Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả
- Đánh thức khát vọng là tuyển tập do First News tổng hợp, gồm các bài viết của nhiều tác giả trong và ngoài nước.
- Các tác giả trong tuyển tập chủ yếu là:
- Những nhà giáo dục, diễn giả, nhà tư tưởng, nhà văn viết về kĩ năng sống, giá trị sống, nghị lực và ý chí con người.
- Văn phong chung:
- Giàu tính triết lí – nghị luận, hướng tới việc khơi dậy niềm tin, khát vọng vươn lên ở người đọc.
- Ngôn ngữ giản dị, trực tiếp, mang tính khích lệ và truyền cảm hứng.
Tác phẩm Đánh thức khát vọng
- Xuất bản năm 2017, NXB Hồng Đức.
- Là một tuyển tập mang tính giáo dục nhân cách và định hướng lối sống, đặc biệt dành cho người trẻ.
- Đoạn trích “Đán” tập trung vào:
- Vai trò của cuộc đấu tranh nội tâm trong quá trình trưởng thành.
- Khẳng định con người phải tự chủ, kiên trì, dũng cảm đối diện với chính mình.
- Nhấn mạnh: mỗi người là người làm chủ số phận của bản thân.
- Giá trị nội dung:
- Gợi mở cách sống tích cực, bản lĩnh, không buông xuôi trước thất bại.
- Giá trị nghệ thuật:
- Lập luận rõ ràng, chặt chẽ.
- Sử dụng các biện pháp liên kết, điệp từ, lời kêu gọi trực tiếp.
- Giọng văn mạnh mẽ, thôi thúc hành động.
Đọc hiểu bài Đánh thức khát vọng
(1)Để trưởng thành, tất cả chúng ta đều phải trải qua hai cuộc đấu tranh; một cuộc đấu tranh bên ngoài và một cuộc đấu tranh ngay trong tâm trí mỗi người. Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người. Đó là cuộc đấu tranh chống lại các thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo… Những cuộc đấu tranh như thể diễn ra liên tục và thật sự rất gian khó, nhưng lại là điều kiện giúp bạn nhận ra cảnh giới cao nhất của mình.
(2)Hãy luôn cẩn trọng và can đảm. Hãy tiếp thu ý kiến của những người xung quanh nhưng đừng để họ chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn. Hãy giải quyết những bất đồng trong khả năng của mình nhưng đừng quên đấu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đã đề ra. Đừng để bóng đen của nỗi lo sợ bao trùm đến cuộc sống của bạn.
(3)Bạn phải hiểu rằng, dù có thất bại thảm hại đến mấy chăng nữa thì bạn cũng đã học hỏi được một điều gì đó bổ ích cho mình. Vì vậy, hãy tin tưởng vào con đường mình đang đi và vững vàng trong cuộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả. [….] Với sự hi sinh, lòng kiên trì, quyết tâm nỗ lực không mệt mỏi và tính tự chủ của mình, nhất định bạn sẽ thành công. Bạn chính là người làm chủ số phận của mình…
(Trích Đánh thức khát vọng, nhiều tác giả, First News tổng hợp NXB Hồng Đức, 2017, tr.67,78)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 6:
Câu 1. Theo tác giả, cuộc đấu tranh quan trọng nhất và ý nghĩa nhất mà tất cả chúng ta đều phải trải qua là gì?
Câu 2. Em hãy chỉ ra 2 biện pháp liên kết câu trong đoạn (1)?
Câu 3. Em hãy nêu luận điểm của đoạn trích trên?
Câu 4. Xét về cấu tạo ngữ pháp, câu: “Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người” là kiểu câu gì? Tại sao em xác định như vậy?
Câu 5. Cảm xúc của tác giả thể hiện qua ngôn ngữ trong văn bản như thế nào?
Câu 6. Theo em, vì sao tác giả cho rằng: “Hãy tiếp thu ý kiến của những người xung quanh nhưng đừng để chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn”?
Hướng dẫn giải chi tiết
| 1 | – Theo tác giả, cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người. Đó là cuộc đấu tranh chống lại các thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo… |
| 2 | – HS có thể chọn 2 trong các phép liên kết sau: (mỗi phép đúng 0,5 điểm)
+ Phép lặp: cuộc đấu tranh + Phép nối: từ “nhưng” ở đầu câu 2. + Phép thế: “đó là” thế cho “cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người” |
| 3 | – Luận điểm của đoạn trích trên là: Cuộc đấu tranh nội tâm và sự kiên trì của con người trong cuộc sống để đạt được mục tiêu của mình. |
| 4 | – Câu: “Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người” là kiểu câu đơn.
– Vì câu trên chỉ có một cụm CN-VN: + CN: cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất + VN: chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người |
| 5 | – Cảm xúc của tác giả thể hiện qua ngôn ngữ một cách rất rõ ràng và mạnh mẽ. Cảm xúc chủ yếu là sự động viên, khích lệ, và niềm tin vào khả năng vượt qua khó khăn, thử thách của mỗi người. Tác giả dùng các cụm từ như “cuộc đấu tranh gian khó”, “can đảm”, “vững vàng trong cuộc đấu tranh” để nhấn mạnh sự kiên trì và nỗ lực trong cuộc sống. |
| 6 | Tác giả cho rằng: “Hãy tiếp thu ý kiến của những người xung quanh nhưng đừng để chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn” vì:
– Tiếp thu ý kiến đúng của người khác giúp bạn khắc phục những hạn chế của bản thân, hoàn thiện bản thân mình hơn – Tuy nhiên, nếu cuộc sống bị chi phối quá nhiều vào lời của người khác, bạn sẽ đánh mất đi chính mình, đánh mất đi chính kiến của bản thân, trở thành bản sao của một ai đó. ….. |
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Theo văn bản, vì sao cuộc đấu tranh nội tâm lại có ý nghĩa quyết định đối với sự trưởng thành của con người?
- Em hiểu thế nào về hình ảnh “bóng đen của nỗi lo sợ” trong đoạn (2)?
- Văn bản giúp em nhận thức gì về mối quan hệ giữa thất bại và thành công?
- Qua đoạn (3), tác giả muốn khẳng định vai trò của những phẩm chất nào trong cuộc sống con người?
- Em nhận xét như thế nào về giọng điệu của văn bản? Giọng điệu đó có tác dụng gì đối với người đọc?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Liên hệ nội dung văn bản với một tác phẩm khác em đã học cũng nói về ý chí vượt qua chính mình.
- Trong cuộc sống học tập hiện nay, “cuộc đấu tranh nội tâm” của học sinh thường thể hiện qua những vấn đề nào?
- Từ văn bản, em rút ra bài học gì cho bản thân trong việc đối diện với thất bại?
- Theo em, làm thế nào để vừa biết lắng nghe người khác vừa giữ được chính kiến cá nhân?
- Em hãy nêu một việc làm cụ thể để thể hiện tinh thần làm chủ bản thân và cuộc đời mình.
C. Câu hỏi trắc nghiệm khách quan (5 câu)
Câu 1. Luận điểm chính của đoạn trích là gì?
A. Thành công phụ thuộc vào may mắn
B. Cuộc đấu tranh nội tâm quyết định sự trưởng thành và thành công của con người
C. Cuộc sống luôn dễ dàng nếu cố gắng
D. Con người cần nghe theo mọi ý kiến xung quanh
→ Đáp án: B
Câu 2. Theo tác giả, cuộc đấu tranh quan trọng nhất của con người diễn ra ở đâu?
A. Trong xã hội
B. Trong công việc
C. Trong tâm hồn mỗi người
D. Trong các mối quan hệ
→ Đáp án: C
Câu 3. Tác giả khuyên người đọc nên có thái độ như thế nào trước thất bại?
A. Tránh né
B. Buông xuôi
C. Học hỏi và vững vàng tiếp tục con đường đã chọn
D. Phụ thuộc vào người khác
→ Đáp án: C
Câu 4. Câu văn “Bạn chính là người làm chủ số phận của mình” thể hiện quan điểm nào?
A. Con người phụ thuộc vào hoàn cảnh
B. Số phận do người khác quyết định
C. Con người có trách nhiệm với cuộc đời mình
D. Thành công do xã hội tạo nên
→ Đáp án: C
Câu 5. Thông điệp quan trọng nhất của đoạn trích là gì?
A. Phải tránh mọi khó khăn
B. Không cần lắng nghe ý kiến người khác
C. Hãy dũng cảm, kiên trì và tự chủ để làm chủ cuộc đời mình
D. Thành công chỉ đến với người tài giỏi
→ Đáp án: C