CHUYỆN CỦA CÂY
– Châu Hoài Thanh –
Hạt gieo xuống đất
Ngủ giấc no tròn
Uống bao giọt nước
Lên mầm xanh non
Lá bé cỏn con
Gặp tia nắng ấm
Vươn vai lớn dậy
Cây xòe bóng râm
Ông tưới bà chăm
Ra hoa đậu quả
Một ngày gió thoảng
Hương thơm gần xa
Một chùm quả chín
Mắt em rạng ngời
Niềm vui vừa hái
Ngọt trên tay người.
(Theo vanvn.vn – Cơ quan ngôn luận của Hội nhà văn Việt Nam)
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
– Bài thơ “Chuyện của cây” của tác giả Châu Hoài Thanh đã gieo vào lòng em niềm thích thú và trân trọng sâu sắc về quá trình sinh trưởng diệu kỳ của một mầm sống cũng như sự giao hòa tuyệt đẹp giữa thiên nhiên và con người.
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
– Đọc hai khổ thơ đầu, em cảm thấy vô cùng ngạc nhiên và thán phục trước bức tranh sống động về hành trình của cây, từ lúc là hạt mầm đến khi vươn mình thành một cây xanh tỏa bóng mát:
“Hạt gieo xuống đất
Ngủ giấc no tròn
Uống bao giọt nước
Lên mầm xanh non
Lá bé cỏn con
Gặp tia nắng ấm
Vươn vai lớn dậy
Cây xòe bóng râm”
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Những hình ảnh thơ như “mầm xanh non” hay “lá bé cỏn con” gợi tả thật tinh tế vẻ đẹp trong trẻo, non tơ và tràn đầy nhựa sống của một sinh linh khi mới bắt đầu.
– Đặc biệt, các động từ như “vươn vai” và “xòe” đã nhấn mạnh sức sống mãnh liệt, sự vươn lên đầy chủ động và kiêu hãnh của cái cây trước thiên nhiên.
– Tác giả đã khéo léo sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa qua các từ ngữ “ngủ giấc no tròn”, “uống”, “vươn vai” để gợi ra hình ảnh một cái cây có hồn, có hành động như con người, đồng thời thể hiện cái nhìn đầy trìu mến, yêu thương vạn vật.
(3) Chốt nội dung:
– Những dòng thơ giàu sức gợi này đã giúp em cảm nhận được trọn vẹn phép màu của sự sống, một sức sống âm thầm nhưng vô cùng mạnh mẽ và bền bỉ.
Khổ thơ 3, 4:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
“Trích thơ”
– Những câu thơ ở hai khổ cuối đã thực sự chạm đến trái tim em bởi bức tranh ấm áp về sự chăm sóc của con người và sự đền đáp ngọt ngào của thiên nhiên.
“Ông tưới bà chăm
Ra hoa đậu quả
Một ngày gió thoảng
Hương thơm gần xa
Một chùm quả chín
Mắt em rạng ngời
Niềm vui vừa hái
Ngọt trên tay người.”
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh giản dị “Ông tưới bà chăm” gợi hình dung về bàn tay cần mẫn, sự vun trồng và tình yêu thương con người đã dành cho cây cối.
– Bên cạnh hình ảnh “chùm quả chín” căng mọng, từ “rạng ngời” đã tô đậm một cách đặc sắc niềm vui trong trẻo, bừng sáng trên gương mặt em bé khi đón nhận thành quả.
– Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác trong câu thơ “Ngọt trên tay người” đã làm nổi bật hình ảnh niềm vui có thể cầm nắm, nếm trải, qua đó gợi lên cảm giác hạnh phúc hữu hình, lan tỏa và thấm thía.
(3) Chốt nội dung:
– Từ những vần thơ giàu hình ảnh nhưng rất đỗi dung dị ấy, em nhận ra rằng hạnh phúc đích thực đến từ sự cho đi và nhận lại, từ mối giao cảm hài hòa giữa con người và thiên nhiên
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
->Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
– Với thể thơ 4 chữ, cách gieo vần chân, vần cách, ngắt nhịp 2/2, giọng thơ nhẹ nhàng, trong sáng, cùng những từ ngữ, hình ảnh sinh động và các biện pháp tu từ đặc sắc như nhân hóa, ẩn dụ, tác giả đã truyền tải một cách tinh tế vẻ đẹp của sự sống và sự giao hòa diệu kỳ giữa thiên nhiên với con người.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Phải là người có tài năng quan sát tinh tế và một tình yêu thiên nhiên, trân trọng sự sống tha thiết lắm, nhà thơ Châu Hoài Thanh mới có thể viết nên những vần thơ giản dị mà hay và ý nghĩa đến vậy.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Bài thơ đã giúp em hiểu thêm về giá trị của sự sống và công sức lao động, bồi đắp thêm trong em tình yêu thiên nhiên; từ đó, em càng thấy mình phải biết trân quý và góp phần vun trồng cho màu xanh cuộc sống.
Bài mẫu tham khảo
Đúng như Xuân Diệu từng chiêm nghiệm: “Thơ ca là phép màu biến những điều bình thường thành kỳ diệu”, bài thơ “Chuyện của cây” của Châu Hoài Thanh đã gieo vào lòng em niềm thích thú diệu kỳ về hành trình của một mầm sống và sự giao hòa tuyệt đẹp giữa thiên nhiên với con người. Lật mở từng trang thơ, em ngỡ ngàng và thán phục trước bức tranh sống động về hành trình của cây, từ lúc là hạt mầm bé nhỏ ngủ yên đến khi vươn mình thành một cây xanh tỏa bóng mát: “Hạt gieo xuống đất/ Ngủ giấc no tròn/ Uống bao giọt nước/ Lên mầm xanh non/ Lá bé cỏn con/ Gặp tia nắng ấm/ Vươn vai lớn dậy/ Cây xòe bóng râm”. Những nét vẽ đầu tiên như “mầm xanh non”, “lá bé cỏn con” đã điểm tô cho vần thơ vẻ đẹp trong trẻo, non tơ và tràn đầy nhựa sống của vạn vật lúc khởi sinh. Rồi những động từ mạnh mẽ như “vươn vai”, “xòe” đã thổi bừng lên một sức sống mãnh liệt, một khát khao vươn lên đầy chủ động và kiêu hãnh của cái cây. Tác giả đã khéo léo vận dụng nghệ thuật nhân hóa qua các từ ngữ “ngủ giấc no tròn”, “uống”, “vươn vai” để gợi ra hình ảnh một cái cây có hồn, có hành động như con người, đồng thời thể hiện cái nhìn đầy trìu mến, yêu thương vạn vật. Những dòng thơ giàu sức gợi này đã giúp em lắng nghe được trọn vẹn bản giao hưởng của sự sống, một sức sống âm thầm nhưng vô cùng mạnh mẽ và bền bỉ. Những câu thơ ở hai khổ cuối đã thực sự sưởi ấm trái tim em bằng một bức tranh chan chứa ân tình về sự chăm sóc của con người và sự đền đáp ngọt ngào của thiên nhiên: “Ông tưới bà chăm/ Ra hoa đậu quả/ Một ngày gió thoảng/ Hương thơm gần xa/ Một chùm quả chín/ Mắt em rạng ngời/ Niềm vui vừa hái/ Ngọt trên tay người.” Nét vẽ mộc mạc “Ông tưới bà chăm” gợi lên hình ảnh của những bàn tay cần mẫn, sự vun trồng và tình yêu thương con người đã dành cho cây cối. Bên cạnh hình ảnh “chùm quả chín” căng mọng, chữ “rạng ngời” như một nét son, tô đậm niềm hạnh phúc trong trẻo, bừng sáng trên gương mặt em bé khi đón nhận thành quả. Tài hoa của nhà thơ thăng hoa trong nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác với câu thơ “Ngọt trên tay người”, làm nổi bật hình ảnh niềm vui có thể cầm nắm, nếm trải, qua đó gợi lên cảm giác hạnh phúc hữu hình, lan tỏa và thấm thía. Từ những vần thơ giàu hình ảnh nhưng rất đỗi dung dị ấy, em thấm thía rằng hạnh phúc đích thực cất lên từ bản hòa ca của sự cho đi và nhận lại, từ mối giao cảm hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Với thể thơ 4 chữ, cách gieo vần chân nhịp nhàng, giọng thơ trong sáng, cùng những từ ngữ, hình ảnh sinh động và các biện pháp tu từ đặc sắc như nhân hóa, ẩn dụ, tác giả đã dệt nên một tấm thảm nghệ thuật tinh tế để tôn vinh chủ đề về vẻ đẹp của sự sống và sự giao hòa diệu kỳ giữa thiên nhiên với con người. Phải có một trái tim tha thiết yêu thiên nhiên và một lăng kính tâm hồn trong trẻo biết bao, tác giả mới có thể viết nên những vần thơ giản dị mà hay và ý nghĩa đến vậy. Bài thơ đã giúp em hiểu thêm về giá trị của sự sống và công sức lao động, bồi đắp thêm trong em tình yêu thiên nhiên; từ đó, em tự nhủ lòng mình phải biết trân quý và góp một bàn tay vun trồng cho màu xanh cuộc sống.