HOA MÙA ĐÔNG
– Trương Anh Tú –
Dậy đi núi rừng ơi
Mặt đất đầy hoa trắng
Tuyết đang rơi, đang rơi
Những bông hoa thầm lặng.
Kìa nụ hồng trong đất
Kìa mầm non trên cành
Ngủ trong chăn tuyết trắng
Qua những ngày giá băng.
Kìa ngàn bông tuyết trắng
Bay trập trùng núi cao
Qua bao nhiêu vực thẳm
Như hoa của trời cao.
Dậy nào hoa của đất
Dậy nào hoa của trời
Mặt đất đầy hoa trắng
Trắng bao mùa hoa rơi.
(Nguồn: vanvn.vn – Cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam)
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Hoa mùa đông” của Trương Anh Tú đã gợi cho em những rung cảm tha thiết trước bức tranh mùa đông tuyết trắng vừa tĩnh lặng, vừa ẩn chứa sức sống tiềm tàng.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2, 3
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Khi đọc ba khổ thơ đầu, em bất ngờ và trong trẻo trước cảnh sắc mùa đông trắng xóa mà thiên nhiên như đang được đánh thức: “Dậy đi núi rừng ơi/ Mặt đất đầy hoa trắng/ Tuyết đang rơi, đang rơi/ Những bông hoa thầm lặng.”
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh “mặt đất đầy hoa trắng” ví tuyết như hoa, khiến bức tranh thiên nhiên hiện lên tinh khôi trong tấm áo choàng thanh khiết, đồng thời mở ra cảm giác vừa tĩnh lặng vừa thơ mộng.
– Còn hình ảnh “nụ hồng trong đất, mầm non trên cành” lại gợi ra sức sống mãnh liệt đang ẩn mình dưới lớp băng giá, kiên nhẫn chờ đợi ngày vươn dậy để bung nở.
– Cụm từ “dậy đi” vang lên tha thiết như tiếng gọi vừa khơi dậy núi rừng vừa đánh thức tâm hồn con người, trong khi từ láy “thầm lặng” làm nổi bật vẻ đẹp kín đáo của tuyết và từ “trập trùng” mở ra không gian núi non bao la, hùng vĩ.
– Những biện pháp nhân hóa “dậy đi núi rừng ơi”, ẩn dụ “hoa thầm lặng” hay điệp ngữ “đang rơi, đang rơi” không chỉ tạo nhạc điệu da diết mà còn làm nổi bật vẻ tinh khôi của tuyết.
Khổ thơ 4
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Đến khổ thơ cuối, em hân hoan và bâng khuâng khi nghe lời mời gọi sự sống chan hòa cùng vũ trụ.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh “hoa của đất, hoa của trời” là hoán dụ độc đáo, mở rộng ý nghĩa của “hoa”, tượng trưng cho sự giao hòa giữa mầm non ẩn sâu và tuyết trắng tinh khôi.
– Câu thơ “trắng bao mùa hoa rơi” vừa miêu tả hiện thực, vừa gợi sự luân hồi, vĩnh cửu của vẻ đẹp thiên nhiên.
– Điệp ngữ “dậy nào” vang lên dồn dập như thôi thúc, so sánh “như hoa của trời cao” càng tôn thêm vẻ thanh khiết, siêu thoát của tuyết.
(3) Chốt nội dung:
– Khổ thơ khép lại nhưng vẫn ngân nga trong em niềm tin: sức sống của đất trời luôn bền bỉ, trường tồn giữa vòng tuần hoàn thời gian.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ năm chữ ngắn gọn; cách gieo vần chân, vần liền, vần cách linh hoạt; nhịp 3/2, 2/3 uyển chuyển; giọng thơ tha thiết, reo vui; cùng hệ thống từ ngữ gợi cảm, hình ảnh giàu sức gợi, biện pháp tu từ đặc sắc, tác giả đã khắc họa thành công bức tranh mùa đông trắng xóa nhưng vẫn tràn đầy sức sống → qua đó thể hiện chủ đề: ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên mùa đông và khẳng định sức sống mãnh liệt của vạn vật.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Phải là người có tâm hồn tinh tế, tình cảm tha thiết và tài năng nghệ thuật dồi dào, Trương Anh Tú mới có thể viết nên những vần thơ giàu sức gợi, gieo vào lòng người đọc niềm tin yêu cuộc sống.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Bài thơ đã để lại trong em niềm xúc động sâu xa về vẻ đẹp vĩnh cửu và sức sống tiềm tàng của thiên nhiên mùa đông, giúp em thêm yêu cuộc sống và tin tưởng rằng sau những giá lạnh, khó khăn, luôn có sự hồi sinh tươi mới chờ đợi.
Bài mẫu tham khảo
“Thơ ca là tấm gương soi chiếu vẻ đẹp đời sống” (Nguyễn Đình Thi), và bài thơ “Hoa mùa đông” của Trương Anh Tú chính là tấm gương trong trẻo phản chiếu vẻ đẹp tinh khôi của thiên nhiên mùa giá lạnh, khơi gợi trong em bao xúc cảm tha thiết. Khi đọc ba khổ thơ đầu, em bất ngờ và trong trẻo trước cảnh sắc mùa đông trắng xóa mà thiên nhiên như đang được đánh thức: “Dậy đi núi rừng ơi/ Mặt đất đầy hoa trắng/ Tuyết đang rơi, đang rơi/ Những bông hoa thầm lặng.” Hình ảnh “mặt đất đầy hoa trắng” ví tuyết như hoa, khiến bức tranh thiên nhiên hiện lên tinh khôi trong tấm áo choàng thanh khiết, đồng thời mở ra cảm giác vừa tĩnh lặng vừa thơ mộng. Còn hình ảnh “nụ hồng trong đất, mầm non trên cành” lại gợi ra sức sống mãnh liệt đang ẩn mình dưới lớp băng giá, kiên nhẫn chờ đợi ngày vươn dậy để bung nở. Cụm từ “dậy đi” vang lên tha thiết như tiếng gọi vừa khơi dậy núi rừng vừa đánh thức tâm hồn con người, trong khi từ láy “thầm lặng” làm nổi bật vẻ đẹp kín đáo của tuyết và từ “trập trùng” mở ra không gian núi non bao la, hùng vĩ. Những biện pháp nhân hóa “dậy đi núi rừng ơi”, ẩn dụ “hoa thầm lặng” hay điệp ngữ “đang rơi, đang rơi” không chỉ tạo nhạc điệu da diết mà còn làm nổi bật vẻ tinh khôi của tuyết, qua đó gợi cho em niềm tin rằng giữa giá lạnh khắc nghiệt, sự sống vẫn lặng lẽ nảy mầm và nuôi dưỡng hy vọng hồi sinh. Đến khổ thơ cuối, em hân hoan và bâng khuâng khi nghe lời mời gọi sự sống chan hòa cùng vũ trụ: “Dậy nào hoa của đất/ Dậy nào hoa của trời/ Mặt đất đầy hoa trắng/ Trắng bao mùa hoa rơi.” Hình ảnh “hoa của đất, hoa của trời” là hoán dụ độc đáo, mở rộng ý nghĩa của “hoa”, tượng trưng cho sự giao hòa giữa mầm non ẩn sâu và tuyết trắng tinh khôi. Câu thơ “trắng bao mùa hoa rơi” vừa miêu tả hiện thực, vừa gợi sự luân hồi, vĩnh cửu của vẻ đẹp thiên nhiên. Điệp ngữ “dậy nào” vang lên dồn dập như thôi thúc, so sánh “như hoa của trời cao” càng tôn thêm vẻ thanh khiết, siêu thoát của tuyết. Khổ thơ khép lại nhưng vẫn ngân nga trong em niềm tin: sức sống của đất trời luôn bền bỉ, trường tồn giữa vòng tuần hoàn thời gian. Với thể thơ năm chữ ngắn gọn; cách gieo vần chân, vần liền, vần cách linh hoạt; nhịp 3/2, 2/3 uyển chuyển; giọng thơ tha thiết, reo vui; cùng hệ thống từ ngữ gợi cảm, hình ảnh giàu sức gợi, biện pháp tu từ đa dạng, tác giả đã khắc họa thành công bức tranh mùa đông trắng xóa nhưng vẫn tràn đầy sức sống, thể hiện chủ đề ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên và khẳng định sức sống mãnh liệt của vạn vật. Phải là người có tâm hồn tinh tế, tình cảm tha thiết và tài năng nghệ thuật dồi dào, Trương Anh Tú mới có thể viết nên những vần thơ giàu sức gợi, gieo vào lòng người đọc niềm tin yêu cuộc sống. Bài thơ đã để lại trong em niềm xúc động sâu xa về vẻ đẹp vĩnh cửu và sức sống tiềm tàng của thiên nhiên mùa đông, giúp em thêm yêu cuộc sống và tin tưởng rằng sau những giá lạnh, khó khăn, luôn có sự hồi sinh tươi mới chờ đợi.
