VỀ THĂM NGOẠI
Đào Quốc Vịnh
Con về thăm ngoại chiều hôm
Suốt đường đi cứ bồn chồn ruột gan
Bên đường xanh lúa ngút ngàn
Hương thơm đồng nội chứa chan trong lòng
Ngoại tóc bạc, lưng đã còng
Xoa đầu con mắt đầy nong nụ cười
Con thương ngoại quá ngoại ơi
Bao nhiêu tóc bạc cho đời cây xanh…
Ngoại nhìn con, cười hiền lành
Con nhìn mắt ngoại trời xanh ắp đầy
Thương ngoại con nắm bàn tay
Ngỡ bao thóc lúa vẫn đầy đâu đây!
Phải không, hoa lá cỏ cây
Ruộng vườn tươi tốt bởi tay của bà,
Mỗi trên cành lá, cánh hoa
Có mồ hôi ngoại đổ ra thấm vào…!
Thầm thương ngoại, con ước ao
Mãi ở bên ngoại ngọt ngào hương quê
Ngoại ơi, thăm thẳm triền đê,
Quê ngoại, quê mẹ, con về ngoại ơi…!
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Về thăm ngoại” của Đào Quốc Vịnh đã mở ra trước mắt em bức tranh quê êm đềm, thấm đẫm yêu thương, đồng thời khơi dậy trong tim em lòng kính trọng và biết ơn đối với người bà hiền từ, tảo tần.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ
Hai khổ thơ đầu khiến em xúc động sâu sắc trước nỗi bồn chồn, háo hức của người cháu trên quãng đường trở về quê và cảm giác ấm áp, nghẹn ngào khi được gặp lại bà sau những ngày xa cách.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Câu thơ “Con về thăm ngoại chiều hôm/Suốt đường đi cứ bồn chồn ruột gan” đã khắc họa sinh động nhịp bước vội vàng và trái tim rộn rã, mong ngóng từng phút giây sum họp.
– Hình ảnh “bên đường xanh lúa ngút ngàn” cùng hương thơm đồng nội dạt dào không chỉ gợi ra khung cảnh quê hương thanh bình, trù phú mà còn phản chiếu tình yêu sâu nặng của người cháu với miền quê gắn bó từ thuở ấu thơ.
– Hình ảnh “ngoại tóc bạc, lưng đã còng” hiện lên như một dấu ấn của thời gian, chứa đựng biết bao gian truân, vất vả mà ngoại đã trải qua để nuôi dưỡng, chở che con cháu.
– Ẩn dụ “bao nhiêu tóc bạc cho đời cây xanh” làm em càng thấm thía sự hy sinh lặng lẽ, những năm tháng tuổi già của ngoại đã hóa thành sức sống cho vườn cây, ruộng lúa và cho cả thế hệ mai sau.
(3) Chốt nội dung:
Những vần thơ mộc mạc ấy đã bộc lộ một cách chân thành tình yêu thương sâu đậm, lòng biết ơn tha thiết mà người cháu dành cho bà, khiến em không khỏi xúc động và kính trọng.
Khổ thơ 3:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Bước sang khổ thơ tiếp theo, câu thơ “Ngoại nhìn con, cười hiền lành/Con nhìn mắt ngoại trời xanh ắp đầy” đã thực sự chạm tới trái tim em bởi ánh mắt phúc hậu, bao dung, trong sáng như bầu trời mùa thu không gợn mây.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh “ngỡ bao thóc lúa vẫn đầy đâu đây” không chỉ gợi cảm giác ấm no, đủ đầy mà còn gợi nhớ tới biết bao mùa gặt vàng óng – thành quả từ đôi tay lao động bền bỉ của ngoại.
– Câu thơ “Có mồ hôi ngoại đổ ra thấm vào” giúp em hình dung rõ từng giọt mồ hôi, từng bước chân của ngoại đã hóa thành sự sống cho cây lúa, cành hoa, tô thắm cho làng quê.
– Điệp ngữ “ngoại ơi” vang lên thiết tha, như tiếng gọi từ trái tim, vừa chan chứa tình yêu thương, vừa khẳng định sự gắn bó máu thịt, mong muốn được ở bên ngoại mãi mãi.
(3) Chốt nội dung:
Những vần thơ ấy không chỉ làm sáng ngời hình ảnh người bà tảo tần, nhân hậu mà còn khơi dậy trong lòng người đọc tình cảm trân trọng, biết ơn với những người thân đã âm thầm hy sinh cho gia đình và quê hương.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ lục bát mềm mại, nhịp thơ khi hối hả, khi trầm lắng; giọng thơ thiết tha hòa quyện cùng những hình ảnh gần gũi, từ ngữ giàu sức gợi và biện pháp so sánh, ẩn dụ, điệp ngữ tinh tế, tác giả đã khắc họa trọn vẹn tình cảm yêu thương, lòng biết ơn đối với bà ngoại và tình yêu quê hương tha thiết
3. Cảm xúc về tác giả:
Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Đọc những vần thơ đong đầy yêu thương ấy, em cảm nhận được tấm lòng hiếu kính, sự tri ân sâu nặng của nhà thơ dành cho bà ngoại – một tình cảm chân thành khiến người đọc cũng thấy ấm lòng và đồng cảm.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Bài thơ không chỉ giúp em thêm yêu thương, trân trọng bà ngoại mà còn nhắc nhở em phải biết gìn giữ, bồi đắp tình cảm gia đình thiêng liêng – cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và hun đúc tình yêu quê hương đất nước.
Bài mẫu tham khảo
Xuân Diệu từng viết: “Thơ ca khơi gợi cái đẹp, lay động cái thiện trong tâm hồn con người”. Đúng vậy, bài thơ “Về thăm ngoại” của Đào Quốc Vịnh đã khơi gợi trong em vẻ đẹp của tình cảm gia đình thiêng liêng và đánh thức trong tim em lòng kính trọng, biết ơn đối với người bà hiền từ, tảo tần. Hai khổ thơ đầu khiến em xúc động sâu sắc trước nỗi bồn chồn, háo hức của người cháu trên quãng đường trở về quê và cảm giác ấm áp, nghẹn ngào khi được gặp lại bà sau những ngày xa cách. Câu thơ “Con về thăm ngoại chiều hôm/Suốt đường đi cứ bồn chồn ruột gan” đã khắc họa sinh động nhịp bước vội vàng và trái tim rộn rã, mong ngóng từng phút giây sum họp. Hình ảnh “bên đường xanh lúa ngút ngàn” cùng hương thơm đồng nội dạt dào không chỉ gợi ra khung cảnh quê hương thanh bình, trù phú mà còn phản chiếu tình yêu sâu nặng của người cháu với miền quê gắn bó từ thuở ấu thơ. Hình ảnh “ngoại tóc bạc, lưng đã còng” hiện lên như một dấu ấn của thời gian, chứa đựng biết bao gian truân, vất vả mà ngoại đã trải qua để nuôi dưỡng, chở che con cháu. Ẩn dụ “bao nhiêu tóc bạc cho đời cây xanh” làm em càng thấm thía sự hy sinh lặng lẽ, những năm tháng tuổi già của ngoại đã hóa thành sức sống cho vườn cây, ruộng lúa và cho cả thế hệ mai sau. Những vần thơ mộc mạc ấy đã bộc lộ một cách chân thành tình yêu thương sâu đậm, lòng biết ơn tha thiết mà người cháu dành cho bà, khiến em không khỏi xúc động và kính trọng. Bước sang khổ thơ tiếp theo, câu thơ “Ngoại nhìn con, cười hiền lành/Con nhìn mắt ngoại trời xanh ắp đầy” đã thực sự chạm tới trái tim em bởi ánh mắt phúc hậu, bao dung, trong sáng như bầu trời mùa thu không gợn mây. Hình ảnh “ngỡ bao thóc lúa vẫn đầy đâu đây” không chỉ gợi cảm giác ấm no, đủ đầy mà còn gợi nhớ tới biết bao mùa gặt vàng óng – thành quả từ đôi tay lao động bền bỉ của ngoại. Câu thơ “Có mồ hôi ngoại đổ ra thấm vào” giúp em hình dung rõ từng giọt mồ hôi, từng bước chân của ngoại đã hóa thành sự sống cho cây lúa, cành hoa, tô thắm cho làng quê. Điệp ngữ “ngoại ơi” vang lên thiết tha, như tiếng gọi từ trái tim, vừa chan chứa tình yêu thương, vừa khẳng định sự gắn bó máu thịt, mong muốn được ở bên ngoại mãi mãi. Những vần thơ ấy không chỉ làm sáng ngời hình ảnh người bà tảo tần, nhân hậu mà còn khơi dậy trong lòng người đọc tình cảm trân trọng, biết ơn với những người thân đã âm thầm hy sinh cho gia đình và quê hương. Với thể thơ lục bát mềm mại, nhịp thơ khi hối hả, khi trầm lắng; giọng thơ thiết tha hòa quyện cùng những hình ảnh gần gũi, từ ngữ giàu sức gợi và biện pháp so sánh, ẩn dụ, điệp ngữ tinh tế, tác giả đã khắc họa trọn vẹn tình cảm yêu thương, lòng biết ơn đối với bà ngoại và tình yêu quê hương tha thiết. Đọc những vần thơ đong đầy yêu thương ấy, em cảm nhận được tấm lòng hiếu kính, sự tri ân sâu nặng của nhà thơ dành cho bà ngoại – một tình cảm chân thành khiến người đọc cũng thấy ấm lòng và đồng cảm. Bài thơ không chỉ giúp em thêm yêu thương, trân trọng bà ngoại mà còn nhắc nhở em phải biết gìn giữ, bồi đắp tình cảm gia đình thiêng liêng – cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và hun đúc tình yêu quê hương đất nước.
