HÈ VỀ QUÊ NỘI
Nguyễn Lãm Thắng
Vượt hơn trăm cây số
Hết tàu rồi ô tô
Em về quê thăm nội
Cho thoả nỗi mong chờ
Bố dắt em lên đồi
Cùng thắp nhang mộ tổ
Nhìn xuống cánh đồng vui
Diều căng dây trong gió
Mẹ hái nhiều sim chín
Em hái nhiều tiếng chim
Ba hái nhiều kỷ niệm
Tuổi thơ còn như in…
Hè về quê thăm nội
Em tung tăng khắp miền
Mai lại về thành phố
Nhớ quê hoài không quên.
(Nguồn: vanvn.vn – Cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam)
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Hè về quê nội” của Nguyễn Lãm Thắng đã khơi gợi trong em niềm xúc động ngọt ngào về tình yêu thương gia đình và sự gắn bó với quê hương.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Đọc hai khổ thơ đầu, em cảm thấy bồi hồi, xúc động trước hành trình trở về quê nội với bao nỗi mong chờ sum họp.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh thơ gợi ra một chuyến đi xa không chỉ là quãng đường thực mà còn là hành trình của tình cảm, cho thấy sự thôi thúc mạnh mẽ của tình thân.
– Câu thơ “Cho thoả nỗi mong chờ” đã nhấn mạnh niềm khao khát và sự mãn nguyện khi được gặp lại bà, được trở về chốn cội nguồn yêu thương.
– Hình ảnh “Thắp nhang mộ tổ” biểu tượng cho truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, nhắc nhở con cháu về lòng biết ơn với tổ tiên.
– Biện pháp nhân hoá trong “cánh đồng vui” và hình ảnh “diều căng dây trong gió” làm bức tranh quê thêm rộn rã, thanh bình, gợi niềm hạnh phúc chan hòa trong vòng tay quê hương.
(3) Chốt nội dung:
Những vần thơ ấy đã giúp em cảm nhận rõ niềm vui sum họp và sự linh thiêng của cội nguồn nơi quê nội.
Khổ thơ 3, 4:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
Những câu thơ tiếp theo đã chạm đến trái tim em bởi chúng gợi về ký ức tuổi thơ tươi đẹp và cảm xúc lưu luyến khi sắp phải rời quê: “Mẹ hái nhiều sim chín/ Em hái nhiều tiếng chim/ Ba hái nhiều kỷ niệm/ Tuổi thơ còn như in”.
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Điệp ngữ “hái nhiều” vừa gợi sự phong phú của quê hương, vừa ẩn dụ cho sự sum vầy và sự phong phú của tình cảm gia đình.
– Câu thơ “Tuổi thơ còn như in” là một cách so sánh giàu sức gợi, khiến kỷ niệm như còn sống động trong tâm trí.
– Hình ảnh “Em tung tăng khắp miền” và câu thơ “Nhớ quê hoài không quên” vừa hồn nhiên, vừa sâu lắng, diễn tả tình cảm gắn bó, niềm lưu luyến không nguôi khi rời xa quê hương.
(3) Chốt nội dung:
Từ những vần thơ dung dị mà tha thiết, em nhận ra quê hương chính là miền ký ức ngọt ngào và là nơi lưu giữ những tình cảm thiêng liêng nhất.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ năm chữ giản dị, cách gieo vần liền, nhịp 2/3 linh hoạt, giọng thơ nhẹ nhàng, hồn nhiên mà sâu lắng, cùng những hình ảnh bình dị, từ ngữ đặc sắc và biện pháp tu từ giàu sức gợi, tác giả đã truyền tải tinh tế chủ đề tình yêu thương gia đình, sự gắn bó với quê hương và những ký ức tuổi thơ trong sáng.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Phải là người có tài năng quan sát tinh tế và tình cảm tha thiết với quê hương, gia đình, Nguyễn Lãm Thắng mới có thể viết nên những vần thơ chân thực, giàu cảm xúc đến vậy.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Bài thơ đã để lại trong em tình cảm yêu thương tha thiết dành cho quê hương, gia đình và nhắc nhở em phải biết trân trọng cội nguồn – nơi lưu giữ những giá trị bền vững trong tâm hồn.
Bài mẫu tham khảo
Xuân Quỳnh từng khẳng định: “Thơ là nơi lưu giữ những khoảnh khắc đẹp nhất của tâm hồn”, và với em, bài thơ “Hè về quê nội” của Nguyễn Lãm Thắng đã lưu giữ những khoảnh khắc ngọt ngào, chan chứa tình quê và tình gia đình. Đọc khổ thơ đầu, em thấy bồi hồi, xúc động trước hành trình trở về quê nội với bao mong chờ đoàn tụ: “Vượt hơn trăm cây số/ Hết tàu rồi ô tô/ Em về quê thăm nội/ Cho thoả nỗi mong chờ”. Hình ảnh thơ không chỉ gợi một chuyến đi xa mà còn là hành trình của tình cảm, cho thấy sự thôi thúc mạnh mẽ của tình thân. Câu thơ “Cho thoả nỗi mong chờ” nhấn mạnh niềm khao khát và sự mãn nguyện khi được trở về bên nội. Hình ảnh “Thắp nhang mộ tổ” là biểu tượng thiêng liêng, khắc sâu truyền thống “uống nước nhớ nguồn” trong tâm trí. Biện pháp nhân hoá ở “cánh đồng vui” cùng hình ảnh “diều căng dây trong gió” khiến bức tranh quê rộn rã, thanh bình, gợi niềm hạnh phúc chan hòa. Những câu thơ ấy đã giúp em cảm nhận rõ niềm vui sum họp và sự linh thiêng của cội nguồn. Sang khổ thơ ba, em thấy tuổi thơ như ùa về qua những kỷ niệm ấm áp: “Mẹ hái nhiều sim chín/ Em hái nhiều tiếng chim/ Ba hái nhiều kỷ niệm/ Tuổi thơ còn như in”. Điệp ngữ “hái nhiều” gợi sự phong phú của đời sống quê nhà, nơi chất chứa cả giá trị vật chất lẫn tinh thần. Câu thơ “Tuổi thơ còn như in” giàu sức gợi, khiến kỷ niệm như còn sống động trong tâm trí. Hình ảnh “Em tung tăng khắp miền” cùng lời khẳng định “Nhớ quê hoài không quên” đã thể hiện tình cảm hồn nhiên mà sâu lắng, niềm lưu luyến không nguôi khi rời xa quê hương. Với thể thơ năm chữ giản dị, nhịp 2/3, 3/2 uyển chuyển, giọng thơ nhẹ nhàng, hồn nhiên mà sâu lắng, cùng những hình ảnh bình dị, biện pháp tu từ giàu sức gợi, tác giả đã truyền tải tinh tế tình yêu thương gia đình, sự gắn bó với quê hương và ký ức tuổi thơ trong sáng. Phải là người có tài năng quan sát tinh tế và tình cảm tha thiết với gia đình, quê hương, Nguyễn Lãm Thắng mới viết được những vần thơ dung dị mà chan chứa cảm xúc đến vậy. Bài thơ đã để lại trong em tình cảm yêu thương tha thiết dành cho quê hương, gia đình và nhắc nhở em phải biết trân trọng cội nguồn – nơi lưu giữ những giá trị bền vững trong tâm hồn.
