TIẾNG HÁT
– Trương Anh Tú –
Trái đất này sẽ nhỏ
Nếu chẳng ngắm bầu trời
Bầu trời này sẽ nhỏ
Nếu chẳng ngắm mây trời.
Tôi có ngôi nhà nhỏ
Cửa mở khắp phương trời
Sáng nghe mặt trời dậy
Đêm vàng ánh trăng rơi.
Tôi có con thuyền nhỏ
Neo bến giữa biển đời
Mênh mang, mênh mang sóng
Giăng buồm lên chơi vơi.
Tôi mang nụ cười nhỏ
Hồn nhiên trong mắt mở
Tôi yêu cuộc sống này
Không hẹp như bàn tay.
(Nguồn: vanvn.vn – Cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam)
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Tiếng hát” của Trương Anh Tú đã khơi gợi trong em niềm xúc động về một tâm hồn rộng mở, lạc quan, yêu đời, luôn biết hướng ra thế giới bao la để tìm thấy vẻ đẹp và ý nghĩa của cuộc sống.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Đọc hai khổ thơ đầu, em cảm thấy bất ngờ và ấn tượng trước cái nhìn sáng tạo của tác giả khi gợi ra bức tranh vừa nhỏ bé vừa rộng lớn, vừa hiện thực vừa mang tính biểu tượng: “Trái đất này sẽ nhỏ/ Bầu trời này sẽ nhỏ… Tôi có ngôi nhà nhỏ/ Cửa mở khắp phương trời…”.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh “trái đất nhỏ – bầu trời nhỏ” cho thấy sự đối lập giữa cái vật chất hữu hạn và tinh thần vô hạn, nhấn mạnh khát vọng mở rộng tầm nhìn, không chỉ về không gian mà còn về tư tưởng.
– Cụm từ “ngôi nhà nhỏ – cửa mở” vừa gợi một tâm hồn bé bỏng vừa ẩn chứa khát vọng tự do, biểu tượng cho sự phóng khoáng, rộng mở của con người.
– Phép nhân hóa “mặt trời dậy – trăng rơi” tạo nên bức tranh thiên nhiên gần gũi, tràn đầy nhịp điệu sống, đưa con người hòa nhập cùng vũ trụ.
– Điệp ngữ “trái đất này sẽ nhỏ / bầu trời này sẽ nhỏ” nhấn mạnh thông điệp: nếu ta không mở rộng tâm hồn thì thế giới trở nên chật hẹp và vô nghĩa.
(3) Chốt nội dung:
– Qua đó, tác giả khẳng định rằng nếu con người không mở lòng đón nhận thế giới thì tất cả sẽ trở nên nhỏ bé, tầm thường; qua đó, em nhận ra giá trị của một tâm hồn biết hòa điệu với thiên nhiên và vũ trụ.
Khổ thơ 3, 4
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Sang khổ thơ 3, 4, em thấy tràn đầy cảm hứng sống tích cực trước niềm tin mạnh mẽ, dũng cảm đối mặt với thử thách: “Tôi có con thuyền nhỏ/ Neo bến giữa biển đời… Tôi mang nụ cười nhỏ/ Hồn nhiên trong mắt mở…”.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Ẩn dụ “con thuyền nhỏ – biển đời” gợi ra hình ảnh con người giữa cuộc sống đầy sóng gió nhưng luôn vững vàng, kiên định.
– Cụm từ “giăng buồm lên chơi vơi” khắc họa khát vọng khám phá, tinh thần chủ động vươn ra biển lớn, không sợ gian nan.
– Hình ảnh “nụ cười nhỏ” giản dị nhưng chứa đựng sức mạnh tinh thần, gắn với so sánh “không hẹp như bàn tay”, khẳng định một trái tim rộng mở, khoáng đạt, biết yêu đời.
(3) Chốt nội dung:
Những câu thơ mộc mạc nhưng giàu ý nghĩa đã truyền cho em năng lượng tích cực, niềm tin lạc quan để sống hồn nhiên, tự tin và mạnh mẽ hơn.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ năm chữ, nhịp 2/3 hoặc 3/2, giọng thơ nhẹ nhàng, trong trẻo mà đầy tự tin, cùng hệ thống hình ảnh độc đáo, nhân hóa, ẩn dụ, so sánh giàu sức gợi, tác giả đã thể hiện một cách tinh tế chủ đề ca ngợi tâm hồn rộng mở, lạc quan, dũng cảm đối diện thử thách và tình yêu đời tha thiết.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Chỉ có một người vừa tài hoa trong ngôn ngữ, vừa tha thiết yêu đời mới viết nên những vần thơ giản dị mà giàu ý nghĩa, gieo vào lòng người đọc niềm tin yêu cuộc sống như Trương Anh Tú.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Bài thơ đã để lại trong em niềm xúc động sâu xa về giá trị của một tâm hồn rộng mở, bao dung; từ đó, em tự nhủ phải sống tích cực, hồn nhiên và lạc quan hơn để có thể vững vàng trước mọi thử thách của đời sống.
Bài mẫu tham khảo
“Thơ là nơi lưu giữ những khoảnh khắc đẹp nhất của tâm hồn” (Xuân Quỳnh), và đọc bài thơ “Tiếng hát” của Trương Anh Tú, em như tìm thấy những khoảnh khắc hồn nhiên, rộng mở, chan chứa tình yêu đời. Đọc hai khổ thơ đầu, em bất ngờ trước cái nhìn sáng tạo và độc đáo khi nhà thơ gợi ra thế giới vừa nhỏ bé vừa bao la: “Trái đất này sẽ nhỏ/ Bầu trời này sẽ nhỏ… Tôi có ngôi nhà nhỏ/ Cửa mở khắp phương trời…”. Hình ảnh “trái đất nhỏ – bầu trời nhỏ” khẳng định sự đối lập giữa cái vật chất hữu hạn và tinh thần vô hạn, qua đó nhấn mạnh khát vọng mở rộng tầm nhìn. Cụm từ “ngôi nhà nhỏ – cửa mở” vừa thực vừa ảo, gợi một tâm hồn nhỏ bé nhưng khao khát tự do, phóng khoáng. Phép nhân hóa “mặt trời dậy – trăng rơi” khiến thiên nhiên trở nên gần gũi, sống động, chan hòa cùng nhịp thở con người. Điệp ngữ “trái đất này sẽ nhỏ/ bầu trời này sẽ nhỏ” vang lên tha thiết, khẳng định rằng nếu không mở lòng, mọi thứ đều sẽ trở nên nhỏ bé, tầm thường. Những vần thơ ấy giúp em nhận ra rằng chỉ khi biết mở cửa tâm hồn đón nhận thiên nhiên, ta mới thấy cuộc sống thật bao la và ý nghĩa. Đến khổ 3, 4, em lại thấy mình được tiếp thêm nguồn năng lượng tích cực trước hình ảnh “con thuyền nhỏ” giữa “biển đời”: “Tôi có con thuyền nhỏ/ Neo bến giữa biển đời… Tôi mang nụ cười nhỏ/ Hồn nhiên trong mắt mở…”. Ẩn dụ “con thuyền nhỏ – biển đời” gợi lên sự kiên cường, dũng cảm của con người trước thử thách. Cụm từ “giăng buồm lên chơi vơi” khẳng định khát vọng khám phá, tinh thần chủ động vươn ra biển lớn. Hình ảnh “nụ cười nhỏ” giản dị mà sáng trong, gắn với so sánh “không hẹp như bàn tay”, thể hiện tâm hồn khoáng đạt, yêu đời. Những câu thơ ấy đã tiếp thêm cho em niềm tin để sống lạc quan, hồn nhiên, mạnh mẽ hơn trong cuộc đời. Với thể thơ năm chữ, ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2, giọng thơ trong trẻo mà giàu sức gợi, kết hợp nhân hóa, ẩn dụ, so sánh, nhà thơ đã khắc họa tinh tế tâm hồn rộng mở, lạc quan và khát vọng sống tự do. Phải là người tài hoa trong ngôn ngữ và tha thiết yêu đời, Trương Anh Tú mới có thể viết nên những vần thơ mộc mạc mà chan chứa ý nghĩa như vậy. Bài thơ đã gieo vào lòng em xúc động sâu xa, để em càng thêm tin tưởng vào giá trị của một tâm hồn rộng mở, và từ đó nhắc nhở bản thân sống tích cực, hồn nhiên và mạnh mẽ hơn trước những thử thách của đời sống.
