Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả Lý Thanh Thảo
- Lý Thanh Thảo là nhà văn đương đại, có nhiều sáng tác dành cho thiếu nhi và tuổi mới lớn.
- Văn phong:
- Giản dị, cô đọng
- Ít lời nhưng giàu sức gợi
- Thường khai thác những tình huống đời thường nhỏ bé để gửi gắm thông điệp nhân văn sâu sắc
- Tác phẩm của ông hướng tới:
- Bồi dưỡng tình yêu thương con người
- Gợi lòng trắc ẩn, sự chia sẻ với những số phận bất hạnh trong xã hội
Tác phẩm Anh hai
- Thể loại: Truyện ngắn / truyện cực ngắn (tự sự hiện đại).
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự, kết hợp miêu tả và biểu cảm.
- Nội dung chính:
- Kể lại một tình huống đối lập:
- Một đứa trẻ nhà giàu thờ ơ, lãng phí chiếc bánh kem
- Hai đứa trẻ nghèo đói khát, nâng niu từng chút thức ăn
- Làm nổi bật tình cảm anh em ruột thịt, sự nhường nhịn, hi sinh của người anh
- Kể lại một tình huống đối lập:
- Giá trị:
- Giá trị nhân văn sâu sắc: Ca ngợi tình anh em, tình người trong nghèo khó
- Giá trị hiện thực: Phản ánh sự chênh lệch giàu – nghèo trong xã hội
Đọc hiểu bài Anh hai
Anh hai
– Ăn thêm cái nữa đi con!
– Ngán quá, con không ăn đâu!
– Ráng ăn thêm một cái, má thương. Ngoan đi cưng!
– Con nói là không ăn mà. Vứt đi! Vứt nó đi!
Thằng bé lắc đầu nguầy nguậy, gạt mạnh tay. Chiếc bánh kem văng qua cửa xe rơi xuống đường sát mép cổng. Chiếc xe hơi láng bóng rồ máy chạy đì.
Hai đứa trẻ đang bới móc đống rác gần đó, thấy chiếc bánh nằm chỏng chơ xô đến nhặt. Mắt hai đứa sáng rực lên, dán chặt vào chiếc bánh thơm ngon. Thấy bánh lấm láp, đứa con gái nuốt nước miếng bảo thằng con trai:
– Anh Hai thổi sạch rồi mình ăn. Thằng anh phùng má thổi. Bụi đời đã dính, chẳng chịu đi cho. Đứa em sốt ruột cũng ghé miệng thổi tiếp. Chính cái miệng háu đói của nó làm bánh rơi tõm xuống cống hôi hám, chìm hẳn.
– Ai biểu anh Hai thổi chi cho mạnh – Con bé nói rồi thút thít.
– Ừa. Tại anh! Nhưng kem còn dính tay nè. Cho em ba ngón, anh chỉ liếm hai ngón thôi!
(Theo Lý Thanh Thảo)
Câu 1. Câu chuyện trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?
A. Tự sự
B. Biểu cảm
C. Miêu tả
D. Nghị luận
Câu 2. Ngôi kể của câu chuyện trên là gì?
A. Ngôi thứ nhất
B. Ngôi thứ hai
C. Ngôi thứ ba
D. Có sự chuyển đổi ngôi kể
Câu 3. Dòng nào chỉ ra một từ tượng hình, một từ tượng thanh trong văn bản?
A. Chỏng chơ, lấm láp
B. Nguầy nguậy, lấm láp
C. Hôi hám, chỏng chơ
D. Thút thít, chỏng chơ
Câu 4. Xét về cấu tạo và mục đích nói, câu “Vứt nó đi!” thuộc kiểu câu gì?
A. Câu đơn – trần thuật
B. Câu ghép – trần thuật
C. Câu đơn – cầu khiến
D. Câu đơn – biểu cảm
Câu 5 (0,5 điểm) Nêu nội dung chính của văn bản trên.
Câu 6 (1,0 điểm) Sự việc nào làm nổi bật ý nghĩa nhan đề? Đó là ý nghĩa gì?
Câu 7 (1,0 điểm) Câu nói của người anh “Nhưng kem còn dính tay nè. Cho em ba ngón, anh chỉ liếm hai ngón thôi!” chứng tỏ điều gì? Tìm câu tục ngữ, ca dao có cùng ý nghĩa.
Câu 8 (0,5 điểm) Qua văn bản, em hiểu tác giả muốn gửi gắm thông điệp nào?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1
A. Tự sự
Câu 2
C. Ngôi thứ ba
Câu 3
D. Thút thít, chỏng chơ
Câu 4
C. Câu đơn – cầu khiến
Câu 5
Câu chuyện kể về cách cư xử của thằng bé con nhà giàu và hai đứa trẻ, tác giả ca ngợi tình anh em ruột thịt yêu thương, đùm bọc dù cuộc sống nghèo khổ.
Câu 6
– Sự việc: Nhưng kem còn dính tay nè. Cho em ba ngón, anh chỉ liếm hai ngón thô.
– Ý nghĩa: Ca ngợi tình cảm anh em ruột thịt yêu thương, đùm bọc, nhường nhịn, sẻ chia, gắn bó khăng khít.
Câu 7
– Chứng tỏ sự hồn nhiên, trong sáng của 2 anh em.
– Anh luôn yêu thương, nhường nhịn, quan tâm, chăm sóc em.
– Tình cảm anh em là vô cùng thiêng liêng cao đẹp. Dù cuộc sống có nghèo đói, khốn khổ nhưng anh vẫn luôn yêu thương, đùm bọc, nhường nhịn em.
– Câu tục ngữ:
Anh em như thể tay chân
Rách làm đùm bọc dở hay đỡ đần.
Câu 8
Tác giả muốn cho mọi người thấy tình cảm anh em sâu sắc trong hoàn cảnh khó khăn và đồng thời phê phán những người không biết trân trọng tình cảm đó
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận
- Phân tích hình ảnh người anh hai trong văn bản và làm rõ vẻ đẹp phẩm chất của nhân vật này.
- Chi tiết chiếc bánh kem bị vứt đi có ý nghĩa gì trong việc thể hiện nội dung tư tưởng của tác phẩm?
- Em hãy phân tích sự đối lập giữa hai đứa trẻ nhà giàu và hai đứa trẻ nghèo trong câu chuyện.
- Theo em, vì sao tác giả không đặt tên riêng cho hai đứa trẻ nghèo?
- Văn bản ngắn nhưng để lại ấn tượng sâu sắc. Theo em, yếu tố nào tạo nên sức gợi ấy?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng
- Từ câu chuyện, em rút ra bài học gì về cách ứng xử với thức ăn và cuộc sống đủ đầy của mình?
- Liên hệ hình ảnh người anh trong truyện với tình anh chị em trong gia đình em hoặc ngoài đời sống.
- Trong xã hội hiện nay, em cần làm gì để thể hiện sự sẻ chia với những người có hoàn cảnh khó khăn?
- Nếu em là người chứng kiến cảnh chiếc bánh bị vứt đi, em sẽ suy nghĩ và hành động như thế nào?
- Em hãy viết một đoạn văn ngắn (5–7 dòng) nêu cảm nghĩ của mình về nhân vật anh hai.
C. Câu hỏi trắc nghiệm mở rộng
Câu 1. Ý nghĩa nổi bật nhất của nhan đề Anh hai là gì?
A. Chỉ người anh trong gia đình
B. Gợi sự nghèo khó
C. Ca ngợi tình yêu thương, nhường nhịn của người anh
D. Nói về tuổi tác
Đáp án: C
Câu 2. Chi tiết chiếc bánh kem rơi xuống cống nhằm mục đích gì?
A. Tạo nút thắt câu chuyện
B. Gây bất ngờ cho người đọc
C. Làm nổi bật hoàn cảnh nghèo đói và bi kịch của hai đứa trẻ
D. Thể hiện sự vụng về của nhân vật
Đáp án: C
Câu 3. Nhân vật anh hai được khắc họa chủ yếu qua:
A. Ngoại hình
B. Lời nói và hành động
C. Miêu tả nội tâm
D. Lời kể của người khác
Đáp án: B
Câu 4. Thông điệp chính của văn bản là gì?
A. Không nên ăn đồ rơi
B. Phải tiết kiệm thức ăn
C. Hãy biết yêu thương, chia sẻ và trân trọng những điều nhỏ bé trong cuộc sống
D. Cuộc sống người nghèo rất khổ
Đáp án: C
Câu 5. Giá trị nổi bật nhất của văn bản Anh hai là:
A. Giá trị giải trí
B. Giá trị giáo dục, nhân văn
C. Giá trị miêu tả
D. Giá trị lịch sử
Đáp án: B