CHIẾC KHĂN MÙA ĐÔNG
Nguyễn Lãm Thắng
Mẹ rút từng sợi mưa
Trên đôi tay rét buốt
Mẹ đan sớm vào trưa
Thành chiếc khăn ấm áp
Mẹ choàng vào cổ con
Dải tình thương nồng ấm
Con đi giữa chiều đông
Gió mưa dường bớt lạnh
Ôi! chiếc khăn mùa đông
Là tình yêu của mẹ
Là ngọn lửa rực hồng
Sưởi ấm lòng con trẻ.
Dàn ý chi tiết
Mở đoạn
– Giới thiệu tác phẩm, tác giả (1)
– Cảm nghĩ chung của em (2)
– Nội dung/ chủ đề của bài thơ/ đoạn thơ (3)
Bài thơ “Chiếc khăn mùa đông” của tác giả Nguyễn Lãm Thắng đã gieo vào lòng em những xúc động lặng sâu về tình mẫu tử thiêng liêng – tình yêu có thể hóa thành chiếc khăn, thành ngọn lửa ấm giữa mùa đông giá buốt.”
Thân đoạn
1. Cảm xúc về nội dung bài thơ:
Khổ thơ 1, 2:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ.
Đọc hai khổ thơ đầu, em bồi hồi xúc động trước hình ảnh người mẹ tảo tần, lặng lẽ đan từng sợi thương yêu vào chiếc khăn giữa mùa đông giá lạnh.”
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– “Hình ảnh ‘sợi mưa’ là một sáng tạo nghệ thuật giàu tính biểu cảm, gợi lên sự mong manh, nhẫn nại và cả nỗi vất vả, tảo tần của mẹ trong từng đường kim, mũi chỉ.”
– “Cụm từ ‘đôi tay rét buốt’ và ‘đan sớm vào trưa’ đã nhấn mạnh cái lạnh của thời tiết và cái ấm của tình thương, khiến em cảm nhận rõ sự hy sinh lặng lẽ mà bền bỉ của mẹ.”
– “Biện pháp ẩn dụ kết hợp đối lập giữa ‘rét buốt’ và ‘ấm áp’, ‘bớt lạnh’ không chỉ làm nổi bật sự tương phản giữa ngoại cảnh và tình cảm, mà còn cho thấy sức mạnh diệu kỳ của tình mẹ có thể xoa dịu những khắc nghiệt đời con.”
(3) Chốt nội dung:
Những dòng thơ nhẹ nhàng mà thấm đẫm yêu thương đã giúp em cảm nhận sâu sắc hình ảnh người mẹ tảo tần – người đã âm thầm dệt nên chiếc khăn bằng chính trái tim và những hi sinh không lời dành cho con.
Khổ thơ 3:
(1) Cảm xúc của em + nội dung đoạn thơ:
Khổ thơ cuối thực sự chạm đến trái tim em bởi lời khẳng định giản dị nhưng thấm thía về giá trị tinh thần lớn lao của chiếc khăn mẹ tặng con:
“Ôi! chiếc khăn mùa đông/Là tình yêu của mẹ/Là ngọn lửa rực hồng/Sưởi ấm lòng con trẻ.”
(2) Cảm nhận một số nét đặc sắc về nghệ thuật ® tác dụng:
– Hình ảnh
– Từ ngữ đặc sắc
– Biện pháp tu từ
– Hình ảnh ‘ngọn lửa rực hồng’ là một biểu tượng mạnh mẽ, gợi lên tình mẹ vừa nồng ấm, vừa mãnh liệt, có khả năng xua tan giá lạnh và soi sáng tâm hồn con.”
– Thán từ ‘Ôi!’ mở đầu khổ thơ như bật ra từ trái tim xúc động, thể hiện sự trân trọng và ngợi ca trước tình mẫu tử bao la.”
– Điệp ngữ ‘là’ kết hợp với ẩn dụ đã nâng chiếc khăn từ một vật thể đơn thuần trở thành biểu tượng vĩnh cửu của tình yêu thương vô điều kiện mà mẹ dành cho con.”
(3) Chốt nội dung:
Từ những vần thơ mộc mạc nhưng đong đầy cảm xúc, em càng thêm thấm thía rằng: mẹ không chỉ cho ta sự sống mà còn chở che, sưởi ấm ta bằng tất cả trái tim yêu thương của mình.
2. Cảm xúc về đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
Đánh giá đặc sắc nghệ thuật + chủ đề bài thơ:
– Thể thơ
– Gieo vần, ngắt nhịp
– Giọng thơ
– Từ ngữ, hình ảnh
– Biện pháp tu từ
-> Góp phần thể hiện chủ đề bài thơ
Với thể thơ năm chữ dung dị, ngắt nhịp 2/3, 3/2; giọng thơ ấm áp, những hình ảnh, từ ngữ sinh động cùng biện pháp tu từ ẩn dụ, điệp ngữ, tác giả đã khắc họa sâu sắc về tình mẫu tử – một tình cảm cao quý, âm thầm mà cháy bỏng như lửa giữa mùa đông.
3. Cảm xúc về tác giả:
– Nhận xét, đánh giá tài năng, tình cảm của tác giả
Phải là một người có tâm hồn nhạy cảm và trái tim chan chứa yêu thương, nhà thơ mới có thể viết nên những vần thơ vừa dung dị vừa xúc động đến thế.
Kết đoạn
– Khẳng định lại cảm xúc của em về bài thơ
– Liên hệ bản thân
Cảm ơn nhà thơ Nguyễn Lãm Thắng đã khơi dậy trong em niềm biết ơn với mẹ, để em thấy mình phải sống yêu thương, trân trọng và gìn giữ ngọn lửa gia đình thiêng liêng ấy.
Bài mẫu tham khảo
“Thơ ca là phép màu biến những điều bình thường thành kỳ diệu.” (Xuân Diệu). Quả thật, bài thơ “Chiếc khăn mùa đông” của tác giả Nguyễn Lãm Thắng đã gieo vào lòng em những xúc động lặng sâu về tình mẫu tử thiêng liêng – tình yêu có thể hóa thành chiếc khăn, thành ngọn lửa ấm giữa mùa đông giá buốt. Đọc hai khổ thơ đầu, em bồi hồi xúc động trước hình ảnh người mẹ tảo tần, lặng lẽ đan từng sợi thương yêu vào chiếc khăn giữa mùa đông giá lạnh: “Mẹ rút từng sợi mưa/Trên đôi tay rét buốt/Mẹ đan sớm vào trưa/Thành chiếc khăn ấm áp/Mẹ choàng vào cổ con/Dải tình thương nồng ấm/Con đi giữa chiều đông/Gió mưa dường bớt lạnh”. Hình ảnh “sợi mưa” là một sáng tạo nghệ thuật giàu tính biểu cảm, gợi lên sự mong manh, nhẫn nại và cả nỗi vất vả, tảo tần của mẹ trong từng đường kim, mũi chỉ. Cụm từ “đôi tay rét buốt” và “đan sớm vào trưa” đã nhấn mạnh cái lạnh của thời tiết và cái ấm của tình thương, khiến em cảm nhận rõ sự hy sinh lặng lẽ mà bền bỉ của mẹ. Biện pháp ẩn dụ kết hợp đối lập giữa “rét buốt” và “ấm áp”, “bớt lạnh” không chỉ làm nổi bật sự tương phản giữa ngoại cảnh và tình cảm, mà còn cho thấy sức mạnh diệu kỳ của tình mẹ có thể xoa dịu những khắc nghiệt đời con. Những dòng thơ nhẹ nhàng mà thấm đẫm yêu thương đã giúp em cảm nhận sâu sắc hình ảnh người mẹ tảo tần – người đã âm thầm dệt nên chiếc khăn bằng chính trái tim và những hi sinh không lời dành cho con. Khổ thơ cuối thực sự chạm đến trái tim em bởi lời khẳng định giản dị nhưng thấm thía về giá trị tinh thần lớn lao của chiếc khăn mẹ tặng con: “Ôi! chiếc khăn mùa đông/Là tình yêu của mẹ/Là ngọn lửa rực hồng/Sưởi ấm lòng con trẻ.” Hình ảnh “ngọn lửa rực hồng” là một biểu tượng mạnh mẽ, gợi lên tình mẹ vừa nồng ấm, vừa mãnh liệt, có khả năng xua tan giá lạnh và soi sáng tâm hồn con. Thán từ “Ôi!” mở đầu khổ thơ như bật ra từ trái tim xúc động, thể hiện sự trân trọng và ngợi ca trước tình mẫu tử bao la. Điệp ngữ “là” kết hợp với ẩn dụ đã nâng chiếc khăn từ một vật thể đơn thuần trở thành biểu tượng vĩnh cửu của tình yêu thương vô điều kiện mà mẹ dành cho con. Từ những vần thơ mộc mạc nhưng đong đầy cảm xúc, em càng thêm thấm thía rằng: mẹ không chỉ cho ta sự sống mà còn chở che, sưởi ấm ta bằng tất cả trái tim yêu thương của mình. Với thể thơ năm chữ dung dị, ngắt nhịp 2/3, 3/2; giọng thơ nhẹ nhàng, trìu mến; những hình ảnh, từ ngữ sinh động cùng biện pháp tu từ ẩn dụ, điệp ngữ, tác giả đã khắc họa sâu sắc về tình mẫu tử – một tình cảm cao quý, âm thầm mà cháy bỏng như ngọn lửa giữa mùa đông. Phải là một người có tâm hồn nhạy cảm và trái tim chan chứa yêu thương, nhà thơ mới có thể viết nên những vần thơ vừa dung dị vừa xúc động đến thế. Cảm ơn nhà thơ Nguyễn Lãm Thắng đã khơi dậy trong em niềm biết ơn với mẹ, để em thấy mình phải sống yêu thương, trân trọng và gìn giữ ngọn lửa gia đình thiêng liêng ấy.
