QUÀ MÙA ĐÔNG
_Nguyễn Lãm Thắng_
Sinh nhật bạn mùa Đông
Lạnh run từng ngọn nến
Gió rét đến vô cùng
Mưa từng cơn tê điếng
Quây quần trong phòng nhỏ
Những người bạn thân thương
Những bài thơ, khúc hát
Sưởi ấm lên lạ thường!
Món quà mừng sinh nhật
Giản dị, chiếc khăn choàng
Thơm lừng tình bè bạn
Ôi cảm động vô vàn!
Ngày mai thêm tuổi mới
Chiếc khăn theo đến trường
Nghe lòng âm ấm lạ!
Cho tuổi hồng ngát hương…
(Nguồn: vanvn.vn – Cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam)
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Quà mùa đông” của Nguyễn Lãm Thắng gợi cho em niềm xúc động về tình bạn giản dị mà ấm áp, giúp em nhận ra tình cảm chân thành chính là món quà vô giá trong tuổi trẻ.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2, 3
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Khi đọc ba khổ thơ đầu, em cảm nhận rõ khung cảnh mùa đông giá rét cùng nỗi lạnh buốt lan khắp không gian và con người.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Trên nền cái lạnh ấy, hình ảnh quây quần trong căn phòng nhỏ, cùng thơ ca và khúc hát đã gợi ra sự ấm áp, thân thương của tình bạn.
– Những từ ngữ giàu sức gợi “lạnh run”, “tê điếng” đối lập với “thân thương”, “sưởi ấm” không chỉ khắc họa rõ sự khắc nghiệt của mùa đông mà còn tôn vinh sức mạnh của tình bạn.
– Đặc biệt, nhân hóa “lạnh run từng ngọn nến” khiến thiên nhiên như cũng run rẩy, còn ẩn dụ “thơm lừng tình bè bạn” gợi hương thơm lan tỏa của tình thân, tạo nên sự đối lập giàu ý nghĩa giữa giá rét và hơi ấm bạn bè.
(3) Chốt nội dung:
Qua đó, em thấm thía rằng tình bạn chính là ngọn lửa thiêng giúp con người vượt qua bao khắc nghiệt, sưởi ấm cả thể xác lẫn tâm hồn.
Khổ thơ 4
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Sang khổ cuối, tình bạn hiện lên qua món quà sinh nhật giản dị nhưng chan chứa yêu thương.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh “chiếc khăn theo đến trường” như một biểu tượng cho sự đồng hành, gắn bó của tình bạn trong suốt chặng đường đời.
– Cụm từ “âm ấm lạ” diễn tả thứ hơi ấm khác biệt – hơi ấm của tình cảm chân thành len lỏi vào tâm hồn.
– Hình ảnh ẩn dụ “tuổi hồng ngát hương” khiến tuổi trẻ trở nên rực rỡ, tràn đầy sức sống nhờ được chở che bởi tình bạn.
(3) Chốt nội dung:
Những câu thơ đã khẳng định ý nghĩa thiêng liêng: tình bạn không chỉ mang đến niềm vui nhất thời mà còn tiếp thêm sức mạnh và niềm tin cho tuổi trẻ.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ năm chữ, nhịp 2/3 hoặc 3/2, giọng thơ trong sáng, nhẹ nhàng, cùng việc lựa chọn từ ngữ giản dị mà giàu sức gợi, kết hợp khéo léo các biện pháp nhân hóa, ẩn dụ, tác giả đã truyền tải thành công chủ đề: tình bạn trong sáng, chân thành chính là món quà quý giá của tuổi trẻ.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Phải là người có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm và yêu thương bạn bè tha thiết, Nguyễn Lãm Thắng mới viết nên những vần thơ giản dị mà giàu sức lay động như thế.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Bài thơ “Quà mùa đông” đã để lại trong em niềm xúc động sâu xa: tình bạn chính là hơi ấm vô giá nuôi dưỡng tâm hồn và làm cho tuổi trẻ thêm phần đẹp đẽ, để em biết trân trọng và gìn giữ những người bạn thân thương trong cuộc đời.
Bài mẫu tham khảo
“Thơ ca là tiếng lòng tha thiết của con người trước cuộc sống.” (Huy Cận), và tiếng lòng tha thiết ấy trong bài thơ “Quà mùa đông” của Nguyễn Lãm Thắng đã hiện lên bằng tình bạn giản dị mà chan chứa yêu thương. Bài thơ mở ra khung cảnh mùa đông giá rét nhưng đồng thời cũng bừng sáng hơi ấm tình bạn. Những câu thơ đầu đã vẽ ra một bức tranh lạnh buốt với hình ảnh: “Sinh nhật bạn mùa Đông/ Lạnh run từng ngọn nến/ Gió rét đến vô cùng/ Mưa từng cơn tê điếng”. Cái lạnh thấu xương ấy càng làm em xúc động hơn khi thấy các bạn quây quần trong căn phòng nhỏ, trao nhau lời ca, tiếng hát và sự quan tâm. Từ ngữ đối lập “lạnh run”, “tê điếng” với “thân thương”, “sưởi ấm” đã khắc họa rõ rệt hai cực giá rét và ấm áp, khiến tình bạn hiện lên càng đáng trân trọng. Đặc biệt, tác giả đã khéo léo dùng nhân hóa “lạnh run từng ngọn nến” để khiến cái lạnh như thấm cả vào không gian, đồng thời ẩn dụ “thơm lừng tình bè bạn” lại gợi ra hương vị ngọt ngào, lan tỏa của tình thân, tạo nên sự đối lập giàu gợi cảm giữa mùa đông khắc nghiệt và hơi ấm bạn bè. Nhờ đó, em thấm thía rằng tình bạn chính là ngọn lửa thiêng xua tan bao rét mướt. Sang khổ cuối, tình bạn hiện lên qua món quà giản dị nhưng giàu ý nghĩa: “Chiếc khăn theo đến trường/ Nghe lòng âm ấm lạ!/ Cho tuổi hồng ngát hương”. Hình ảnh chiếc khăn gợi tình bạn đồng hành trên từng chặng đường tuổi trẻ. Cụm từ “âm ấm lạ” cho thấy tình bạn không chỉ mang lại hơi ấm thể xác mà còn sưởi ấm tâm hồn. Và ẩn dụ “tuổi hồng ngát hương” đã nâng tuổi trẻ lên thành đóa hoa rạng rỡ nhờ tình bạn song hành. Những câu thơ đã khẳng định ý nghĩa thiêng liêng: tình bạn không chỉ mang đến niềm vui nhất thời mà còn tiếp thêm sức mạnh và niềm tin cho tuổi trẻ. Với thể thơ năm chữ, ngắt nhịp 2/3, 3/2, giọng thơ trong sáng, cùng nghệ thuật nhân hóa, ẩn dụ giàu sức gợi, tác giả đã thể hiện sâu sắc chủ đề tình bạn trong sáng, chân thành. Phải là người có tâm hồn tinh tế và tha thiết yêu thương bạn bè, Nguyễn Lãm Thắng mới viết được những câu thơ giản dị mà lắng đọng đến thế. Bài thơ đã khiến em nhận ra tình bạn chính là hơi ấm vô giá của tuổi trẻ, để em biết trân trọng và giữ gìn những người bạn thân thương trong cuộc sống.
