Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả – Nguồn trích
- Đoạn văn được trích từ “Hạt giống tâm hồn và ý nghĩa cuộc sống”, tuyển tập những câu chuyện ngắn giàu tính nhân văn, do NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh (2008) xuất bản.
- “Hạt giống tâm hồn” không có một tác giả duy nhất mà là tập hợp các câu chuyện do nhiều tác giả nước ngoài và trong nước đóng góp, được biên soạn và chọn lọc nhằm truyền cảm hứng sống đẹp, sống ý nghĩa.
Tác phẩm “Câu chuyện về củ khoai tây”
- Thuộc thể loại: truyện ngắn mang tính giáo dục – triết lý sống.
- Nội dung: Kể lại bài học mà người thầy giáo dạy học sinh thông qua việc mang theo túi khoai tây để hiểu sức nặng của việc không biết tha thứ.
- Thông điệp:
- Oán hận làm cho tâm hồn trở nên nặng nề, mệt mỏi.
- Tha thứ giúp con người nhẹ nhõm, bình an, và trưởng thành hơn.
- Muốn có hạnh phúc, hãy học cách buông bỏ những gánh nặng tinh thần.
Đọc hiểu bài Câu chuyện về củ khoai tây
Câu chuyện về củ khoai tây
Một ngày nọ, thầy giáo yêu cầu mỗi chúng tôi mang một túi nilông sạch và một bao tải khoai tây đến lớp. Sau đó, thầy bảo mỗi lần chúng tôi không tha thứ lỗi lầm cho người nào đó thì hãy chọn ra một củ khoai tây, viết tên người ấy và ngày tháng lên đó, rồi bỏ nó vào túi nilông. Sau vài ngày, túi của nhiều người trong lớp đã bắt đầu nặng dần.
Sau đó, thầy lại yêu cầu chúng tôi phải luôn đeo cái túi đấy bên mình dù đi bất cứ đâu, ngủ hay làm việc. Sự phiền phức khi phải mang vác một cái túi chứa hàng chục củ khoai tây khiến chúng tôi càng cảm nhận rõ ràng gánh nặng tinh thần mà mình đang chịu đựng. Không những thế, chúng tôi còn phải luôn để tâm đến nó, nhớ đến nó và nhiều khi đặt nó ở những chỗ chẳng tế nhị chút nào.
Qua thời gian, khoai tây bắt đầu phân huỷ thành một thứ chất lỏng nhầy nhụa và chúng tôi không muốn mang nó bên mình nữa…
(Hạt giống tâm hồn và ý nghĩa cuộc sống, Nhà xuất bản tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2008, Tr23)
Câu 1 (0,5 điểm) : Đoạn trích trên được kể theo ngôi kể nào?
Câu 2 (0,5 điểm) Trong đoạn trích trên người thầy giáo đã yêu cầu “chúng tôi” (học sinh) những gì?
Câu 3 (1,0 điểm)
Chỉ và phân tích tác dụng của các phép liên kết câu trong phần trích sau:
Sự phiền phức khi phải mang vác một cái túi chứa hàng chục củ khoai tây khiến chúng tôi càng cảm nhận rõ ràng gánh nặng tinh thần mà mình đang chịu đựng. Không những thế, chúng tôi còn phải luôn để tâm đến nó, nhớ đến nó và nhiều khi đặt nó ở những chỗ chẳng tế nhị chút nào.
Câu 4 (1.0 điểm)
Đọc đoạn trích trên, em hiểu như thế nào về ý nghĩa của câu văn “Sau vài ngày, túi của nhiều người trong lớp đã bắt đầu nặng dần.”?
Câu 5 (1,0 điểm). Từ đoan trích trên, theo em tác giả muốn gửi đến người đọc những bài học nào?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
– Ngôi kể thứ nhất
Câu 2.
Trong đoạn trích trên người thầy giáo đã yêu cầu chúng tôi (học sinh):
– Mang một túi nilông sạch và một bao tải khoai tây đến lớp, ai không tha thứ lỗi lầm cho người nào đó thì hãy chọn ra một củ khoai tây, viết tên người ấy và ngày tháng lên đó, rồi bỏ nó vào túi nilông.
– Phải luôn đeo cái túi đấy bên mình dù đi bất cứ đâu, ngủ hay làm việc.
Câu 3.
– Học sinh chỉ ra được đúng ít nhất 2 phép liên kết câu:
+ Phép thế: thế, nó
+ Phép nối: Không những (thế)
+ Phép lặp: chúng tôi
– Tác dụng: Liên kết các câu với nhau, góp phần làm nổi bật sự phiền phức của chúng tôi (học sinh) khi mang vác những túi khoai tây bên mình theo yêu cầu của thầy giáo.
Câu 4.
Ý nghĩa của câu văn:
+ Hiểu theo nghĩa đen: Túi nilông chứa các củ khoai tây thực sự nặng dần lên vì mỗi lần không tha thứ cho người nào đó, học sinh phải thêm một củ khoai tây vào túi. Càng nhiều củ khoai tây, túi càng nặng, điều này gây ra sự phiền phức và khó chịu khi phải mang vác nó.
Hiểu theo nghĩa bóng: Câu văn nhấn mạnh gánh nặng tâm lý mà chúng ta phải chịu đựng khi không thể tha thứ cho người khác. Nó khuyên chúng ta nên học cách buông bỏ để cuộc sống trở nên nhẹ nhàng và thoải mái hơn.
Câu 5.
Những bài học mà tác giả muốn gửi đến người đọc là:
+ Chúng ta cần phải hiểu rằng biết tha thứ cho người khác là điều rất quan trọng. Sự tha thứ không chỉ là hành động giải thoát cho người khác mà còn giúp chúng ta giải thoát khỏi gánh nặng tinh thần và sống nhẹ nhàng hơn. Khi không biết tha thứ, chúng ta tự tạo ra gánh nặng cho chính mình.
+ Trong cuộc sống, chúng ta hãy bao dung cho những sai lầm của người khác chứ đừng chỉ ôm mỗi thù hận trong lòng
Các câu hỏi mở rộng về tác phẩm
Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
Câu 1. Phân tích ý nghĩa hình ảnh “túi khoai tây phân hủy, nhầy nhụa” trong đoạn trích. Hình ảnh này tượng trưng cho điều gì trong đời sống tinh thần của con người?
Câu 2. Vì sao thầy giáo không giảng giải trực tiếp mà lại dùng cách yêu cầu học sinh mang túi khoai tây bên mình? Theo em, cách dạy này có ưu điểm gì?
Câu 3. Từ trải nghiệm của nhân vật “chúng tôi”, hãy nêu cảm nhận của em về sức tàn phá của việc giữ những oán giận trong lòng.
Câu 4. Tác giả đã sử dụng ngôi kể thứ nhất. Ngôi kể này giúp câu chuyện trở nên chân thực và giàu cảm xúc như thế nào?
Câu 5. Theo em, điều gì làm cho bài học mà thầy giáo đưa ra trở nên sâu sắc và dễ ghi nhớ đối với học sinh?
Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
Câu 1. Trong cuộc sống, em đã từng “mang một túi khoai tây vô hình” trong lòng mình chưa? Em đã vượt qua nó như thế nào?
Câu 2. Nếu là học sinh trong lớp học ấy, em sẽ phản ứng ra sao khi phải đeo túi khoai tây mọi lúc, mọi nơi? Hãy giải thích.
Câu 3. Bài học về sự tha thứ trong câu chuyện giúp ích như thế nào cho em khi giải quyết mâu thuẫn với bạn bè, người thân?
Câu 4. Hãy kể lại một lần em chọn tha thứ thay vì giận dữ. Điều đó mang lại cảm xúc gì cho em?
Câu 5. Theo em, trong xã hội hiện nay, điều gì khiến con người khó tha thứ cho nhau? Em có đề xuất giải pháp nào không?
Câu hỏi trắc nghiệm mở rộng (5 câu)
Câu 1. Hình ảnh túi khoai tây trong câu chuyện có ý nghĩa tượng trưng cho:
A. Gánh nặng đồ vật
B. Sự nghèo đói
C. Những oán hận, không tha thứ
D. Sự vất vả của học sinh
→ Đáp án: C
Câu 2. Thầy giáo yêu cầu học sinh mang túi khoai tây theo mình nhằm mục đích gì?
A. Rèn luyện sức khỏe
B. Tạo niềm vui trong học tập
C. Giúp học sinh thấu hiểu cảm giác mang theo hận thù
D. Chuẩn bị cho tiết học thể dục
→ Đáp án: C
Câu 3. Ngôi kể của đoạn trích giúp người đọc cảm nhận được:
A. Sự khách quan, xa cách
B. Tính chất khoa học của câu chuyện
C. Trải nghiệm chân thực, cảm xúc trực tiếp
D. Sự hài hước của nhân vật
→ Đáp án: C
Câu 4. Phép liên kết “nó” trong đoạn văn là:
A. Phép lặp
B. Phép thế
C. Phép nối
D. Phép đối
→ Đáp án: B
Câu 5. Trong câu chuyện, điều gì khiến túi khoai tây “nặng dần”?
A. Khoai tây nhiều nước
B. Học sinh ăn bớt khoai
C. Mỗi lần không tha thứ lại thêm một củ khoai tây
D. Túi nilông bị ướt
→ Đáp án: C