài viết của ông thường mang đậm tính nghị luận – triết lí sống, hướng con người đến giá trị hạnh phúc, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.
Tác phẩm
- Nhan đề: Để chạm vào hạnh phúc
- Nguồn: Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, ngày 3/2/2012
- Thể loại: Văn bản nghị luận xã hội
- Phong cách ngôn ngữ: Báo chí
- Nội dung chính:
Văn bản khẳng định con người có thể tự tạo ra hạnh phúc cho mình và cho xã hội thông qua việc rèn luyện ba năng lực cốt lõi: năng lực làm người, năng lực làm việc và năng lực làm dân; đồng thời nhấn mạnh rằng mỗi người đều có thể “chạm” vào hạnh phúc khi sống hết mình với một lẽ sống đúng đắn, dù là làm việc lớn hay việc nhỏ với tình yêu lớn.
Đọc hiểu bài Để chạm vào hạnh phúc
“Cái quý giá nhất trên đời mà mỗi người có thể góp phần mang lại cho chính mình và cho người khác đó là “năng lực tạo ra hạnh phúc”, bao gồm năng lực làm người, năng lực làm việc và năng lực làm dân.
Năng lực làm người là có cái đầu phân biệt được thiện – ác, chân – giả, chính – tà, đúng – sai…, biết được mình là ai, biết sống vì cái gì, có trái tim chan chứa tình yêu thương và giàu lòng trắc ẩn. Năng lực làm việc là khả năng giải quyết được những vấn đề của cuộc sống, của công việc, của chuyên môn, và thậm chí là của xã hội. Năng lực làm dân là biết được làm chủ đất nước là làm cái gì và có khả năng để làm được những điều đó. Khi con người có được những năng lực đặc biệt này thì sẽ thực hiện được những điều mình muốn. Khi đó, mỗi người sẽ trở thành một “tế bào hạnh phúc”, một “nhà máy hạnh phúc” và sẽ ngày ngày “sản xuất hạnh phúc” cho mình và cho mọi người.
Xã hội mở ngày nay làm cho không có ai là “nhỏ bé” trên cuộc đời này, trừ khi tự mình muốn “nhỏ bé”. Ai cũng có thể trở thành những “con người lớn” bằng hai cách, làm được những việc lớn hoặc làm những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn. Và khi biết chọn cho mình một lẽ sống phù hợp rồi sống hết mình và cháy hết mình với nó, mỗi người sẽ có được một hạnh phúc trọn vẹn. Khi đó, ta không chỉ có những khoảnh khắc hạnh phúc, mà còn có cả một cuộc đời hạnh phúc. Khi đó, tôi hạnh phúc, bạn hạnh phúc và chúng ta hạnh phúc. Đó cũng là lúc ta thực sự “chạm” vào hạnh phúc!”
(“Để chạm vào hạnh phúc”- Giản Tư Trung, Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, 3/2/2012)
Câu 1 (0,5 điểm). Văn bản trên thuộc thể loại nào?
- Văn bản nghị luận
- Văn bản thông tin
- Hành chính công vụ
- Ý kiến khác
Câu 2 (0,5 điểm). Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản?
- Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật
- Phong cách ngôn ngữ chính luận.
- Phong cách ngôn ngữ báo chí.
- Phong cách ngôn ngữ khoa học.
Câu 3 (0,5 điểm). Thao tác lập luận chính của văn bản là:
- Phân tích
- So sánh
- Bác bỏ
- Giải thích
Câu 4 (0,5 điểm). Tìm yếu tố thể hiện năng lực làm người được đề cập trong văn bản.
Câu 5 (1,0 điểm). Nêu nội dung chính của văn bản.
Câu 6 (1,0 điểm). Trong văn bản có nhiều cụm từ in đậm được để trong ngoặc kép, hãy nêu công dụng của việc sử dụng dấu ngoặc kép trong những trường hợp trên. Từ đó, hãy giải thích nghĩa hàm ý của 02 cụm từ “nhỏ bé” và “con người lớn”.
Câu 7 (1,0 điểm). Theo quan điểm riêng của mình, anh/chị chọn cách “chạm” vào hạnh phúc bằng việc “làm những việc lớn” hay “làm những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn”. Vì sao? (Nêu ít nhất 02 lý do trong khoảng 5 – 7 dòng).
Hướng dẫn giải chi tiết
| Câu 1 | A. Văn bản nghị luận |
| Câu 2 | C. Phong cách ngôn ngữ báo chí. |
| Câu 3 | A. Phân tích |
| Câu 4 | Yếu tố thể hiện năng lực làm người: phân biệt được thiện – ác, chân – giả, chính – tà, đúng – sai…, biết được mình là ai, biết sống vì cái gì, có trái tim chan chứa tình yêu thương và giàu lòng trắc ẩn. |
| Câu 5 | Nội dung chính của văn bản trên:
– Con người có năng lực tạo ra hạnh phúc, bao gồm: năng lực làm người, làm việc, làm dân. – Để chạm đến hạnh phúc con người phải trở thành “con người lớn” bằng hai cách: làm việc lớn hoặc làm việc nhỏ với tình yêu lớn. => Con người tự tạo ra hạnh phúc bằng những vệc làm đúng đắn, phù hợp với yêu cầu của xã hội dù đó là việc lớn hay nhỏ. |
| Câu 6 | – Công dụng của việc sử dụng dấu ngoặc kép: làm nổi bật, nhấn mạnh đến một ý nghĩa, một cách hiểu khác có hàm ý…
– Nghĩa hàm ý của hai cụm từ “nhỏ bé”: tầm thường, thua kém, tẻ nhạt… và “con người lớn”: tự do thể hiện mình, khẳng định giá trị bản thân, thực hiện những ước mơ, sống cao đẹp, có ích, có ý nghĩa… |
| Câu 7 | – Nêu ít nhất 02 lí do thuyết phục để khẳng định lối sống mình chọn theo quan điểm riêng của bản thân. “Làm những việc lớn” gắn với ước mơ, lí tưởng hào hùng, lối sống năng động, nhiệt huyết, tràn đầy khát vọng. Còn “tìm những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn” lại chú trọng đến niềm đam mê, cội nguồn của sáng tạo. |
Câu hỏi mở rộng từ văn bản
A. Câu hỏi mở rộng về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Vì sao tác giả cho rằng “năng lực tạo ra hạnh phúc” là điều quý giá nhất mà con người có thể mang lại cho bản thân và người khác?
- Phân tích mối quan hệ giữa ba năng lực: làm người – làm việc – làm dân trong việc tạo ra hạnh phúc.
- Em hiểu như thế nào về hình ảnh ẩn dụ “tế bào hạnh phúc”, “nhà máy hạnh phúc” trong văn bản?
- Quan điểm “không ai là nhỏ bé trên cuộc đời này” thể hiện niềm tin gì của tác giả vào con người?
- Theo em, vì sao tác giả khẳng định: hạnh phúc không chỉ là khoảnh khắc mà là cả một cuộc đời?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Trong cuộc sống hiện nay, theo em, năng lực nào trong ba năng lực trên là quan trọng nhất đối với người trẻ? Vì sao?
- Em đã từng “làm việc nhỏ với một tình yêu lớn” trong hoàn cảnh nào? Kết quả ra sao?
- Theo em, thế nào là một “con người lớn” trong xã hội hiện đại?
- Việc sống có lí tưởng và lẽ sống đúng đắn có ý nghĩa như thế nào đối với hạnh phúc cá nhân?
- Từ văn bản, em rút ra bài học gì cho cách sống và định hướng tương lai của bản thân?
C. Câu hỏi trắc nghiệm mở rộng (5 câu)
Câu 1. Theo văn bản, “năng lực tạo ra hạnh phúc” bao gồm bao nhiêu năng lực?
A. Một
B. Hai
C. Ba
D. Bốn
→ Đáp án: C
Câu 2. “Năng lực làm dân” được hiểu là:
A. Biết tuân thủ pháp luật
B. Có khả năng làm chủ đất nước và thực hiện trách nhiệm công dân
C. Biết lao động sản xuất
D. Biết sống yêu thương
→ Đáp án: B
Câu 3. Cách để trở thành “con người lớn” theo tác giả là:
A. Chỉ làm những việc lớn
B. Chỉ làm việc nhỏ
C. Làm việc lớn hoặc việc nhỏ với tình yêu lớn
D. Có địa vị xã hội cao
→ Đáp án: C
Câu 4. Biện pháp tu từ nổi bật trong cụm từ “nhà máy hạnh phúc” là:
A. So sánh
B. Nhân hóa
C. Ẩn dụ
D. Hoán dụ
→ Đáp án: C
Câu 5. Thông điệp quan trọng nhất của văn bản là:
A. Hạnh phúc do xã hội mang lại
B. Hạnh phúc là kết quả của sự giàu có
C. Con người có thể tự tạo ra hạnh phúc bằng lẽ sống đúng đắn
D. Hạnh phúc chỉ dành cho người thành công
→ Đáp án: C