Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả: Inamori Kazuo (稲盛 和夫, 1932 – 2022)
- Là doanh nhân, triết gia, nhà tư tưởng nổi tiếng của Nhật Bản.
- Người sáng lập Tập đoàn Kyocera và hãng hàng không Japan Airlines (JAL).
- Ông được xem là một trong những doanh nhân có ảnh hưởng lớn nhất Nhật Bản thế kỉ XX – XXI.
- Bên cạnh hoạt động kinh doanh, Inamori Kazuo đặc biệt nổi tiếng với:
- Triết lí sống nhân văn
- Quan niệm: lấy đạo đức làm gốc rễ của thành công
- Đề cao lao động nghiêm túc, sống hết mình cho hiện tại.
Các tác phẩm của ông thường mang tính triết lí – nghị luận – truyền cảm hứng sống.
Tác phẩm: Cách sống từ điều bình thường trở nên phi thường
- Là một tác phẩm nghị luận – triết lí sống, tập hợp những bài nói chuyện, suy ngẫm của Inamori Kazuo.
- Nội dung chính:
- Khẳng định giá trị của những việc làm bình thường hằng ngày
- Nhấn mạnh vai trò của sự nghiêm túc, nỗ lực bền bỉ trong từng khoảnh khắc
- Đoạn trích trong SGK/đề đọc hiểu tập trung vào thông điệp:
Sống hết mình cho hiện tại chính là con đường đưa con người đến tương lai tốt đẹp. - Bản dịch tiếng Việt do Phạm Hữu Lợi chuyển ngữ, NXB Lao động.
Đọc hiểu bài Cách sống từ điều bình thường trở nên phi thường
Sống nghiêm túc, sống hết mình với cả tâm huyết cho ngày hôm nay. Tập trung cao độ, không một chút phân tâm vào công việc trước mắt. Có như vậy thì cánh cửa tương lai sẽ mở ra cho chúng ta bước vào…
…Điều quan trọng là phải sống hết mình cho một thời điểm, sống hết mình cho giây phút này, cho hôm nay trước đã. Bởi vì, dù có đặt ra mục tiêu to tát đến đâu nhưng nếu ta không nghiêm túc làm những công việc bình thường hàng ngày, không tích lũy thành quả từng bước thì sẽ không thể thành công. Thành quả to lớn chính là sự tập hợp tất cả những nỗ lực nghiêm túc mỗi ngày của chúng ta…
Ngay cả ở vùng sa mạc khô cằn Sahara, nơi mà mỗi năm chỉ có một hai cơn mưa, nhưng mỗi khi có những giọt nước hiếm hoi trút xuống thì các loài thực vật lại vội vã nở mầm và nở hoa. Và trong khoảng thời gian từ một đến hai tuần ngắn ngủi, chúng ra hạt, oằn mình chịu đựng trong cát, trong cái nóng như thiêu như đốt, tiếp tục sống chờ đến trận mưa sau để nòi giống của chúng sẽ lại trỗi dậy…Quả thật là muôn loài trong tự nhiên đều sống hết mình, sống nghiêm túc trong từng khoảnh khắc, trong suốt khoảng thời gian sống được hạn định…
Sống hết mình cho hiện tại sẽ đưa sự sống, dù nhỏ bé, vươn đến ngày mai. Vậy thì loài người chúng ta càng phải biết trân trọng cuộc sống mỗi ngày để không thua kém cỏ cây muông thú. Điều này tôi cho rằng, vừa là lời hứa của chúng ta với vũ trụ đã tạo tác ra chúng ta và ban cho chúng ta giá trị cuộc sống, vừa là điều kiện cần thiết để chúng ta trình diễn vở kịch cuộc đời mình đúng với những giấc mơ sâu thẳm trong tâm hồn.
(Trích, Cách sống từ điều bình thường trở nên phi thường, Inamori Kazuo, Phạm Hữu Lợi dịch, NXB Lao động)
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
Câu 2. (1,0 điểm) Theo tác giả, muốn cánh cửa tương lai sẽ mở ra cho chúng ta bước vào, bản thân mỗi người phải sống như thế nào?
Câu 3. (0,75 điểm) Việc tác giả lấy ví dụ thực vật sống ở sa mạc Sahara, có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung đoạn trích?
Câu 4. (1,0 điểm) Em hiểu như thế nào về ý kiến“Sống hết mình cho hiện tại sẽ đưa sự sống, dù nhỏ bé, vươn đến ngày mai”?
Câu 5. (0,75 điểm) Em rút ra được những thông điệp ý nghĩa gì từ đoạn trích trên?
Hướng dẫn giải chi tiết
| 1. | Phương thức biểu đạt chính của trong đoạn trích: Nghị luận |
| 2. | Theo tác giả, muốn cánh cửa tương lai sẽ mở ra cho chúng ta bước vào, bản thân mỗi người phải:
+ Sống nghiêm túc +Sống hết mình với cả tâm huyết cho ngày hôm nay. + Tập trung cao độ, không một chút phân tâm vào công việc trước mắt. |
| 3. | Tác dụng của việc lấy ví dụ thực vật sống ở Sahara:
– Là bằng chứng thực tiễn là cho đoạn trích sinh động hấp dẫn, tăng sức thuyết phục cho lập luận. – Nhấn mạnh cho vấn đề nghị luận: sống hết mình trong từng khoảnh khắc dù gian nan trắc trở. – Muốn nhắc nhở mỗi người hãy sống hết mình, sống có ý nghĩa dù rơi vào bất kì hoàn cảnh nào. |
| 4 | – HS nêu nội dung ý kiến 0,5 ; nêu ý nghĩa của ý kiến 0,5
* Gợi ý: + Sống hết mình cho hiện tại là học tập, làm việc phấn đấu không ngừng nghỉ phù hợp với khả năng từng cá nhân. Chính nỗ lực của hiện tại giúp ta tích luỹ được kinh nghiệm đem lại kết quả tốt cho ngày mai. + Từ đó muốn khuyên mỗi người hãy biết sống hết mình cho hiện tại để có tương lai tốt đẹp |
| 5 | Học sinh có thể rút ra một trong những bài học sau:
– Trước những khó khăn, thử thách trong cuộc sống, mỗi người cần có ý chí, nghị lực để vượt qua. – Trân trọng cuộc sống, luôn biết phấn đấu, nỗ lực, vươn lên, vượt khó… … |
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Theo tác giả, vì sao những công việc “bình thường hằng ngày” lại có ý nghĩa quyết định đối với thành công lớn?
- Hình ảnh thực vật ở sa mạc Sahara gợi cho em suy nghĩ gì về nghị lực sống của con người?
- Em cảm nhận như thế nào về quan điểm: “Sống hết mình cho hiện tại là lời hứa của con người với vũ trụ”?
- Theo em, thế nào là “sống nghiêm túc” trong học tập và trong cuộc sống hiện nay?
- Đoạn trích đã truyền cho em cảm hứng sống như thế nào? Vì sao?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Liên hệ bản thân: Em đã từng có lúc sống thiếu nghiêm túc với công việc học tập của mình chưa? Em rút ra điều gì sau khi đọc đoạn trích?
- Trong bối cảnh giới trẻ hiện nay dễ bị xao nhãng bởi mạng xã hội, thông điệp của đoạn trích có ý nghĩa gì?
- Hãy nêu một tấm gương trong đời sống hoặc sách báo thể hiện tinh thần “sống hết mình cho hiện tại”.
- Nếu áp dụng triết lí sống của Inamori Kazuo vào việc học tập, em cần thay đổi điều gì ở bản thân?
- Theo em, sống hết mình cho hiện tại có mâu thuẫn với việc đặt ra mục tiêu lớn cho tương lai không? Vì sao?
C. Câu hỏi trắc nghiệm khách quan (5 câu)
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là gì?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Nghị luận
D. Biểu cảm
Đáp án: C
Câu 2. Theo tác giả, điều quan trọng nhất để đi đến thành công là gì?
A. Đặt mục tiêu thật lớn
B. Có nhiều cơ hội
C. Sống hết mình cho hiện tại
D. Gặp may mắn
Đáp án: C
Câu 3. Ví dụ về thực vật ở sa mạc Sahara chủ yếu nhằm mục đích gì?
A. Miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên
B. Chứng minh sức mạnh khoa học
C. Tăng tính sinh động và thuyết phục cho lập luận
D. Giải thích hiện tượng tự nhiên
Đáp án: C
Câu 4. Nội dung nào không phù hợp với thông điệp của đoạn trích?
A. Thành công lớn được tạo nên từ những nỗ lực nhỏ mỗi ngày
B. Chỉ cần có ước mơ lớn là sẽ thành công
C. Cần sống nghiêm túc với hiện tại
D. Phải trân trọng từng khoảnh khắc sống
Đáp án: B
Câu 5. Thông điệp cốt lõi của đoạn trích là gì?
A. Con người phải sống giống như muôn loài
B. Hãy tận hưởng cuộc sống
C. Sống hết mình cho hiện tại để tạo nên tương lai
D. Thiên nhiên luôn khắc nghiệt
Đáp án: C