Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả
- Khẩm Sài Nhân là tác giả, biên soạn nhiều văn bản mang tính triết lí sống, kĩ năng sống, truyền cảm hứng thành công.
- Các tác phẩm của ông thường:
- Khai thác những bài học cuộc sống từ nhân vật nổi tiếng, doanh nhân, nhà khoa học.
- Có giọng văn giản dị, giàu hình ảnh ẩn dụ, dễ tiếp cận với người đọc trẻ.
- Hướng tới giáo dục ý chí, nghị lực, tư duy lựa chọn và trách nhiệm cá nhân.
Tác phẩm Bí quyết thành công của Bill Gates
- Là văn bản nghị luận – triết lí, trích trong sách cùng tên.
- Văn bản không đi sâu kể tiểu sử Bill Gates mà mượn hình ảnh con đường đời để truyền tải bài học sống.
- Nội dung chính:
- Cuộc đời là một hành trình đầy khó khăn, thử thách.
- Con người phải tự lựa chọn con đường đi, không ai có sẵn bản đồ cho mình.
- Sự thành công hay thất bại phụ thuộc rất lớn vào nhận thức, quyết định và bản lĩnh cá nhân.
- Nghệ thuật:
- Sử dụng nhiều biện pháp tu từ ẩn dụ, so sánh, liệt kê.
- Ngôn ngữ giàu tính triết lí, mang ý nghĩa khái quát cao.
Đọc hiểu bài Bí quyết thành công của Bill Gates
(1) Mỗi người trên thế giới đều là những người khách bộ hành, mỗi ngày đều bước đi một cách chủ động hoặc bị động trên con đường mình đã chọn…..
(2) Cuộc đời không chỉ là con đường đi khó, đôi khi chúng ta còn gặp phải những hố sâu do người khác tạo ra, gặp phải sự tấn công của thú dữ, mưa bão và tuyết lạnh. Bất luận gian khổ thế nào, chỉ cần chúng ta còn sống, chúng ta còn phải đối mặt. Sống tức là thực hiện một cuộc hành trình không thể trì hoãn….
(3) Trước muôn vàn lối rẽ, không ai có được bản đồ trong tay, cũng không phải ai cũng có kim chỉ nam dẫn đường, tất cả đều phải dựa vào phán đoán và lựa chọn của bản thân. Nếu bạn rẽ nhầm lối, khoảng cách với xuất phát điểm sẽ bị rút ngắn ngược lại, nếu rẽ đúng, con đường phía trước sẽ bằng phẳng, rộng rãi.
(Trích Bí quyết thành công của Bill Gates, Khẩm Sài Nhân, NXB Hồng Đức)
Câu 1. Theo văn bản, cuộc đời không chỉ là con đường đi khó, đôi khi chúng ta còn gặp phải những gì?
Câu 2. Xét về cấu tạo câu, câu văn sau thuộc kiểu câu gì: Sống tức là thực hiện một cuộc hành trình không thể trì hoãn.
Câu 3. Luận điểm được trình bày trong đoạn văn (2) là gì?
Câu 4. Xác định và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ có trong câu văn sau: Cuộc đời không chỉ là con đường đi khó, đôi khi chúng ta còn gặp phải những hố sâu do người khác tạo ra, gặp phải sự tấn công của thú dữ, mưa bão và tuyết lạnh.
Câu 5. Em hiểu như thế nào về câu nói: Nếu bạn rẽ nhầm lối, khoảng cách với xuất phát điểm sẽ bị rút ngắn ngược lại, nếu rẽ đúng, con đường phía trước sẽ bằng phẳng, rộng rãi.
Câu 6. Từ nội dung văn bản trên, em thấy bản thân cần làm gì để vượt qua khó khăn thử thách.
Hướng dẫn giải chi tiết
| 1 | Theo văn bản, cuộc đời không chỉ là con đường đi khó, đôi khi chúng ta còn gặp phải những điều sau: đôi khi chúng ta còn gặp phải những hố sâu do người khác tạo ra, gặp phải sự tấn công của thú dữ, mưa bão và tuyết lạnh |
| 2 | – Xét về cấu tạo câu, câu văn sau thuộc kiểu câu đơn
Chủ ngữ: Sống Vị ngữ: tức là thực hiện một cuộc hành trình không thể trì hoãn. |
| 3 | Luận điểm được trình bày trong đoạn văn (2): Đường đời luôn chứa đựng những khó khăn thử thách, mỗi người cần nỗ lực vượt qua. |
| 4 | – HS xác định được một trong các biện pháp tu từ sau được sử dụng trong câu:
+ So sánh: Cuộc đời – con đường đi khó + Ẩn dụ: những hố sâu do người khác tạo ra/ sự tấn công của thú dữ, mưa bão và tuyết lạnh – tượng trưng cho những cạm bẫy do con người tạo ra hoặc khó khăn do thiên nhiên gây ra. + Liệt kê những cạm bẫy, những khó khăn trên đường đời: những hố sâu do người khác tạo ra/ sự tấn công của thú dữ/ mưa bão/ tuyết lạnh – Tác dụng: + Tạo nên cách diễn đạt hình ảnh, ấn tượng, + Nhấn mạnh những suy ngẫm về những khó khăn, thách thức trong cuộc sống. + Qua đây tác giả muốn nhắc nhở mỗi chúng ta trong cuộc sống cần biết cách vượt qua.. |
| 5 | – Câu nói khẳng định: Trong cuộc đời nếu ta chọn sai hướng thì con đường đi đến thành công sẽ rất dài, rất nhiều gian nan, thử thách, ngược lại, nếu có những quyết định, lựa chọn đúng đắn sẽ mang đến những kết quả tốt đẹp, nhanh chóng đi đến thành công. |
| 6 | – HS nêu được những việc bản thân cần làm để vượt qua thử thách. Ví dụ như:
+ Không né tránh khó khăn, thử thách mà cần đối mặt, đương đầu với nó + Luôn rèn luyện để có sức mạnh, cả về thể chất lẫn tinh thần + Cần phải có niềm tin, ý chí, nghị lực và luôn trau dồi tri thức, kinh nghiệm. … |
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Hình ảnh “con đường đời” trong văn bản được xây dựng như thế nào? Nó gợi cho em suy nghĩ gì?
- Theo tác giả, vì sao con người không có sẵn “bản đồ” hay “kim chỉ nam” trong cuộc đời?
- Em hiểu thế nào về quan niệm sống: “Sống tức là thực hiện một cuộc hành trình không thể trì hoãn”?
- Qua đoạn văn (2), tác giả muốn nhấn mạnh điều gì về bản chất của cuộc sống?
- Em cảm nhận như thế nào về giọng điệu và thông điệp của văn bản?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Liên hệ nội dung văn bản với một tác phẩm khác em đã học cũng nói về ý chí vượt qua thử thách.
- Từ bài học trong văn bản, em rút ra điều gì cho bản thân trong việc lựa chọn ngành nghề hoặc định hướng tương lai?
- Trong cuộc sống hiện nay, những “hố sâu” và “thú dữ” mà người trẻ có thể gặp phải là gì?
- Em hãy kể một trải nghiệm của bản thân khi đứng trước một “lối rẽ” quan trọng và bài học rút ra.
- Theo em, làm thế nào để có những lựa chọn đúng đắn trong học tập và cuộc sống?
C. Câu hỏi trắc nghiệm khách quan (5 câu)
Câu 1. Nội dung chính của văn bản Bí quyết thành công của Bill Gates là gì?
A. Kể lại cuộc đời Bill Gates
B. Nói về con đường lập nghiệp của doanh nhân
C. Trình bày triết lí sống về lựa chọn và vượt qua thử thách
D. Giới thiệu bí quyết làm giàu
→ Đáp án: C
Câu 2. Hình ảnh “con đường” trong văn bản chủ yếu được sử dụng theo nghĩa nào?
A. Nghĩa tả thực
B. Nghĩa biểu cảm
C. Nghĩa ẩn dụ
D. Nghĩa tượng trưng địa lí
→ Đáp án: C
Câu 3. Câu văn “Sống tức là thực hiện một cuộc hành trình không thể trì hoãn” thuộc kiểu câu nào?
A. Câu ghép
B. Câu đơn
C. Câu đặc biệt
D. Câu rút gọn
→ Đáp án: B
Câu 4. Những hình ảnh “hố sâu”, “thú dữ”, “mưa bão”, “tuyết lạnh” trong văn bản tượng trưng cho điều gì?
A. Thiên nhiên khắc nghiệt
B. Tai nạn bất ngờ
C. Những khó khăn, cạm bẫy trong cuộc sống
D. Những chuyến đi mạo hiểm
→ Đáp án: C
Câu 5. Thông điệp quan trọng nhất mà văn bản gửi gắm là gì?
A. Thành công phụ thuộc vào may mắn
B. Cuộc đời luôn bằng phẳng nếu cố gắng
C. Mỗi người phải tự chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình
D. Không nên thay đổi con đường đã chọn
→ Đáp án: C