KHI TA GIỞ SÁCH RA
_Thanh Quế_
Khi ta giở sách ra
Gặp ta hai ba tuổi
Mặc bộ quần áo hoa
Theo mẹ về bên ngoại
Khi ta giở sách ra
Gặp ta ngày hôm qua
Cùng bạn bè trong lớp
Học bài và hát ca
Khi ta giở sách ra
Bỗng gặp cô, gặp chú
Hi sinh ở chiến trường
Đã trở về đông đủ
Bạn ơi, kì lạ nhỉ
Ngày tháng cứ trôi qua
Mà như còn đây cả
Khi ta giở sách ra.
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Khi ta giở sách ra” của nhà thơ Thanh Quế đã gieo vào lòng em những rung động sâu sắc về sự nhiệm màu của sách – nơi lưu giữ kí ức, kết nối con người với tuổi thơ và lịch sử dân tộc.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Hai khổ thơ đầu gợi lên trong em cảm giác dịu dàng và bâng khuâng khi sách trở thành người bạn đồng hành, khơi lại từng lát cắt thời gian đã trôi qua.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh “ta hai ba tuổi”, “mặc bộ quần áo hoa”, “theo mẹ về bên ngoại” gợi nên bức tranh tuổi thơ đầy màu sắc – có sự ngây thơ, có tình mẫu tử dịu dàng, có cả hơi ấm của gia đình.
– Đến “ta ngày hôm qua”, “cùng bạn bè trong lớp”, “học bài và hát ca”, bức tranh học trò hiện ra sống động – trong sáng, hồn nhiên và tràn ngập tiếng cười.
– Điệp ngữ “Khi ta giở sách ra” và “gặp ta” được dùng liên tiếp như một phép nhiệm màu khiến người đọc như được tái hiện lại chính mình – từ đứa trẻ thơ ngây đến cậu học trò áo trắng, như tiếng gọi tha thiết của kí ức vọng về qua trang sách.
(3) Chốt nội dung:
– Những khổ thơ ấy giúp em cảm nhận sâu sắc rằng sách là một “cỗ máy thời gian”, nơi quá khứ không mất đi mà luôn hiện hữu mỗi khi ta mở lòng tiếp nhận.
Khổ thơ 3, 4:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
– Hai thơ cuối mang đến cho em cảm giác bất ngờ và xúc động khi sách không chỉ là nơi lưu giữ kỉ niệm cá nhân, mà còn là trang sử thiêng liêng của dân tộc.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh “cô, chú hi sinh ở chiến trường”, “đã trở về đông đủ” gợi nên sự sống động của những anh hùng liệt sĩ – họ như chưa từng khuất bóng, vẫn trở về trong trang sách.
– Câu thơ “Bạn ơi, kì lạ nhỉ” là một câu hỏi giản dị mà lay động, mời gọi người đọc cùng ngạc nhiên và suy ngẫm về sức sống mãnh liệt của kí ức trong sách.
– Phép đối lập “Ngày tháng cứ trôi qua/Mà như còn đây cả” càng làm nổi bật khả năng vượt qua thời gian của sách – nơi mọi điều tưởng đã mất vẫn được gìn giữ trọn
(3) Chốt nội dung:
Những vần thơ ấy đã giúp em nhận ra rằng sách chính là nơi hồi sinh những giá trị bất tử – nơi mỗi trang lật ra là một lần kết nối với linh hồn của lịch sử và lòng biết ơn.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ năm chữ, nhịp thơ 2/3, 3/2 nhẹ nhàng, giọng thơ tha thiết cùng những hình ảnh quen thuộc và biện pháp tu từ điệp ngữ, bài thơ đã truyền tải tinh tế về ý nghĩa thiêng liêng của những trang sách – hành trình gắn kết quá khứ, hiện tại, là người bạn đồng hành thủy chung của con người.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Phải là người yêu quý và trân trọng sách, trân trọng tuổi thơ và lịch sử dân tộc, tác giả mới có thể viết nên những vần thơ dung dị mà thấm đẫm yêu thương như thế.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Cảm ơn nhà thơ Thanh Quế đã giúp em hiểu rằng: mỗi lần giở sách không chỉ là tiếp nhận tri thức, mà còn là trở về với chính mình – để yêu hơn những gì đã qua và nâng niu hiện tại mình đang có.
Bài mẫu tham khảo
“Thơ là nơi cảm xúc cá nhân hòa quyện cùng những khát vọng nhân văn.” (Nguyễn Văn Hạnh). Quả thật, bài thơ “Khi ta giở sách ra” của nhà thơ Thanh Quế đã gieo vào lòng em những rung động sâu sắc về sự nhiệm màu của sách – nơi lưu giữ kí ức, kết nối con người với tuổi thơ và lịch sử dân tộc. Hai khổ thơ đầu gợi lên trong em cảm giác dịu dàng và bâng khuâng khi sách trở thành người bạn đồng hành, khơi lại từng lát cắt thời gian đã trôi qua: “Khi ta giở sách ra/ Gặp ta hai ba tuổi/ Mặc bộ quần áo hoa/ Theo mẹ về bên ngoại”. Những hình ảnh “ta hai ba tuổi”, “mặc bộ quần áo hoa”, “theo mẹ về bên ngoại” như bức tranh rực rỡ của tuổi thơ ngây thơ, ấm áp tình mẫu tử và đong đầy hơi thở quê hương. Tiếp đó, lời thơ dẫn người đọc đến một miền ký ức học trò: “Khi ta giở sách ra/ Gặp ta ngày hôm qua/ Cùng bạn bè trong lớp/ Học bài và hát ca”. Hình ảnh “ta ngày hôm qua”, “cùng bạn bè trong lớp” tái hiện rõ nét không khí hồn nhiên, trong trẻo của những ngày cắp sách, nơi tri thức và tình bạn đan quyện. Điệp ngữ “Khi ta giở sách ra” và “gặp ta” vang lên tha thiết như phép màu đánh thức những kỷ niệm tưởng chừng đã ngủ yên, để rồi em cảm nhận sâu sắc rằng sách chính là “cỗ máy thời gian”, nơi quá khứ không hề mất đi mà luôn hiện hữu mỗi khi ta mở lòng tiếp nhận. Hai khổ thơ sau lại mang đến cho em cảm giác bất ngờ và xúc động khi sách không chỉ là nơi lưu giữ kỷ niệm cá nhân mà còn là nơi hồi sinh quá khứ hào hùng của dân tộc: “Khi ta giở sách ra/ Gặp cô, chú năm xưa/ Hi sinh ở chiến trường/ Đã trở về đông đủ”. Hình ảnh “cô, chú hi sinh ở chiến trường” và “đã trở về đông đủ” khiến những trang thơ như bừng sống dậy bởi bóng hình bất tử của những anh hùng liệt sĩ – những con người tuy đã khuất nhưng linh hồn vẫn lặng lẽ hiện diện trong từng con chữ. Câu hỏi ngỡ ngàng “Bạn ơi, kì lạ nhỉ” giản dị mà lay động, mời gọi người đọc bước vào dòng suy tưởng về sức mạnh kỳ diệu của trang sách. Phép đối lập “Ngày tháng cứ trôi qua/ Mà như còn đây cả” càng nhấn mạnh khả năng vượt thời gian của sách – nơi những điều tưởng đã lùi xa vẫn được giữ gìn nguyên vẹn. Những vần thơ ấy đã giúp em nhận ra rằng: sách chính là nơi hồi sinh những giá trị bất tử – nơi mỗi trang lật ra là một lần kết nối với linh hồn của lịch sử và lòng biết ơn. Với thể thơ năm chữ, nhịp thơ 2/3, 3/2 nhẹ nhàng, giọng thơ tha thiết cùng những hình ảnh quen thuộc và biện pháp tu từ điệp ngữ, bài thơ đã truyền tải tinh tế về ý nghĩa thiêng liêng của những trang sách – hành trình gắn kết quá khứ, hiện tại, là người bạn đồng hành thủy chung của con người. Phải là người yêu quý và trân trọng sách, trân trọng tuổi thơ và lịch sử dân tộc, nhà thơ Thanh Quế mới có thể viết nên những vần thơ dung dị mà thấm đẫm yêu thương như thế. Em biết ơn nhà thơ vì đã giúp em nhận ra rằng: mỗi lần giở sách không chỉ là tiếp nhận tri thức, mà còn là trở về với chính mình – để yêu hơn những gì đã qua và nâng niu hiện tại mình đang có.
